Tydzie┼ä historyczny na G├│rnym ┼Ül─ůsku

od 28.05. do 01.06.2018 r.

Je┼Ťli kto┼Ť my┼Ťla┼é, ┼╝e badania nad histori─ů G├│rnego ┼Ül─ůska maj─ů si─Ö, przynajmniej z perspektywy strony niemieckiej, ku ko┼äcowi, pod koniec maja 2018 r. na pewno zmieni┼é zdanie. W tygodniu od 28 maja do 01 czerwca 2018 r.┬á cz┼éonkowie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego (HKKNOS) w ramach odbywaj─ůcego si─Ö na G├│rnym ┼Ül─ůsku ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť prowadzili intensywne prace badawcze w ┼Ťl─ůskich archiwach oraz zorganizowali liczne spotkania. Z Niemiec na G├│rny ┼Ül─ůsk przyby┼éo o┼Ťmioro cz┼éonk├│w HKKNOS. Na miejscu spotkali si─Ö z licznymi cz┼éonkami naszego stowarzyszenia mieszkaj─ůcymi w Polsce. W godzinach przedpo┼éudniowych od poniedzia┼éku do ┼Ťrody w┼é─ůcznie prowadzono badania w archiwach pa┼ästwowych w Opolu i we Wroc┼éawiu, jak r├│wnie┼╝ w licznych archiwach parafialnych. Natomiast p├│┼║nymi popo┼éudniami organizowano spotkania historyczne o r├│┼╝nej tematyce.

We wtorek, 29 maja, p├│┼║nym popo┼éudniem w Domu Kultury w Kierpniu odby┼éo si─Ö spotkanie powi─ůzane z wyk┼éadem prof. dr Ralpha Wrobla pod tytu┼éem ÔÇ×750 lat KierpniaÔÇť. Spotkanie, zorganizowane we wsp├│┼épracy z dyrektorem Muzeum Regionalnego w G┼éog├│wku i jednocze┼Ťnie naszym cz┼éonkiem, Aleksandrem Devosges-Cuberem, przyci─ůgn─Ö┼éo wielu zainteresowanych mieszka┼äc├│w oraz wiele os├│b z zewn─ůtrz. Prof. Wrobel zaprezentowa┼é prawie 800-letni─ů histori─Ö ojczyzny swoich przodk├│w, przedstawi┼é interesuj─ůce wyniki prac badawczych oraz pokaza┼é, jak wiele temat├│w oczekuje w dalszym ci─ůgu na zbadanie. W szczeg├│lno┼Ťci poprosi┼é uczestnik├│w spotkania o pomoc w prowadzeniu bada┼ä nad histori─ů lokaln─ů w XX wieku, co spowodowa┼éo lawin─Ö opowiadanych historii, dyskusji i ┼╝yw─ů wymian─Ö informacji, w szczeg├│lno┼Ťci ze strony starszych mieszka┼äc├│w wsi. Prof. Wrobel obieca┼é prezentacj─Ö kroniki z okazji rocznicy 750-lecia pierwszej wzmianki miejscowo┼Ťci, kt├│ra przypada za 6 lat.

Kolejny ┼Ťrodowy wiecz├│r po┼Ťwi─Öcony by┼é prezentacji 10 tomu pism lokalnych ÔÇ×Historyczne powiaty bialski i prudnicki w karoli┼äskim katastrze podatkowym z lat 1722/26ÔÇŁ. Spotkanie zosta┼éo zorganizowane i przygotowane we wsp├│┼épracy z naszymi przyjaci├│┼émi z Muzeum Ziemi Prudnickiej w Prudniku, dr Wojciechem Dominiakiem oraz panem Marcinem Husakiem. Cz┼éonkowie HKKNOS z obu kraj├│w, jak r├│wnie┼╝ zainteresowani mieszka┼äcy Prudnika, Bia┼éej i okolic spotkali si─Ö w Centrum Tradycji Tkackich przy Muzeum Ziemi Prudnickiej w Prudniku, gdzie prof. Wrobel opowiada┼é o historii powstania, o ┼║r├│dle stanowi─ůcym pod┼éo┼╝e do napisania ksi─ů┼╝ki oraz o bardzo trudnej pracy nad ksi─ů┼╝k─ů. Zauwa┼╝y┼é przy tym, ┼╝e w dwa lata po wydaniu pierwszego tomu katastru podatkowego ÔÇ×Historyczny powiat g┼éog├│wecki w karoli┼äskim katastrze podatkowym z lat 1722/26ÔÇť, HKKNOS wyda┼éa drugi tom publikacji ┼║r├│d┼éowej dotycz─ůcy wsi w historycznym powiecie bialskim i prudnickim oraz samego miasta Bia┼éa. Tom ten jest istotny z dw├│ch wzgl─Öd├│w. Z jednej strony stanowi uzupe┼énienie danych dot. wsi z by┼éego powiatu prudnickiego. Z drugiej strony HKKNOS opisuj─ůc miasto Bia┼éa po raz pierwszy opisa┼é w katastrze podatkowym miasto na G├│rnym ┼Ül─ůsku.

W uroczysto┼Ť─ç Bo┼╝ego Cia┼éa, w czwartek 31 maja, od godz. 15.00 w K├│rnicy mia┼éa miejsce prezentacja ksi─ů┼╝ki Andreasa Smarzlego ÔÇ×Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie ÔÇô Historyczne fotografie z K├│rnicyÔÇť. Wydanie dzie┼éa licz─ůcego prawie trzysta stron i zawieraj─ůcego 620 historycznych fotografii by┼éo mo┼╝liwe przy finansowym wk┼éadzie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego, ale tak┼╝e Starostwa Powiatu Krapkowickiego, Gminy Krapkowice i┬áso┼éectwa K├│rnica. Dodatkowo rada gminy, na czele z so┼étysem – Ewaldem Tomal─ů oraz dyrektorem szko┼éy i cz┼éonkiem rady powiatu – Ryszardem Reszczy┼äskim, pozyska┼éa ┼Ťrodki na organizacj─Ö festynu, podczas kt├│rego setki uczestnik├│w zosta┼éo bezp┼éatnie pocz─Östowanych ko┼éaczem ┼Ťl─ůskim, kaw─ů i kie┼ébaskami z grilla. Z uwagi na wsparcie finansowe powiatu, gminy i wsi wszyscy mieszka┼äcy K├│rnicy otrzymali jeden bezp┼éatny egzemplarz ksi─ů┼╝ki. W obecno┼Ťci min. burmistrza miasta i gminy Krapkowice, pana Andrzeja Kasiury, cz┼éonka zarz─ůdu TSKN na ┼Ül─ůsku Opolskim, pani Zuzanny Donath-Kasiura, radnego powiatu, pana Jerzego Mikusa, by┼éego w├│jta Walec i naszego przyjaciela Piotra Miczki, proboszcza J├│zefa Niedzieli, naszych przyjaci├│┼é z DFK w K├│rnicy, cz┼éonk├│w miejscowych stowarzysze┼ä, licznych cz┼éonk├│w HKKNOS, wielu mieszka┼äc├│w K├│rnicy oraz odwiedzaj─ůcych z bliska i daleka, odby┼é si─Ö wspania┼éy festyn, podczas kt├│rego ksi─ů┼╝ka cieszy┼éa si─Ö niesamowitym zainteresowaniem. W kr├│tkich przemowach dyrektor Reszczy┼äski oraz burmistrz Kasiura powitali go┼Ťci i podkre┼Ťlili istot─Ö prezentowanych publikacji, kt├│re stanowi─ů nieoceniony wk┼éad w poznanie w┼éasnej historii i zachowanie g├│rno┼Ťl─ůskiej to┼╝samo┼Ťci. Prof. Wrobel opisa┼é uczestnikom spotkania obecn─ů aktywno┼Ť─ç HKKNOS a Andreas Smarzly przedstawi┼é trwaj─ůce ponad 20 lat prace nad zbieraniem fotografii niezb─Ödnych do powstania ksi─ů┼╝ki, a tak┼╝e opisa┼é dzia┼éania, kt├│re doprowadzi┼éy do powstania ksi─ů┼╝ki.┬á Podzi─Ökowa┼é r├│wnie┼╝ za nieocenion─ů pomoc w realizacji dzie┼éa, kt├│r─ů otrzyma┼é ze strony Andrei Smolarz, dzi─Ökuj─ůc tak┼╝e wszystkim fundatorom i sponsorom, kt├│rzy do tego celu udost─Öpnili swoje prywatne albumy fotograficzne. Pi─Öknej uroczysto┼Ťci towarzyszy┼éy wyst─Öpy dzieci szkolnych z K├│rnicy, kt├│re ┼Ťpiewa┼éy piosenki i recytowa┼éy wiersze w j─Özyku polskim, niemieckim i g├│rno┼Ťl─ůskim, a tak┼╝e wyst─Öp ch├│ru ÔÇ×K├Ârnitzer StimmeÔÇť, kt├│ry swoimi tradycyjnymi i nieco nowocze┼Ťniejszymi piosenkami u┼Ťwietni┼é uroczysto┼Ť─ç.

R├│wnolegle do uroczysto┼Ťci w K├│rnicy jedna z naszych cz┼éonk├│w, cz┼éonek zarz─ůdu TSKN na ┼Ül─ůsku Opolskim, pani R├│┼╝a Zgorzelska oraz dr Wojciech Dominiak z Muzeum Ziemi Prudnickiej, zorganizowali w Biedrzychowicach imprez─Ö promuj─ůc─ů ksi─ů┼╝k─Ö: ÔÇťSpojrzenie przez gardink─Ö. Wielokulturowo┼Ť─ç G├│rnego ┼Ül─ůska na przyk┼éadzie Ziemi Prudnickiej i G┼éubczyckiejÔÇť. Do powstania ksi─ů┼╝ki, kt├│ra w swoim drugim nak┼éadzie zosta┼éa wydana dwuj─Özycznie, przyczynili si─Ö r├│wnie┼╝ prof. Ralph Wrobel oraz Andreas Smarzly.

Ukoronowaniem naszego ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť zorganizowanego przez HKKNOS by┼éa konferencja na temat: ÔÇ×Ziemia┼ästwo na G├│rnym ┼Ül─ůsku u progu ery nowo┼╝ytnej: pochodzenie, znaczenie i upadek (1428-1648)ÔÇť. Konferencja organizowana wsp├│lnie z Muzeum Regionalnym w G┼éog├│wku, odby┼éa si─Ö 1 czerwca w du┼╝ej sali konferencyjnej muzeum, w by┼éej baszcie. Konferencj─Ö otworzy┼é wyk┼éad Kamila Adamusa z Muzeum Diecezjalnego w Opolu referatem pod tytu┼éem: ÔÇ×Ksi─ů┼╝─Ö Bolko V Husyta i ruch husycki na ┼Ül─ůskuÔÇť. Przedstawi┼é on ┼╝ycie, otoczenie rodzinne i polityczn─ů dzia┼éalno┼Ť─ç ksi─Öcia g┼éog├│weckiego, opolskiego i raciborskiego. W kontek┼Ťcie ÔÇ×pochodzenia ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiegoÔÇť dr Joachim Himanek (HKKNOS) wyg┼éosi┼é wyk┼éad pod tytu┼éem: ÔÇ×R├│d von Larisch: z Klisina przez Ligot─Ö do KarwinyÔÇť. Dr Himanek przedstawi┼é uczestnikom konferencji nieznane dotychczas dokumenty, kt├│re znalaz┼é w Archiwum Pa┼ästwowym w Brnie, a kt├│re rzuci┼éy nowe ┼Ťwiat┼éo na histori─Ö ww. rodu. R├│d ten obsadzi┼é na stanowiskach pierwszych w├│jt├│w w G┼éog├│wku i awansowa┼é do rangi najwy┼╝szej szlachty. Wyk┼éadem ÔÇ×R├│d Strzela von Dielaw auf M├╝llmen jako prekursorzy reformacjiÔÇť prof. dr Wrobel (HKKNOS) wni├│s┼é sw├│j wk┼éad w dyskusj─Ö dotycz─ůc─ů dzia┼éalno┼Ťci reformatorskiej ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiego. Licznym uczestnikom spotkania, przyby┼éym nawet z Bawarii czy te┼╝ z Zabrza prof. Wrobel wskaza┼é na znacznie szersze rozprzestrzenienie si─Ö reformacji na G├│rnym ┼Ül─ůsku na lewym brzegu Odry ni┼╝ dotychczas przypuszczano.

Po przerwie obiadowej Andreas Smarzly (HKKNOS) oraz dyrektor Muzeum Regionalnego w G┼éog├│wku, Aleksander Devosges-Cuber, zaprezentowali swoje wyk┼éady dotycz─ůce regionalnego i ponadregionalnego znaczenia ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiego. Wyk┼éad ÔÇ×R├│d Lassota von Steblau i jego polityczna dzia┼éalno┼Ť─ç na arenie lokalnej i mi─ÖdzynarodowejÔÇť, kt├│ry zaprezentowa┼é uczestnikom konferencji Andreas Smarzly, opisywa┼é dw├│ch najbardziej znanych cz┼éonk├│w tej rodziny, kt├│rymi byli kanclerz Nikolaus Lassota von Steblau oraz dyplomata cesarski Erich Lassota von Steblau, silnie zwi─ůzani z ziemi─ů g┼éog├│weck─ů a w XVI w. odgrywaj─ůcy znaczn─ů rol─Ö w polityce ksi─Östwa opolsko-raciborskiego, a tak┼╝e na arenie europejskiej. Aleksander Devosges Cuber wyg┼éosi┼é natomiast wyk┼éad na temat ÔÇ×Fundacje g┼éog├│weckie Jana (1514-1584) i Jerzego Maksymiliana (1547-1607) von Oppersdorff.ÔÇť Pokaza┼é on dynastyczne powi─ůzania rodu Oppersdorff├│w i ich osi─ůgni─Öcia kulturalno-historyczne.

W ostatnim bloku wyk┼éad├│w dotycz─ůcym ÔÇ×Zr├│┼╝nicowania ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiegoÔÇť pani Ewa Kalbarczyk-K┼éak z Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Opolu wyg┼éosi┼éa wyk┼éad na temat ÔÇ×Stan zachowania rezydencji ziemia┼äskich z XVI i XVII w. na po┼éudniowych terenach by┼éego ksi─Östwa opolskiegoÔÇť. Wyk┼éadowczyni skoncentrowa┼éa si─Ö w szczeg├│lno┼Ťci na zamkach w Trzebinie, w ┼ü─ůce┬áPrudnickiej┬áoraz Rozkochowie. Przedstawi┼éa r├│wnie┼╝ rezydencj─Ö┬árodu von Pruskovsky z Pr├│szkowa. Ostatnim wyk┼éadowc─ů by┼é Peter Ernst (HKKNOS) z tematem ÔÇ×Wyp─Ödzenie protestanckiego ziemia┼ästwa w ┼Ťwietle kontrreformacji w wojnie 30-letniejÔÇť. Jak zaznaczy┼é, podczas wojny trzydziestoletniej dosz┼éo do zmiany charakteru ziemia┼ästwa ze zorientowanego militarnie do ziemia┼ästwa odpowiedzialnego administracyjnie i politycznie. Rody ekonomicznie silne i podleg┼ée katolickim Habsburgom, jak np. r├│d von Oppersdorff, wyp─Ödzi┼éy ziemia┼ästwo – cz─Ö┼Ťciowo protestanckie – silnie dotkni─Öte wojnami i skutkami kontrreformacji.

Wszystkie wyk┼éady, przemowy i referaty, wyg┼éaszane zar├│wno w G┼éog├│wku, jak r├│wnie┼╝ podczas spotkania w Prudniku oraz K├│rnicy, w spos├│b absolutnie profesjonalny t┼éumaczy┼éa konsekutywnie zar├│wno na, jak i z j─Özyka niemieckiego pani Agnieszka Skrzypulec. Tegoroczny ÔÇ×Tydzie┼ä historycznyÔÇť opr├│cz du┼╝ego zainteresowania lokalnej spo┼éeczno┼Ťci cieszy┼é si─Ö r├│wnie┼╝ zainteresowaniem ze strony lokalnych medi├│w. Wszystkie znacz─ůce gazety i periodyki z regionu, jak ÔÇ×Tygodnik PrudnickiÔÇť, ÔÇ×┼╗ycie G┼éog├│wkaÔÇť, ÔÇ×Tygodnik KrapkowickiÔÇť, ÔÇ×Panorama BialskaÔÇť, ÔÇ×Nowiny KrapkowickieÔÇť, ponadregionalnie ukazuj─ůcy si─Ö ÔÇ×WochenblattÔÇť, “Neust├Ądter Heimatbrief” i “Schlesien heute” oraz nag┼éosnia “Radio Opole” relacjonowa┼éy ww. wydarzenia. Trzyosobowy zesp├│┼é agencji produkcyjnej Pro Futura towarzyszy┼é nam ze swoj─ů kamer─ů. Zrealizowano kr├│tki reporta┼╝ dotycz─ůcy naszej dzia┼éalno┼Ťci, pokazany p├│┼║niej w dwuj─Özycznym programie ÔÇ×Schlesien JournalÔÇť w TV: TVP3 Katowice, TV Silesia (TVS) i TVP3 Opole. Obecnie dost─Öpny jest r├│wnie┼╝ tutaj.

Wiele fotografii wykonanych z okazji ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť, jak r├│wnie┼╝ niekt├│re artyku┼éy prasowe dost─Öpne s─ů dla cz┼éonk├│w HKKNOS r├│wnie┼╝ na naszej chmurze.

W ten spos├│b z przyjemno┼Ťci─ů spogl─ůdamy na miniony ju┼╝ tydzie┼ä historyczny zako┼äczony sukcesem i wsp├│lnie sp─Ödzonym czasem z naszymi cz┼éonkami i przyjaci├│┼émi w Polsce. Przede wszystkim cieszymy si─Ö, ┼╝e owoce naszej pracy zosta┼éy z du┼╝ym zainteresowaniem przyj─Öte przez szerokie grono odbiorc├│w na G├│rnym ┼Ül─ůsku. Niezapomniane pozostan─ů r├│wnie┼╝ wsp├│lnie sp─Ödzone wieczory w hotelu ÔÇ×SalveÔÇť w G┼éog├│wku i w hotelu ÔÇ×PiastÔÇť w Opolu, w kt├│rych to go┼Ťcie z Niemiec nocowali i spotykali si─Ö przy smacznym ┼Ťl─ůskim cie┼Ťcie i dobrym polskim piwie, prowadz─ůc ┼╝ywe rozmowy o emocjach towarzysz─ůcych podczas intensywnie sp─Ödzonego dnia.

 

Links:

Radio Opole – Interview z Andreasem Smarzly

www.youtube.com/watch?v=YDGd4QhBsTQ

http://wochenblatt.pl/es-gibt-noch-viel-zu-erforschen-video/

http://terazprudnik.pl/2018/05/30/kopalnia-informacji-w-bialsko-prudnickim-katastrze-karolinskim/

http://terazprudnik.pl/2018/06/02/hkknos/ O g├│rno┼Ťl─ůskim ziemia┼ästwie i jego siedzibach

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1570614366394871.1073741905.244249939031327&type=1&l=a9c1011183

https://www.facebook.com/pg/kornica1/photos/?tab=album&album_id=858189867712662

https://www.facebook.com/pg/%C5%BBycie-G%C5%82og%C3%B3wka-586981721436483/photos/?tab=album&album_id=1266541160147199