ÔÇ×Call for PapersÔÇť – apel o dostarczanie esej├│w

Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego planuje wydanie serii ksi─ů┼╝ek:

ÔÇ×Artyku┼éy o historii powiatu prudnickiegoÔÇť.

W nieregularnej kolejno┼Ťci b─Öd─ů publikowane tomy artyku┼é├│w r├│┼╝nych autor├│w na tematy zwi─ůzane z histori─ů powiatu prudnickiego. Teksty b─Öd─ů ka┼╝dorazowo t┼éumaczone na j─Özyk polski/niemiecki, poniewa┼╝ ksi─ů┼╝ka b─Ödzie publikowana w wersji dwuj─Özycznej. Ustalono nast─Öpuj─ůce kryteria oddawania tekst├│w do publikacji o roboczym tytule ÔÇ×Artyku┼éy o historii powiatu prudnickiegoÔÇť:

  • Teksty w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci powinny nie by─ç dotychczas publikowane. Ewentualne wyj─ůtki mog─ů zosta─ç uwzgl─Ödnione po konsultacji z zarz─ůdem.
  • Prace powinny dotyczy─ç temat├│w zwi─ůzanych z histori─ů powiatu prudnickiego w jego historycznych granicach. Tematyka artyku┼é├│w jest dowolna.
  • Zakres: ok. 5-20 stron w formacie A4 (10-40 w formacie A5), r├│wnie┼╝ tutaj dopuszcza si─Ö w uzasadnionych przypadkach wyj─ůtki od powy┼╝szej regu┼éy.
  • Wielko┼Ť─ç czcionki ÔÇ×GaramondÔÇť 11.
  • Grafiki, jak zdj─Öcia, obrazy, rysunki, mapy itp. nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç w tek┼Ťcie (wydruk planujemy w kolorze czarno-bia┼éym).
  • HKKNOS prosi o zachowanie przy sporz─ůdzaniu tekst├│w minimalnych wytycznych dla tekst├│w naukowych. Nale┼╝y pami─Öta─ç o podawaniu ┼║r├│de┼é. Wskaz├│wki odno┼Ťnie idealnego sposobu sporz─ůdzania manuskrypt├│w/ wytyczne dotycz─ůce sposobu cytowania znajduj─ů si─Ö w wersji online pod adresem: https://www.kulturwerk-schlesien.de/unsereveroeffentlichungen/528.Jahrbuch-fuer-schlesische-Kultur-und-Geschichte.html

Je┼Ťli jest Pan/Pani w trakcie prac badawczych lub w trakcie pisania eseju o historii powiatu prudnickiego ┬áa Pani/Pana praca spe┼énia wy┼╝ej opisane kryteria, prosimy o przes┼éanie tekstu do 30 czerwca 2020 r.! Teksty prosimy przesy┼éa─ç drog─ů elektroniczn─ů do cz┼éonk├│w zarz─ůdu HKKNOS:

Ralph.Wrobel@hkknos.de lub Andreas.Smarzly@hkknos.de

G├│rny ┼Ül─ůsk jako centrum migracji na przyk┼éadzie historycznego powiatu prudnickiego

Tegoroczne Walne Zgromadzenie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego zosta┼éo poprzedzone seminarium historycznym przeprowadzonym we wsp├│┼épracy z referentem kultury ds. G├│rnego ┼Ül─ůska, panem dr Vasco Kretschmannem. Wyk┼éady obejmuj─ůce szerokie spektrum temat├│w wyg┼éosili wybitni historycy z Polski i z Niemiec.

dr Gregor Ploch, dr Stephan Kaiser, dr Wojciech Dominiak, Prof. Ralph Wrobel, dr Vasco Kretschmann, Andreas Smarzly, Sebastian K├Ânig, dr Marek Mazurkiewicz

Seminarium podsumowa┼éa dyskusja panelowa obejmuj─ůca do┼Ťwiadczenia migracyjne przedstawicieli kilku pokole┼ä o zr├│┼╝nicowanym tle migracyjnym. Opr├│cz dwudziestu cz┼éonk├│w Komisji Historycznej w dyskusji uczestniczy┼éy r├│wnie┼╝ osoby z bliska i z daleka nie b─Öd─ůce cz┼éonkami naszej komisji. Poni┼╝ej streszczenie wyk┼éad├│w:

 

 

 

Prof. dr Ralph Wrobel: Migracja ludno┼Ťci w powiecie prudnickim od ┼Ťredniowiecza do nowo┼╝ytno┼Ťci: zarys

Jako pierwszy podj─ů┼é temat prof. dr Ralph Wrobel omawiaj─ůc pocz─ůtki migracji od czas├│w ┼Ťredniowiecza. W przypadku powiatu prudnickiego na szczeg├│ln─ů uwag─Ö zas┼éuguje fakt, ┼╝e w jego obr─Öbie ┼é─ůczy┼éy si─Ö obszar dawnego s┼éowia┼äskiego zasiedlania w cz─Ö┼Ťci p├│┼énocno-wschodniej oraz obszar nowego zasiedlania na prawie niemieckim w cz─Ö┼Ťci po┼éudniowo-zachodniej. Na po┼éudniu oraz na zachodzie powiatu znajdowa┼éa si─Ö niegdy┼Ť g─Östa puszcza odgraniczaj─ůca tereny margrabiego na Morawach od po┼éudnia, teren ksi─Östwa nyskiego pozostaj─ůcego w r─Ökach biskup├│w wroc┼éawskich od zachodu oraz teren ksi─Östwa opolskiego od p├│┼énocnego wschodu. Po wykarczowaniu puszczy wszystkie trzy strony celem zabezpieczenia roszcze┼ä zak┼éada┼éy nowe miejscowo┼Ťci, w kt├│rych osiedlano niemieckoj─Özycznych osadnik├│w. Nale┼╝y za┼éo┼╝y─ç, ┼╝e sytuacja j─Özykowa powiatu jeszcze w XX wieku by┼éa uwarunkowana wsp├│┼é┼╝yciem mieszka┼äc├│w o korzeniach wywodz─ůcych si─Ö z dawnego s┼éowia┼äskiego obszaru zasiedlania, a tak┼╝e pochodz─ůcych z Niemiec ┼Ťrodkowych oraz po┼éudniowych. Podobnie do typu zasiedlania ┼Ťredniowiecznego mo┼╝na opisa─ç przej┼Ťcie z prawa niemieckiego (z ksi─Östwa nyskiego) na posiadanie lassyckie (w obr─Öbie dawnego obszaru zasiedlania w kierunku Ko┼║la) wewn─ůtrz powiatu prudnickiego, gdzie istnia┼éy formy mieszane. Gdy w p├│┼║niejszym okresie roczna ┼Ťrednia temperatura przez pewien okres znacznie spad┼éa (ÔÇ×ma┼éa epoka lodowcowaÔÇť), zarejestrowano s┼éabe ┼╝niwa, zarazy oraz prze┼Ťladowanie ┼╗yd├│w, a liczba ludno┼Ťci odpowiednio si─Ö zmniejszy┼éa. W nast─Öpstwie wiele gospodarstw podupad┼éo, dosz┼éo do migracji z gleb mniej ┼╝yznych na bardziej ┼╝yzne. Niekt├│re miejscowo┼Ťci (np.: Wierzch) zmieni┼éy swoj─ů wi─Ökszo┼Ťciow─ů struktur─Ö j─Özykow─ů i pocz─ůtkowe wyspy j─Özykowe uleg┼éy z czasem p┼éynnej zamianie. W czasach powstawania maj─ůtk├│w ziemskich ograniczono migracj─Ö ch┼éop├│w zobowi─ůzanych do swojego rodzaju pa┼äszczyzny. Po edykcie cesarza Ferdynanda I w XVI i XVII wieku mia┼éa miejsce migracja rodzin ┼╝ydowskich z Czech i Moraw do Bia┼éej. W czasach pruskich do historycznego powiatu prudnickiego imigrowali nie tylko urz─Ödnicy (i wojskowi), ale r├│wnie┼╝ koloni┼Ťci z okresu kolonizacji fryderycja┼äskiej. W XIX wieku po raz pierwsze mia┼éy miejsce istotne ruchy emigracyjne. Wielu Prudniczan emigrowa┼éo do Ameryki.┬á W okresie industrializacji na G├│rnym ┼Ül─ůsku dochodzi┼éo zar├│wno do emigracji, jak i┬á imigracji. Okr─Ögi przemys┼éowe korzysta┼éy z imigracji. Z niewielkich wsi powstawa┼éy w szybkim tempie miasta, jak np.: Katowice. Z drugiej jednak strony mia┼éa miejsce emigracja zarobkowa na zach├│d. Podczas wcze┼Ťniejszego seminarium poruszano ju┼╝ temat migracji zarobkowej z powiatu prudnickiego do Delmenhorst (okresowej i sta┼éej).

David Skrabania, mgr: Region w podr├│┼╝y: procesy migracyjne z i na G├│rny ┼Ül─ůsk w XIX w. i na pocz─ůtku XX w.

Kolejny wyk┼éad wyg┼éosi┼é David Skrabania zajmuj─ůcy si─Ö na Uniwersytecie Zag┼é─Öbia Ruhry w Bochum tematem migracji zarobkowej mi─Ödzy G├│rnym ┼Ül─ůskiem a Zag┼é─Öbiem Ruhry. W zachodnioniemieckim Zag┼é─Öbiu Ruhry zarobki by┼éy o 50% wy┼╝sze ni┼╝ w g├│rno┼Ťl─ůskim zag┼é─Öbiu przemys┼éowym. Pierwsi g├│rnicy emigrowali z tych teren├│w w XIX wieku do Zag┼é─Öbia Ruhry. Byli oni uczestnikami profesjonalnie przeprowadzanych akcji rekrutacyjnych, maj─ůcych na celu sprowadzenie na te tereny jak najwi─Ökszej liczby pracownik├│w z G├│rnego ┼Ül─ůska. Dla rzeszy emigrant├│w do Zag┼é─Öbia Ruhry tworzono specjalne osiedla g├│rnicze, w kt├│rych emigranci pochodz─ůcy ze ┼Ül─ůska wsp├│lnie mieszkali i piel─Ögnowali swoj─ů kultur─Ö. Opr├│cz migracji sta┼éej mo┼╝na by┼éo zauwa┼╝y─ç czasow─ů migracj─Ö m┼éodych m─Ö┼╝czyzn: G├│rno┼Ťl─ůzacy migrowali do Zag┼é─Öbia Ruhry na jeden sezon lub na kilka lat celem poprawy bytu rodziny, podczas gdy ┼╝ony pozosta┼ée w domu zajmowa┼éy si─Ö gospodarstwem. Bardzo cz─Östo zarobki z lat wypracowanych w Zag┼é─Öbiu Ruhry stanowi┼éy podstaw─Ö budowania p├│┼║niejszej egzystencji na ┼Ül─ůsku. Przyk┼éadem takich ÔÇ×w─Ödruj─ůcych ┼Ťwiat├│wÔÇť jest rodzina niemieckiego pi┼ékarza Miroslava Klose z Opola. Inny przebieg mia┼éa imigracja z innych (p├│┼énocno-wschodnich) prowincji pruskich. Podczas gdy grup─Ö g├│rno┼Ťl─ůskich imigrant├│w zarobkowych stanowili g┼é├│wnie m─Ö┼╝czy┼║ni, i wielu z nich w p├│┼║niejszym czasie wr├│ci┼éo na gospodarczo dobrze rozwini─Öty G├│rny ┼Ül─ůsk, z prowincji p├│┼énocno-wschodnich emigrowa┼éy ca┼ée miejscowo┼Ťci wykluczaj─ůc tym samym jak─ůkolwiek my┼Ťl o powrocie do ojczyzny. Zadziwiaj─ůcy jest fakt, ┼╝e w szczeg├│lno┼Ťci w┼Ťr├│d pracownik├│w Zag┼é─Öbia Ruhry widoczna by┼éa polityczno-spo┼éeczna emancypacja, b─Öd─ůca instrumentem kultury polskiej maj─ůca na celu pi─Ötnowanie hegemonii pruskiej. W┼Ťr├│d pracownik├│w g├│rno┼Ťl─ůskich pos┼éuguj─ůcych si─Ö g┼é├│wnie j─Özykiem s┼éowia┼äskim pewna dyskryminacja zwi─ůzana z u┼╝ywan─ů mow─ů w po┼é─ůczeniu z politycznym zaanga┼╝owaniem w ruchach robotniczych doprowadzi┼éa cz─Ö┼Ťciowo do postrzegania siebie r├│wnie┼╝ jako Polak├│w. Wyje┼╝d┼╝aj─ůc jako ┼Ül─ůzacy, do ojczyzny wracali jako ÔÇ×PolacyÔÇť propaguj─ůcy na G├│rnym ┼Ül─ůsku w┼Ťr├│d ludno┼Ťci g├│rno┼Ťl─ůskiej pogl─ůdy polityczne pozyskane w Zag┼é─Öbiu Ruhry.

Zwiedzanie Muzeum Ziemi G├│rno┼Ťl─ůskiej

Dr Vasco Kretschmann oprowadzi┼é nas po Muzeum Ziemi G├│rno┼Ťl─ůskiej. W┼Ťr├│d eksponat├│w muzeum mo┼╝na znale┼║─ç liczne, typowo ┼Ťl─ůskie przedmioty u┼╝ytkowe. Muzeum urz─ůdzono tak, aby umo┼╝liwia┼éo przedstawienie w chronologicznym zarysie burzliwej historii regionu. Tak┼╝e okres po pierwszej wojnie ┼Ťwiatowej, obejmuj─ůcy plebiscyt, podzia┼é regionu i powstania ┼Ťl─ůskie zosta┼é przedstawiony kompleksowo, obiektywnie i poparty ┼Ťwiadectwami oraz opisami tamtych czas├│w. Aktualna wystawa czasowa pokazuje stare zabawki.┬á W naszej pami─Öci pozosta┼éo zdj─Öcie dw├│ch, najprawdopodobniej zaprzyja┼║nionych z sob─ů ch┼éopc├│w, kt├│rzy ju┼╝ jako doro┼Ťli znale┼║li si─Ö po dw├│ch r├│┼╝nych stronach – narodowych socjalist├│w i ich przeciwnik├│w – a po wojnie ponownie nawi─ůzali z sob─ů kontakt.

 

Dr Gregor Ploch: Wyp─Ödzenie Niemc├│w z G├│rnego ┼Ül─ůska po II wojnie ┼Ťwiatowej

Dr Gregor Ploch, Bildungswerk St. Otto Zinnowitz Usedom (Instytut edukacyjny Otto Zinnowitz na wyspie Uznam) m├│wi┼é o wyp─Ödzeniu Niemc├│w z G├│rnego ┼Ül─ůska po II wojnie ┼Ťwiatowej. Oficjalne poj─Öcie tego zjawiska stosowane w Polsce to ÔÇ×wysiedleniaÔÇť. Dr Ploch rozpocz─ů┼é sw├│j wyk┼éad od przedstawienia plan├│w polskich polityk├│w i naukowc├│w si─Ögaj─ůce ko┼äca XIX wieku i przewiduj─ůce w przypadku ewentualnego powstania pa┼ästwa polskiego przej─Öcie niemieckich teren├│w wschodnich takich, jak ┼Ül─ůsk. Plany te sta┼éy si─Ö podczas II wojny ┼Ťwiatowej r├│wnie┼╝ w zwi─ůzku z ustalonym przez aliant├│w podczas konferencji w Teheranie i Ja┼écie przesuni─Öciem granic Polski na zach├│d oficjalnym celem wojny. Polska musia┼éa wprawdzie po wojnie odst─ůpi─ç swoje terytoria wschodnie zaanektowane przez Sowiet├│w z Wilnem i Lwowem na czele, otrzyma┼éa jednak niemieckie tereny na wsch├│d od linii Odry i Nysy. Wyp─Ödzenie Niemc├│w by┼éo zaplanowane i zrealizowane przez instytucje polskie. Podczas realizacji ÔÇ×polityki fakt├│w dokonanychÔÇť celem uzyskania lepszej pozycji negocjacyjnej na przysz┼é─ů konferencj─Ö w Poczdamie w lipcu 1945 r. w┼éadze polskie bra┼éy aktywny udzia┼é w procesie ÔÇ×dzikiego wyp─ÖdzaniaÔÇť setek tysi─Öcy ┼Ül─ůzak├│w jeszcze bez zgody aliant├│w. Dopiero po konferencji w Poczdamie okre┼Ťlono zasady ÔÇ×humanitarnychÔÇť transfer├│w niemieckiej ludno┼Ťci z Polski. Nie wyp─Ödzano niezb─Ödnych ekspert├│w i pos┼éuguj─ůcych si─Ö gwar─ů G├│rno┼Ťl─ůzak├│w, zweryfikowanych jako Polak├│w, a tak┼╝e ┼Ül─ůzak├│w deportowanych w ramach akcji reparacyjnej do prac przymusowych w g┼é─ůb Zwi─ůzku Radzieckiego. Przed ostateczn─ů deportacj─ů do Niemiec wyp─Ödzeni prze┼╝yli jeszcze zaj─Öcie maj─ůtku, zamkni─Öcie na ma┼éym terytorium w tzw. ÔÇ×gettachÔÇť tudzie┼╝ ÔÇ×obozachÔÇŁ, pobyty w obozach o brutalnym przebiegu i najcz─Ö┼Ťciej bezprawn─ů ingerencj─Ö oraz obra┼║liwe szykanowania. Du┼╝a liczba os├│b nie prze┼╝y┼éa takiego traktowania.

Dr Wojciech Dominiak: Imigracja polskiej ludno┼Ťci do powiatu prudnickiego po II wojnie ┼Ťwiatowej

Dr Wojciech Dominiak, dyrektor Muzeum Regionalnego w Prudniku, zaprezentowa┼é wyk┼éad na temat imigracji ludno┼Ťci polskiej do powiatu prudnickiego po II wojnie ┼Ťwiatowej. W j─Özyku polskim obie tragedie ludzko┼Ťci zwi─ůzane z przesuni─Öciem granic na zach├│d, a mianowicie wyp─Ödzenie Niemc├│w ze ┼Ül─ůska oraz wyp─Ödzenie Polak├│w z utraconych po II wojnie ┼Ťwiatowej teren├│w wschodnich za lini─ů Curzona (z Wilnem i Lwowem) okre┼Ťlane s─ů tak samo, jako ÔÇ×wysiedlenieÔÇť – urz─Ödow─ů migracj─Ö przymusow─ů, zdefiniowan─ů jako przeniesienie miejsca sta┼éego zamieszkania do innego kraju. Churchill uzgodni┼é ze Stalinem w Teheranie w 1943 r., ┼╝e Zwi─ůzek Radziecki zachowa tereny pozyskane od Polski wskutek paktu Ribbentrop-Mo┼éotow a Polska otrzyma tereny na zachodzie kosztem Niemiec. Podczas konferencji w Ja┼écie w lutym 1945 r. Stalin za┼╝─ůda┼é nowej granicy zachodniej przebiegaj─ůcej na Nysie i Odrze. Nie zwa┼╝aj─ůc na brak ostatecznych regulacji granic oraz ustale┼ä odnosz─ůcych si─Ö do prawa mi─Ödzynarodowego w wielkim stylu przeprowadzono akcj─Ö wysiedlenia/wyp─Ödzenia. Oko┼éo 4 milin├│w Polak├│w ze wschodu oraz ok. 12-16 milion├│w Niemc├│w zosta┼éo na wschodnich terenach Niemiec wysiedlonych tudzie┼╝ wyp─Ödzonych ze swoich dom├│w. Dr Dominiak przedstawi┼é szczeg├│┼éowe informacje dotycz─ůce pochodzenia ludno┼Ťci przybywaj─ůcej do powiatu prudnickiego dla ka┼╝dej wsi z osobna. Bior─ůc pod uwag─Ö ca┼é─ů ludno┼Ť─ç G├│rnego ┼Ül─ůska spis ludno┼Ťci z 1948 roku okre┼Ťla┼é, ┼╝e 14% spo┼éecze┼ästwa pochodzi┼éo z centralnej Polski, 23% z utraconych przez Polsk─Ö teren├│w na wschodzie (g┼é├│wnie z zachodnich teren├│w dzisiejszej Ukrainy) a 63% to pozosta┼éa ludno┼Ť─ç autochtoniczna (G├│rno┼Ťl─ůzacy).

Andreas Smarzly: ÔÇ×WysiedlenieÔÇť z historycznego powiatu prudnickiego w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

Andreas Smarzly nawi─ůzuj─ůc tematycznie do kwestii ÔÇ×wysiedle┼äÔÇť przedstawi┼é histori─Ö G├│rno┼Ťl─ůzak├│w pozosta┼éych w swojej ma┼éej ojczy┼║nie po fali wyp─Ödze┼ä w latach 1945-50. W pierwszej kolejno┼Ťci om├│wi┼é, w jakich warunkach mo┼╝liwe by┼éo funkcjonowanie dotychczasowych obywateli niemieckich na ┼Ül─ůsku, znajduj─ůcym si─Ö nagle w polskich granicach administracyjnych i jakie to mia┼éo konsekwencje dla tej ludno┼Ťci w kolejnych dziesi─Öcioleciach. Wyja┼Ťni┼é ustawodawstwo polskie odnosz─ůce si─Ö do tzw. ludno┼Ťci autochtonicznej, to, jak w┼éadze polskie okre┼Ťla┼éy ┼Ül─ůzak├│w, jak r├│wnie┼╝ powody, dla kt├│rych prawie 850.000 G├│rno┼Ťl─ůzak├│w przyj─Ö┼éo po II wojnie ┼Ťwiatowej obywatelstwo polskie. Smarzly zacytowa┼é min. polskiego autora i znawc─Ö G├│rnego ┼Ül─ůska, Franciszka Hawranka, kt├│ry ju┼╝ w 1948 roku jako g┼é├│wne powody pozostania ┼Ül─ůzak├│w w granicach nowego pa┼ästwa polskiego nie nazwa┼é ich przywi─ůzania narodowo┼Ťciowego lub politycznego do Polski, a przede wszystkim zwi─ůzanie z ma┼é─ů ┼Ťl─ůsk─ů ojczyzn─ů i jej mieszka┼äcami, ich gospodarcz─ů przynale┼╝no┼Ť─ç oraz nadziej─Ö na zmiany ustroju politycznego (=ponowne przy┼é─ůczenie ┼Ül─ůska do Niemiec). W rzeczywisto┼Ťci sytuacja os├│b pozosta┼éych w ojczy┼║nie w komunistycznej rzeczywisto┼Ťci jednak nie uleg┼éa poprawie. ┼Ül─ůzacy byli cz─Östo szykanowani, pozbawieni perspektyw w zakresie kulturowym, politycznym i ekonomicznym. Doprowadzi┼éo to do tego, ┼╝e z pocz─ůtkiem lat 50-tych rozpocz─Ö┼éa si─Ö przeprowadzona na szerok─ů skal─Ö nowa fala wyjazd├│w G├│rno┼Ťl─ůzak├│w do Niemiec zachodnich; jej szczytowe momenty przypad┼éy na prze┼éom lat 50-tych i 60-tych, nast─Öpnie lat 70-tych i 80-tych a w szczeg├│lno┼Ťci za┼Ť na prze┼éom lat 80-tych i 90-tych.

Andreas Smarzly przedstawi┼é sytuacj─Ö wyp─Ödzonych i wysiedle┼äc├│w z dawnych wschodnich teren├│w Niemiec w poszczeg├│lnych strefach okupacyjnych pokonanych Niemiec, z kt├│rych w 1949 roku powsta┼éa Republika Federalna Niemiec oraz Niemiecka Republika Demokratyczna. Na uwag─Ö zas┼éuguje w szczeg├│lno┼Ťci sytuacja prawna os├│b wyp─Ödzonych oraz wysiedlonych do RFN, poniewa┼╝ wyp─Ödzeni, zgodnie z ┬ž 116 ustawy zasadniczej Niemiec, zostali prawnie zr├│wnani z pozosta┼éymi Niemcami, a przesiedleni, zgodnie z Federaln─ů Ustaw─ů o Wyp─Ödzonych i Uchod┼║cach z 1953 roku, zostali uznani za wyp─Ödzonych z ojczyzny i otrzymuj─ůc tym samym automatycznie wszystkie prawa i obowi─ůzki obywatelskie os├│b posiadaj─ůcych obywatelstwo niemieckie. Wyja┼Ťni┼é r├│wnie┼╝ r├│┼╝nice w stosowaniu poj─Ö─ç, jak ÔÇ×HeimatvertriebeneÔÇŁ (ÔÇ×wyp─Ödzeni z ziem ojczystychÔÇť = wyp─Ödzeni z teren├│w, kt├│re do 1914 r. znajdowa┼éy si─Ö na terenach Rzeszy Niemieckiej oraz Monarchii Austro-W─Ögierskiej), ÔÇ×AussiedlerÔÇŁ (ÔÇ×wysiedle┼äcyÔÇť = wysiedleni, kt├│rzy do 1992 roku przybyli do RFN, otrzymuj─ůc automatycznie niemieckie obywatelstwo) lub ÔÇ×Sp├ĄtaussiedlerÔÇŁ (ÔÇ×p├│┼║ni wysiedle┼äcyÔÇť = wysiedleni, kt├│rzy po 1992 roku przybyli do RFN, ich obowi─ůzkiem by┼éo potwierdzenie konieczno┼Ťci wyjazdu w zwi─ůzku z nast─Öpstwami wojny w kontek┼Ťcie zmian politycznych).

Na zako┼äczenie wyk┼éadu Andreas Smarzly przedstawi┼é histori─Ö w┼éasnej rodziny, kt├│ra na prze┼éomie lat 1987/88 po dramatycznych prze┼╝yciach i przebiegu wyjazdu przyby┼éa do Republiki Federalnej Niemiec. Przedstawi┼é histori─Ö rodziny od zawsze zamieszkuj─ůcej G├│rny ┼Ül─ůsk, jak r├│wnie┼╝ opisa┼é histori─Ö wielu cz┼éonk├│w rodziny, kt├│rzy od ko┼äca XIX wieku przemieszczali i osiedlali si─Ö na innych terenach Rzeszy Niemieckiej tudzie┼╝ p├│┼║niejszej Republiki Federalnej Niemiec, jak r├│wnie┼╝ ┼╝ycie i losy najbli┼╝szych cz┼éonk├│w rodziny w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wraz z powodami podj─Öcia trudnej decyzji opuszczenia rodzinnych stron. Wyk┼éad pokaza┼é r├│wnie┼╝, przed jakimi wyzwaniami musia┼éa stan─ů─ç rodzina rozpoczynaj─ůca nowe ┼╝ycie w zachodnich Niemczech w Nadrenii-Palatynacie, proces poszukiwania pracy lub mieszkania oraz skuteczn─ů integracj─Ö rodziny w zachodnioniemieckim spo┼éecze┼ästwie przy jednoczesnym piel─Ögnowaniu tradycji g├│rno┼Ťl─ůskich.

Dr Marek Mazurkiewicz: Wyp─Ödzenie. Przesiedlenie. Przesz┼éo┼Ť─ç. Wyp─Ödzenie Niemc├│w i Polak├│w po II wojnie ┼Ťwiatowej widziane z dzisiejszej polsko-niemieckiej perspektywy

O wyp─Ödzeniu Niemc├│w i Polak├│w po II wojnie ┼Ťwiatowej widzianym z dzisiejszej polsko-niemieckiej perspektywy m├│wi┼é dr Marek Mazurkiewicz z Instytutu Politologii Uniwersytetu Opolskiego. Przyczyn─ů r├│┼╝nic pami─Öci zbiorowej Polak├│w i Niemc├│w stanowi przebieg II wojny ┼Ťwiatowej oraz postanowienia traktatu wersalskiego. W szczeg├│lno┼Ťci nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö na dwa czynniki: po pierwsze, po II wojnie ┼Ťwiatowej mniejszo┼Ťci etniczne by┼éy postrzegane jako ┼║r├│d┼éo konfliktu. W celu zapewnienia pokoju w przysz┼éo┼Ťci d─ů┼╝ono do tworzenia pa┼ästw narodowo┼Ťciowych. Po drugie wa┼╝n─ů rol─Ö odgrywa┼éy d─ů┼╝enia ekspansywne ZSRR. Opisana wcze┼Ťniej polityka fakt├│w dokonanych prowadzona przez Stalina by┼éa realizowana ju┼╝ w trakcie wojny.┬á Polityka ta t┼éumaczy d─ů┼╝enie do osi─ůgni─Öcia w┼éadzy przez Stalina oraz jego rygorystyczne podej┼Ťcie do realizacji dzia┼éa┼ä: ju┼╝ 13 lutego 1945 roku, zatem kilka miesi─Öcy przed zako┼äczeniem wojny oraz konferencj─ů w Poczdamie, rozpocz─Ö┼éa si─Ö prowadzona przez ZSRR ÔÇ×repatriacjaÔÇť ludno┼Ťci zamieszkuj─ůcej wschodnie tereny Polski. R├│wnie┼╝ wielu G├│rno┼Ťl─ůzak├│w zamieszkuj─ůcych wschodnie tereny G├│rnego ┼Ül─ůska mi─Ödzy 17 a 50 rokiem ┼╝ycia zosta┼éo internowanych. Ok. 40.000 G├│rno┼Ťl─ůzak├│w m├│wi─ůcych po niemiecku zosta┼éo deportowanych do ZSRR do prac przymusowych w ramach reparacji wojennych. W Poczdamie Stalin chcia┼é jedynie uwieczni─ç na pi┼Ťmie co┼Ť, co ju┼╝ si─Ö dokona┼éo. Wyp─Ödzenia ze ┼Ül─ůska oraz wschodniej Polski sta┼éy si─Ö rzeczywisto┼Ťci─ů a w obliczu silnej pozycji Stalina brak by┼éo nadziei na zmiany. Od tego momentu wspomnienia niemieckie i polskie zacz─Ö┼éy si─Ö troch─Ö r├│┼╝ni─ç. Na przyk┼éad ┼║r├│d┼éa polskie podaj─ů liczb─Ö wysiedlonych na ok. 3,5 mln a niemieckie na 12 do 16 mln. Nie zwa┼╝aj─ůc na p├│┼║niejsz─ů konferencj─Ö pokojow─ů, umowa graniczna aliant├│w podczas konferencji w Poczdamie zosta┼éa zaakceptowana przez w┼éadze powojenne Polski. Niemcy w ramach prowadzonej polityki wewn─Ötrznej d┼éugo po wojnie rozwa┼╝a┼éy i postulowa┼éy za ÔÇ×ponownym zjednoczeniem podzielonych NiemiecÔÇť. By┼éo to zwi─ůzane najprawdopodobniej z faktem, ┼╝e w kontek┼Ťcie prawa mi─Ödzynarodowego postanowienia konferencji w Poczdamie by┼éy w─ůtpliwe a ich akceptacja przez wyp─Ödzonych, kt├│rych postrzegano jako wyborc├│w, by┼éa ma┼éo prawdopodobna. Rzeczywista polityka zewn─Ötrzna znacznie r├│┼╝ni┼éa si─Ö od wewn─Ötrznych obietnic wyborczych. Mimo tego nadzieje rozpalane w Republice Federalnej Niemiec utrzymywa┼éy niepok├│j po stronie polskiej. W Polsce by┼ée tereny wschodnich Niemiec ideologicznie okre┼Ťlane by┼éy jako ÔÇ×tereny odzyskaneÔÇť i opisywane jako ÔÇ×prapolskieÔÇť. Przyk┼éadem s─ů tutaj znaczki pocztowe wyemitowane w tym samym czasie: podczas gdy w Republice Federalnej Niemiec wyemitowano znaczek pocztowy z okazji jubileuszu ÔÇ×10 rocznicy ucieczki i wyp─ÖdzeniaÔÇť, w Polsce ┼Ťwi─Ötowano jubileusz ÔÇ×odzyskania teren├│w prapolskichÔÇť. Pierwszymi punktami zwrotnymi w stosunkach mi─Ödzy krajami by┼éo pismo biskup├│w polskich z roku 1965 oraz ukl─Ökni─Öcie WillyÔÇśego Brandta w Warszawie w 1970 roku. Nast─Öpnie w 1990 roku, po upadku muru berli┼äskiego, mo┼╝liwe sta┼éo si─Ö podpisanie polsko-niemieckiego traktatu granicznego, kt├│ry potwierdzi┼é obowi─ůzuj─ůce granice pa┼ästwowe. Niezale┼╝nie od dzia┼éa┼ä prowadz─ůcych do normalizacji wzajemnych stosunk├│w, w dalszym ci─ůgu utrzymywa┼éy si─Ö obci─ů┼╝enia historyczne i schematy my┼Ťlenia. Przyk┼éadem s─ů obawy Polski dotycz─ůce powstania niemieckiego Centrum przeciwko Wyp─Ödzeniom oraz ┼╝─ůdania Powiernictwa Pruskiego. Pojawiaj─ůce si─Ö co jaki┼Ť czas w dyskusjach ┼╝─ůdania reparacyjne ze strony polskiej rozumiane s─ů jednak jako czysta gra prowadzona w ramach polityki wewn─Ötrznej Polski. Wspomnienia historyczne s─ů uwarunkowane zmieniaj─ůcymi si─Ö wp┼éywami politycznymi. Zalecana literatura: ÔÇ×Deutsch-Polnische ErinnerungsorteÔÇť wydane pod redakcj─ů Hansa Henninga Hahna i Roberta Traby z wydawnictwa Sch├Âningh Verlag.

Dyskusja panelowa

Nast─Öpnie dr Vasco Kretschmann poprowadzi┼é dyskusj─Ö panelow─ů na temat: ÔÇ×G├│rno┼Ťl─ůzacy: Ludzie z t┼éem migracyjnym? – Por├│wnanie to┼╝samo┼ŤciÔÇť Z r├│┼╝nych stron mo┼╝na by┼éo us┼éysze─ç osobiste do┼Ťwiadczenia przedstawicieli r├│┼╝nych pokole┼ä zmieniaj─ůce si─Ö w zale┼╝no┼Ťci od czasu i miejsca.┬á Z Muzeum Regionalnego w Prudniku w dyskusji via Skype uczestniczy┼éa dzisiejsza prudniczanka, pani Kazimiera Zator, opowiadaj─ůca o strasznych warunkach, w jakich odby┼éo si─Ö jej wyp─Ödzenie ze wschodnich teren├│w Polski a dzisiejszych teren├│w Ukrainy. Podczas podr├│┼╝y poci─ůgiem przez Katowice w marcu 1945 roku widzia┼éa wiele oddzia┼é├│w wojskowych i wiele trup├│w. Po przybyciu do Prudnika czu─ç by┼éo wielk─ů niepewno┼Ť─ç a jej rodzina musia┼éa dzieli─ç mieszkanie z obcymi lud┼║mi.

Cz┼éonek naszej komisji, Werner Matulla z G├╝tersloh, dzieci┼ästwo sp─Ödzi┼é w Prudniku. Do dzi┼Ť odwiedza wraz z ┼╝on─ů swoje rodzinne miasto i piel─Ögnuje przyjazne stosunki z dzisiejszymi prudniczanami. Jak prawie wszyscy ├│wcze┼Ťni mieszka┼äcy Prudnika jego rodzina uciek┼éa w marcu 1945 roku przed zbli┼╝aj─ůcym si─Ö frontem w Sudety. Ulice by┼éy przepe┼énione uchod┼║cami. Gdy jego rodzina powr├│ci┼éa w maju do Prudnika, ju┼╝ w Czechach widzia┼éa zmasakrowane cia┼éa niemieckich ┼╝o┼énierzy. Na miejscu znale┼║li zrujnowane mieszkanie. Kilka miesi─Öcy p├│┼║niej otrzymali rozkaz opuszczenia mieszkania i przeniesienia si─Ö do obozu dla Niemc├│w przy ├│wczesnej┬á Fischerstra├če.┬á Tam dzielili mieszkanie wielko┼Ťci 60m2 z 22 osobami. S┼éyszeli, ┼╝e kobiety z obozu ponownie stawa┼éy si─Ö ofiarami gwa┼ét├│w. 6 lipca 1945 roku jego rodzina zosta┼éa wyp─Ödzona z rodzinnego miasta przez w┼éadze polskie. W trakcie d┼éugiej i wi─ů┼╝─ůcej si─Ö z niedostatkiem podr├│┼╝y poci─ůgiem na zach├│d wiele os├│b zmar┼éo. Ich cia┼éa zostawa┼éy po prostu odk┼éadane na najbli┼╝szym dworcu kolejowym. W Westfalii kontakt z lokaln─ů ludno┼Ťci─ů r├│wnie┼╝ nie zawsze by┼é ┼éatwy. Jego matka cz─Östo powtarza┼éa, ┼╝e niekt├│rzy Niemcy z zachodu uwa┼╝aj─ů, ┼╝e tylko wyp─Ödzeni przegrali wojn─Ö. Starsi bracia zachowywali w pami─Öci czas sp─Ödzony w Prudniku i wspominali swoj─ů ojczyzn─Ö.

R├│┼╝a Zgorzelska jest cz┼éonkiem Rady Miasta i Gminy G┼éog├│wek z ramienia Mniejszo┼Ťci Niemieckiej, cz┼éonkiem zarz─ůdu Towarzystwa Spo┼éeczno-Kulturalnego Niemc├│w na ┼Ül─ůsku Opolskim oraz kustoszem izby regionalnej w Biedrzychowicach. M├│wi┼éa w imieniu os├│b pozosta┼éych w ojczy┼║nie. Wprawdzie jej rodzina pr├│bowa┼éa w marcu 1945 roku ucieka─ç, jednak ÔÇ×kocio┼é zosta┼é zamkni─ÖtyÔÇť (z uwagi na dzia┼éania wojenne z wielu stron rodzina zosta┼éa odci─Öta od mo┼╝liwo┼Ťci ucieczki). Jej babka w 1946 roku sama podpisa┼éa wniosek o polskie obywatelstwo dla ca┼éej rodziny. Nie by┼éa to zatem jej indywidualna decyzja, jednak obecnie jest zadowolona, ┼╝e mog┼éa wraz z rodzin─ů pozosta─ç na miejscu. Pocz─ůtkowo osoby m├│wi─ůce po niemiecku by┼éy szykanowane i pods┼éuchiwane. Dzisiaj cieszy si─Ö, ┼╝e jej muzeum stanowi niejako most prowadz─ůcy do ┼Ťl─ůskich korzeni jednocze┼Ťnie pokazuj─ůc star─ů niemieck─ů kultur─Ö na G├│rnym ┼Ül─ůsku.

dr Kretschmann, Roza Zgorzelska, dr Achim Himanek, Werner Matulla, Sebastian K├Ânig

Dr Achim Himanek z Neuwied wzrasta┼é w Prudniku i przesiedli┼é si─Ö dopiero w wieku studenckim. Jego ojciec prze┼╝y┼é koniec wojny jako dziecko i zosta┼é zmuszony do przeganiania byd┼éa do Rosji. Uda┼éo mu si─Ö jednak uciec przed Gliwicami. Poniewa┼╝ ojciec podczas jego s┼éu┼╝by w wojsku polskim pisa┼é listy do przyjaci├│┼éki, kt├│ra wyjecha┼éa do Republiki Federalnej Niemiec, zosta┼é pos─ůdzony o szpiegowanie. Po pi─Öciu latach niewinnego przesiadywania w warszawskim wi─Özieniu zosta┼é wypuszczony dzi─Öki staraniom ┼╝ydowskiego adwokata. Nast─Öpnie by┼é stale zastraszany. Dopiero po s┼éynnym ukl─Ökni─Öciu WillyÔÇśego Brandta (1970) mia┼é odwag─Ö z┼éo┼╝y─ç wniosek o wyjazd dla ca┼éej rodziny. Dr Achim Himanek znalaz┼é szcz─Ö┼Ťliwie swoje miejsce w Sinzig, w Nadrenii-Palatynacie, dzi─Öki pomocy kuzyna w tym samym wieku, kt├│ry wyjecha┼é ju┼╝ w 1957 roku, i kt├│ry pom├│g┼é mu si─Ö zaadaptowa─ç. Mimo, ┼╝e znalaz┼é now─ů ma┼é─ů ojczyzn─Ö w Neuwied, ch─Ötnie bada histori─Ö swoich ┼Ťl─ůskich korzeni.

Sebastian K├Ânig z Hardegsen jest niejako przedstawicielem pokolenia wnuk├│w wyp─Ödzonych i urodzi┼é si─Ö w Republice Federalnej Niemiec. Pami─Öta, ┼╝e jego rodzina mieszkaj─ůca w Dolnej Saksonii zawsze bardzo stara┼éa si─Ö m├│wi─ç literackim j─Özykiem niemieckim. Histori─Ö rodziny opowiedziano mu bardzo p├│┼║no i tylko na potrzeby w┼éasne. Zgodnie z przes┼éaniem, ┼╝e ÔÇ×ojczyzna jest tam, gdzie jest rodzinaÔÇť, jego ojczyzn─ů jest Hardegsen, gdzie mieszka z ┼╝on─ů i dzie─çmi, czuje si─Ö jednak zwi─ůzany z korzeniami swojej ┼Ťl─ůskiej rodziny. Regularnie odwiedza rodzin─Ö w Rac┼éawicach ┼Ül─ůskich.

W tym miejscu dzi─Ökujemy serdecznie wszystkim zaanga┼╝owanym osobom, przede wszystkim gospodarzowi dr Vasco Kretschmannowi oraz organizatorom, podzi─Ökowania sk┼éadamy r├│wnie┼╝ na r─Öce naszych obu przewodnicz─ůcych – prof. Ralph Wrobel oraz Andreas Smarzly, uczestnikom z Polski, kt├│rzy podj─Öli trud d┼éugiej podr├│┼╝y, sk┼éadamy podzi─Ökowania dla dr Gregora Plocha za t┼éumaczenie, dzi─Ökujemy tak┼╝e wszystkim referentom i osobom bior─ůcym udzia┼é w dyskusji w trakcie tego interesuj─ůcego seminarium!

 

Protokół z obrad Rocznego Walnego Zgromadzenia 2019 r.

Niedziela, 5 maja 2019 r., ÔÇ×Dom G├│rno┼Ťl─ůskiÔÇť (Haus Oberschlesien) w Ratingen.

TEMAT 1: Powitanie

Profesor Ralph Wrobel powita┼é pi─Ötnastu uprawnionych do g┼éosowania uczestnik├│w tegorocznego Walnego Zgromadzenia w Domu G├│rno┼Ťl─ůskim. Szcz─Ö┼Ťliwie udzia┼é w nim wzi─Ö┼éa r├│wnie┼╝ nasza by┼éa pani skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka, kt├│rej w ubieg┼éym roku k┼éopoty zdrowotne nie pozwoli┼éy na udzia┼é w spotkaniu. Cz┼éonek za┼éo┼╝ycielski, Herbert Schindler, oraz administrator strony, Christian Sarnes, wzi─Öli udzia┼é w seminarium, nie mogli jednak pozosta─ç na czas zgromadzenia.

 TEMAT 2: Sprawozdania

Z przykro┼Ťci─ů przyj─Öli┼Ťmy informacj─Ö, ┼╝e referent kultury ds. G├│rnego ┼Ül─ůska, dr Vasco Kretschmann, wkr├│tce wyje┼╝d┼╝a do Berlina by tam wsp├│┼épracowa─ç z organizacj─ů ÔÇ×Deutsche Kriegsgr├Ąberf├╝rsorgeÔÇť zajmuj─ůc─ů si─Ö piel─Ögnowaniem pami─Öci o niemieckich grobach wojennych. Jego nast─Öpca/nast─Öpczyni zostanie przedstawiony/a najprawdopodobniej do ko┼äca bie┼╝─ůcego roku.

Jak poinformowa┼é Ralph Wrobel, nasza ksi─ů┼╝ka – ÔÇ×Historyczne powiaty bialski i prudnicki w Katastrze Karoli┼äskim z lat 1722/26 ÔÇť, wydana w 2018 roku zosta┼éa zaprezentowana podczas ÔÇ×Tygodnia HistorycznegoÔÇť na G├│rnym ┼Ül─ůsku w maju w Prudniku. Od tego czasu cieszy si─Ö du┼╝ym zainteresowaniem. Tym samym projekt, nad kt├│rym wielu naszych cz┼éonk├│w pracowa┼éo przez kilka lat, zosta┼é zako┼äczony.

Andreas Smarzly poinformowa┼é o przebiegu poprzez niego zainicjowanego i zorganizowanego ÔÇ×Tygodnia HistorycznegoÔÇť odbywaj─ůcego si─Ö na ┼Ül─ůsku pod koniec maja 2018 roku oraz o dystrybucji ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie – Historyczne fotografie z K├│rnicyÔÇť. Ksi─ů┼╝ka zosta┼éa sfinansowana przez rad─Ö so┼éeck─ů wsi K├│rnica, Miasto i Gmin─Ö Krapkowice, Powiat Krapkowice i przede wszystkim przez HKKNOS, jej prezentacja mia┼éa miejsce podczas ÔÇ×Tygodnia HistorycznegoÔÇť w ramach festynu wiejskiego odbywaj─ůcego si─Ö w Bo┼╝e Cia┼éo w K├│rnicy. Z uwagi na niesamowity popyt ksi─ů┼╝ka zosta┼éa praktycznie wyprzedana, mo┼╝na zatem ju┼╝ my┼Ťle─ç o ewentualnym dodruku lub nawet kontynuacji albumu. Aby umo┼╝liwi─ç udost─Öpnienie ksi─ů┼╝ki szerszej grupie odbiorc├│w, obaj przewodnicz─ůcy przekazali r├│wnie┼╝ egzemplarze ksi─ů┼╝ek do renomowanych bibliotek w Niemczech, Polsce, Czechach, Austrii i w USA.

W trakcie ÔÇ×Tygodnia HistorycznegoÔÇť mia┼éy miejsce liczne wyk┼éady i prezentacje ksi─ů┼╝ek, jak r├│wnie┼╝ konferencja dotycz─ůc─ů ziemia┼ästwa na G├│rnym ┼Ül─ůsku odbywaj─ůca si─Ö w G┼éog├│wku. Konferencja, podczas kt├│rej przy jednoczesnym wsparciu t┼éumacza wyg┼éoszono 6 wyk┼éad├│w, zako┼äczy┼éa si─Ö sukcesem i odbi┼éa si─Ö szerokim echem w prasie. Niemiecki program emitowany w polskiej telewizji ÔÇ×Schlesien JournalÔÇť przygotowa┼é nawet program, do kt├│rego link znajduje si─Ö w Ok├│lniku z 01/2019 https://hkknos.eu/wp-content/uploads/2019/02/Rundbrief_Okolnik_2019-01.pdf, gdzie znajduje si─Ö pe┼éne sprawozdanie ÔÇ×Tygodnia HistorycznegoÔÇť z 2018 r.

Profesor Wrobel z┼éo┼╝y┼é w bardzo emocjonuj─ůcy spos├│b podzi─Ökowania drugiemu przewodnicz─ůcemu, Andreasowi Smarzlemu, kt├│ry w du┼╝ej mierze przyczyni┼é si─Ö do zorganizowania wielu event├│w w latach 2014, 2016 i 2018 podczas ÔÇ×Tygodni HistorycznychÔÇť HKKNOS na ┼Ül─ůsku, jak r├│wnie┼╝ podczas ostatnich wizyt studyjnych.

Sebastian K├Ânig ju┼╝ na pocz─ůtku swojego sprawozdania podzi─Ökowa┼é pani Rosemarie Matulla-Jablonka, swojej poprzedniczce, za bardzo skrupulatne prowadzenie spraw ksi─Ögowych. Poniewa┼╝ ma on mo┼╝liwo┼Ť─ç korzystania z infrastruktury biura rachunkowego swojej rodziny, od teraz prowadzenie rachunkowo┼Ťci komisji otrzyma┼éo r├│wnie┼╝ wsparcie w postaci oprogramowania a wszelkie p┼éatno┼Ťci odbywaj─ů si─Ö wy┼é─ůcznie przez konto. Z uwagi na publikacje ksi─ů┼╝ek w roku 2018 by┼éo wi─Öcej koszt├│w ni┼╝ przychod├│w. Mimo tego posiadamy wystarczaj─ůco du┼╝o ┼Ťrodk├│w niezb─Ödnych do realizacji przysz┼éych projekt├│w. Finanse stowarzyszenia maj─ů si─Ö bardzo dobrze. Tak┼╝e w kwestii bud┼╝etu na rok 2019 stwierdzono, ┼╝e tegoroczne seminarium, mimo zaproszenia wielu znakomitych wyk┼éadowc├│w, dzi─Öki wsparciu finansowemu referenta kultury ds. G├│rnego ┼Ül─ůska, nie doprowadzi┼éo do powstania dziury w kasie HKKNOS. Kai Sauer oraz dr Achim Himanek sprawdzili stan kasy nie znajduj─ůc w niej ┼╝adnych nieprawid┼éowo┼Ťci. Skarbnik otrzyma┼é tym samym absolutorium sam wstrzymuj─ůc si─Ö do g┼éosu.

Sprawozdanie administratora sieci (Christian Sarnes) przeczyta┼é profesor Wrobel. Reasumuj─ůc mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e w sieci panuje pe┼éne zadowolenie. Obecnie istnieje jeden problem, kt├│rego rozwi─ůzanie nie jest do ko┼äca proste. Z uwagi na konieczn─ů aktualizacj─Ö, automatyczny plug-in nie udziela optymalnego wsparcia drugiemu j─Özykowi, co powoduje konieczno┼Ť─ç wi─Ökszego nak┼éadu pracy w zakresie wgrywania nowych tre┼Ťci. Robert Hellfeier wyrazi┼é ch─Ö─ç pomocy w minimalizacji problemu poprzez wsparcie programowe.[1] Jak dotychczas pami─Ö─ç naszej chmury jest wystarczaj─ůca du┼╝a. W przysz┼éo┼Ťci prosimy jednak, podczas wgrywania danych, a w szczeg├│lno┼Ťci wgrywania zdj─Ö─ç, do kompresji wielko┼Ťci celem zoptymalizowania pojemno┼Ťci chmury. Zapraszamy wszystkich do wgrywania danych interesuj─ůcych badaczy historii regionu, jak na przyk┼éad starych nazw miejscowo┼Ťci. W tym celu wystarczy poprosi─ç Christiana Sarnesa o przekazanie drog─ů elektroniczn─ů stosownego kodu (tzw. upload code). W przysz┼éo┼Ťci planujemy doda─ç linki prowadz─ůcymi do miejscowych kronik wg miejscowo┼Ťci powiatu. Paul Dittrich udost─Öpni┼é online kronik─Ö dla swojej miejscowo┼Ťci Lubrza.

TEMAT 3: Udzielenie absolutorium byłej  skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka

Ju┼╝ w ubieg┼éym roku doskona┼éa praca naszej wieloletniej pani skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka, zosta┼éa uhonorowana. W tym roku mogli┼Ťmy jednak osobi┼Ťcie przekaza─ç prezent komisji. Wraz z m─Ö┼╝em, Wernerem Matulla, przez 14 lat perfekcyjnie prowadzi┼éa ksi─Ögowo┼Ť─ç a jako cz┼éonek i cz┼éowiek po prostu budowa┼éa wok├│┼é siebie szacunek i uznanie. Dzi─Ökujemy! Z uwagi na ubieg┼éoroczn─ů nieobecno┼Ť─ç uwarunkowan─ů przyczynami zdrowotnymi stan kasy z 2017 roku sprawdzili Monika Rose oraz Maik Gliese. Absolutorium by┼éo jednog┼éo┼Ťne przy osobistym wstrzymaniu si─Ö od g┼éosu by┼éej pani skarbnik.

TEMAT 4: Publikacje i wydania naukowe

Podczas ostatniego Rocznego Walnego Zgromadzenia zdecydowano o pozyskaniu oferty na transkrypcj─Ö dw├│ch pozyskanych rejestr├│w (Landb├╝cher) ksi─Östwa opolsko-raciborskiego z┬á XVI wieku przez Stefana Guzy, wydawc─Ö urbarza Ko┼║la. Niestety z uwagi na jego go┼Ťcinne wyk┼éady na Szkole Wy┼╝szej Sztuk i Wzornictwa w Halle nie jest on w najbli┼╝szym czasie w stanie zaanga┼╝owa─ç si─Ö w projekt. St─ůd przedstawiono dwie mo┼╝liwo┼Ťci: Andreas Smarzly spr├│buje nawi─ůza─ç kontakt z profesorem Stiborem z Czech, kt├│ry ju┼╝ odszyfrowywa┼é inne rejestry, Viktor Pordzik porozmawia ze znajom─ů pani─ů naukowiec z p├│┼énocnych Czech, kt├│ra pisa┼éa o rejestrach sakso┼äskich, dr Achim Himanek spr├│buje zapyta─ç dyrektora muzeum z Brnie, dr Wojciech Dominiak zosta┼é poproszony o wykorzystanie swoich kontakt├│w w Opawie, Robert Hellfeier zobowi─ůza┼é si─Ö natomiast o skierowanie zapytania do historyka, Romana S─Ökowskiego, czy by┼éby zainteresowany prac─ů nad projektem. Chodzi g┼é├│wnie o dopytanie o mo┼╝liwo┼Ť─ç transkrypcji i t┼éumaczenia pe┼énych rejestr├│w, poniewa┼╝ ograniczenie na obszar Prudnika, z uwagi na podzia┼é wg rodzin i rozpo┼Ťcieranie si─Ö posiad┼éo┼Ťci na inne regiony, mog┼éoby w praktyce nie funkcjonowa─ç. Istnieje nadzieja, ┼╝e tego typu transgraniczny projekt m├│g┼éby otrzyma─ç wsparcie finansowe.

Poniewa┼╝ znane roczniki i periodyki dotycz─ůce ┼Ül─ůska zar├│wno w Niemczeach jak i w Polsce w ostatnich latach s─ů coraz rzadziej publikowane lub zanik┼éy one ca┼ékiem, Andreas Smarzly podsun─ů┼é pomys┼é wydania ksi─ů┼╝ki zawieraj─ůcej prace popularno-naukowe tudzie┼╝ referaty dot. r├│┼╝nych temat├│w zwi─ůzanych z histori─ů powiatu prudnickiego. Mia┼éaby ona wype┼éni─ç luk─Ö dotycz─ůc─ů powiatu prudnickiego a wszyscy zainteresowani cz┼éonkowie i przyjaciele HKKNOS mogliby zosta─ç zaanga┼╝owani w projekt. Andreas Smarzly przedstawi┼é liczne prace koleg├│w o wysokiej warto┼Ťci naukowej, kt├│re obecnie nie s─ů nigdzie publikowane. Projekt o roboczym tytule ÔÇ×Artyku┼éy historyczne dla powiatu prudnickiego”, powinien zosta─ç wydany w wersji dwuj─Özycznej w 2020 lub 2021 roku, aby wszyscy cz┼éonkowie i przyjaciele HKKNOS mieli czas na spisanie referat├│w a tak┼╝e na badania i publikacj─Ö tekst├│w. Wyb├│r tekst├│w do nowej ksi─ů┼╝ki m├│g┼éby si─Ö odby─ç w przysz┼éym roku podczas Rocznego Walnego Zgromadzenia, wtedy te┼╝ mo┼╝na by zdecydowa─ç o wielko┼Ťci nak┼éadu oraz szczeg├│┼éach dotycz─ůcych druku. Mo┼╝na ju┼╝ teraz za┼éo┼╝y─ç kontynuowanie serii w nieregularnych odst─Öpach czasu. Pomys┼é drugiego przewodnicz─ůcego znalaz┼é uznanie obecnych. Wszyscy zainteresowani cz┼éonkowie s─ů proszeni o przedk┼éadanie zarz─ůdowi odpowiednich tekst├│w. Szczeg├│┼éy dotycz─ůce edycji tekst├│w opisano w za┼é─ůczonym apelu.

W 2020 r., dok┼éadnie 75 lat po wojnie, ma si─Ö r├│wnie┼╝ odby─ç publikacja Johanna Preisnera dotycz─ůca wyp─Ödze┼ä. W tym celu przekaza┼é on manuskrypt w aktualnej wersji niemieckoj─Özycznej pani prof. Ma┼égorzacie ┼Üwider, pracuj─ůcej na Uniwersytecie Opolskim, a zajmuj─ůcej si─Ö histori─ů XX wieku, z pro┼Ťb─ů o korekt─Ö tekstu. Dodatkowo ksi─ů┼╝ka ma zosta─ç opatrzona wst─Öpem dr Wojciecha Dominiaka a jeden z rozdzia┼é├│w dotycz─ůcy t┼éa historycznego przygotuje Peter Ernst.[2] Johannes Preisner otrzyma┼é r├│wnie┼╝ wsparcie polskiej wersji swojej ksi─ů┼╝ki o franciszkanach.

TEMAT 5: Podr├│┼╝ studyjna 2019: ÔÇ×Przez dziki ┼Ül─ůsk: z Zielonej G├│ry do KatowicÔÇť

Nast─Öpnie om├│wiono organizowan─ů przez HKKNOS wizyt─Ö studyjn─ů pod has┼éem ÔÇ×Przez dziki ┼Ül─ůsk: z Zielonej G├│ry do KatowicÔÇť w dniach 25 sierpnia do 1┬á wrze┼Ťnia 2019 r. Liczba zapisanych os├│b jest zadowalaj─ůca, ch─Ötnie przyjmiemy kolejnych zainteresowanych. Dotychczasowa firma transportowa og┼éosi┼éa upad┼éo┼Ť─ç. Na szcz─Ö┼Ťcie Andreas Smarzly wystarczaj─ůco wcze┼Ťniej poprosi┼é now─ů firm─Ö, kt├│ra jest nie tylko ta┼äsza, a dodatkowo gwarantuje przekaza─ç nam kierowc─Ö, kt├│ry bra┼é udzia┼é w naszych dotychczasowym podr├│┼╝ach. Punktem pocz─ůtkowym pozostaje jak dotychczas Wadersloh. Spotkanie z cz┼éonkami odb─Ödzie si─Ö w tym roku 31.08.2019 w stodole parafialnej w izbie regionalnej w Biedrzychowicach, gdzie zaprezentowana zostanie ksi─ů┼╝ka ÔÇ×Kulinaria ┼Ül─ůskaÔÇť wraz z degustacj─ů. Wszyscy cz┼éonkowie i przyjaciele Komisji Historycznej (w szczeg├│lno┼Ťci mieszkaj─ůcy w Polsce) s─ů zaproszeni do Biedrzychowic!

TEMAT 6: Pozostałe informacje

Statut stowarzyszenia zosta┼é zaktualizowany w taki spos├│b, aby w przysz┼éo┼Ťci nie tylko skarbnik, ale ca┼éy zarz─ůd otrzymywa┼é absolutorium.

Stan naszej kasy będzie podlegał inwentaryzacji.

Poniewa┼╝ profesor Wrobel w przysz┼éym roku planuje semestr we wschodniej Azji, kolejne Walne Zgromadzenie Roczne odb─Ödzie si─Ö najprawdopodobniej dopiero we wrze┼Ťniu 2020 roku a program zostanie przedstawiony w p├│┼║niejszym terminie. Spotkanie odb─Ödzie si─Ö najprawdopodobniej w mie┼Ťcie partnerskim Prudnika w Northeim.

Peter Ernst poprosi┼é, aby w folderze znajduj─ůcym si─Ö w chmurze sk┼éada─ç materia┼éy dotycz─ůce historii Prudnika w pierwszej po┼éowie XX wieku, dokumentuj─ůce ┼╝ycie kulturalne i polityczne okresu Republiki Weimarskiej oraz czas├│w narodowego socjalizmu. Je┼Ťli w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci Johannes Preisner opublikuje ksi─ů┼╝k─Ö na temat wyp─Ödze┼ä, automatycznie mi─Ödzy okresami, co do kt├│rych komisja wydawa┼éa ksi─ů┼╝ki, a okresem powojennym, powstanie luka. Fakt, ┼╝e akurat okres narodowego socjalizmu nie zosta┼é om├│wiony, jest spraw─ů przypadku, jednak nie jest to sytuacja optymalna. Na szcz─Ö┼Ťcie jeden z naszych cz┼éonk├│w, G├╝nter Hauptstock, opracowa┼é ten okres publikuj─ůc w 2016 r. seri─Ö ÔÇ×Historia miasta G┼éog├│wka IVÔÇť. Prudnik ma w tej kwestii jednak luk─Ö, kt├│r─ů nale┼╝y wype┼éni─ç. Tylko niewiele os├│b wie, ┼╝e w fabryce Fr├Ąnkla mia┼é siedzib─Ö oddzia┼é zamiejscowy obozu KZ Auschwitz, gdzie pracowa┼éy przymusowo w─Ögierskie ┼╗yd├│wki. St─ůd apel, aby podzieli─ç si─Ö ┼Ťwiadectwami dotycz─ůcymi zjawisk pozytywnych┬á z pocz─ůtku XX wieku w Prudniku – dot. np. ┼╝ycia kulturalnego, spo┼éecznego i demokratycznego (awangarda, jazz, ruch feministyczny i robotniczy) a z drugiej strony opisa─ç, jak manifestowa┼éo si─Ö przej─Öcie w┼éadzy przez narodowych socjalist├│w w mie┼Ťcie i powiecie. Proste przyk┼éady mog─ů przyk┼éadowo zawiera─ç plany miasta z r├│┼╝nych epok, uwzgl─Ödniaj─ůce zmiany nazewnictwa, nawi─ůzuj─ůce do polityk├│w okresu weimarskiego,┬á jak np. Rathenau lub Erzberger i p├│┼║niej z okresu nazistowskiego. Nast─Öpnie adresy, np. adres Gestapo. Artyku┼éy z gazet dotycz─ůce st┼éumienia socjaldemokracji lub opozycji, dyskryminacji ┼╗yd├│w lub innych grup spo┼éecznych, bagatelizowania eutanazji, prze┼Ťladowa┼ä, tendencyjnych artyku┼é├│w z proces├│w s─ůdowych itp. Posiadaj─ůc dobry materia┼é pogl─ůdowy ┼éatwiej stworzy─ç artyku┼é lub ksi─ů┼╝k─Ö. Istotn─ů rol─Ö odgrywaj─ů r├│wnie┼╝ referaty cz┼éonk├│w opisuj─ůce historie pojedynczych os├│b wywodz─ůcych si─Ö z Prudnika lub okolic.

 

Protokół: Peter Ernst

Tłumaczenie na język polski: Agnieszka Skrzypulec

[1] W mi─Ödzyczasie Robert Hellfeier rozwi─ůza┼é problem. Dzi─Ökujemy!!!!

[2]Johannes Preisner poprosi┼é o przes┼éanie wszystkich element├│w ksi─ů┼╝ki chc─ůc wpierw samodzielnie dokona─ç korekty wersji.

Tydzie┼ä historyczny na G├│rnym ┼Ül─ůsku

od 28.05. do 01.06.2018 r.

Je┼Ťli kto┼Ť my┼Ťla┼é, ┼╝e badania nad histori─ů G├│rnego ┼Ül─ůska maj─ů si─Ö, przynajmniej z perspektywy strony niemieckiej, ku ko┼äcowi, pod koniec maja 2018 r. na pewno zmieni┼é zdanie. W tygodniu od 28 maja do 01 czerwca 2018 r.┬á cz┼éonkowie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego (HKKNOS) w ramach odbywaj─ůcego si─Ö na G├│rnym ┼Ül─ůsku ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť prowadzili intensywne prace badawcze w ┼Ťl─ůskich archiwach oraz zorganizowali liczne spotkania. Z Niemiec na G├│rny ┼Ül─ůsk przyby┼éo o┼Ťmioro cz┼éonk├│w HKKNOS. Na miejscu spotkali si─Ö z licznymi cz┼éonkami naszego stowarzyszenia mieszkaj─ůcymi w Polsce. W godzinach przedpo┼éudniowych od poniedzia┼éku do ┼Ťrody w┼é─ůcznie prowadzono badania w archiwach pa┼ästwowych w Opolu i we Wroc┼éawiu, jak r├│wnie┼╝ w licznych archiwach parafialnych. Natomiast p├│┼║nymi popo┼éudniami organizowano spotkania historyczne o r├│┼╝nej tematyce.

We wtorek, 29 maja, p├│┼║nym popo┼éudniem w Domu Kultury w Kierpniu odby┼éo si─Ö spotkanie powi─ůzane z wyk┼éadem prof. dr Ralpha Wrobla pod tytu┼éem ÔÇ×750 lat KierpniaÔÇť. Spotkanie, zorganizowane we wsp├│┼épracy z dyrektorem Muzeum Regionalnego w G┼éog├│wku i jednocze┼Ťnie naszym cz┼éonkiem, Aleksandrem Devosges-Cuberem, przyci─ůgn─Ö┼éo wielu zainteresowanych mieszka┼äc├│w oraz wiele os├│b z zewn─ůtrz. Prof. Wrobel zaprezentowa┼é prawie 800-letni─ů histori─Ö ojczyzny swoich przodk├│w, przedstawi┼é interesuj─ůce wyniki prac badawczych oraz pokaza┼é, jak wiele temat├│w oczekuje w dalszym ci─ůgu na zbadanie. W szczeg├│lno┼Ťci poprosi┼é uczestnik├│w spotkania o pomoc w prowadzeniu bada┼ä nad histori─ů lokaln─ů w XX wieku, co spowodowa┼éo lawin─Ö opowiadanych historii, dyskusji i ┼╝yw─ů wymian─Ö informacji, w szczeg├│lno┼Ťci ze strony starszych mieszka┼äc├│w wsi. Prof. Wrobel obieca┼é prezentacj─Ö kroniki z okazji rocznicy 750-lecia pierwszej wzmianki miejscowo┼Ťci, kt├│ra przypada za 6 lat.

Kolejny ┼Ťrodowy wiecz├│r po┼Ťwi─Öcony by┼é prezentacji 10 tomu pism lokalnych ÔÇ×Historyczne powiaty bialski i prudnicki w karoli┼äskim katastrze podatkowym z lat 1722/26ÔÇŁ. Spotkanie zosta┼éo zorganizowane i przygotowane we wsp├│┼épracy z naszymi przyjaci├│┼émi z Muzeum Ziemi Prudnickiej w Prudniku, dr Wojciechem Dominiakiem oraz panem Marcinem Husakiem. Cz┼éonkowie HKKNOS z obu kraj├│w, jak r├│wnie┼╝ zainteresowani mieszka┼äcy Prudnika, Bia┼éej i okolic spotkali si─Ö w Centrum Tradycji Tkackich przy Muzeum Ziemi Prudnickiej w Prudniku, gdzie prof. Wrobel opowiada┼é o historii powstania, o ┼║r├│dle stanowi─ůcym pod┼éo┼╝e do napisania ksi─ů┼╝ki oraz o bardzo trudnej pracy nad ksi─ů┼╝k─ů. Zauwa┼╝y┼é przy tym, ┼╝e w dwa lata po wydaniu pierwszego tomu katastru podatkowego ÔÇ×Historyczny powiat g┼éog├│wecki w karoli┼äskim katastrze podatkowym z lat 1722/26ÔÇť, HKKNOS wyda┼éa drugi tom publikacji ┼║r├│d┼éowej dotycz─ůcy wsi w historycznym powiecie bialskim i prudnickim oraz samego miasta Bia┼éa. Tom ten jest istotny z dw├│ch wzgl─Öd├│w. Z jednej strony stanowi uzupe┼énienie danych dot. wsi z by┼éego powiatu prudnickiego. Z drugiej strony HKKNOS opisuj─ůc miasto Bia┼éa po raz pierwszy opisa┼é w katastrze podatkowym miasto na G├│rnym ┼Ül─ůsku.

W uroczysto┼Ť─ç Bo┼╝ego Cia┼éa, w czwartek 31 maja, od godz. 15.00 w K├│rnicy mia┼éa miejsce prezentacja ksi─ů┼╝ki Andreasa Smarzlego ÔÇ×Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie ÔÇô Historyczne fotografie z K├│rnicyÔÇť. Wydanie dzie┼éa licz─ůcego prawie trzysta stron i zawieraj─ůcego 620 historycznych fotografii by┼éo mo┼╝liwe przy finansowym wk┼éadzie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego, ale tak┼╝e Starostwa Powiatu Krapkowickiego, Gminy Krapkowice i┬áso┼éectwa K├│rnica. Dodatkowo rada gminy, na czele z so┼étysem – Ewaldem Tomal─ů oraz dyrektorem szko┼éy i cz┼éonkiem rady powiatu – Ryszardem Reszczy┼äskim, pozyska┼éa ┼Ťrodki na organizacj─Ö festynu, podczas kt├│rego setki uczestnik├│w zosta┼éo bezp┼éatnie pocz─Östowanych ko┼éaczem ┼Ťl─ůskim, kaw─ů i kie┼ébaskami z grilla. Z uwagi na wsparcie finansowe powiatu, gminy i wsi wszyscy mieszka┼äcy K├│rnicy otrzymali jeden bezp┼éatny egzemplarz ksi─ů┼╝ki. W obecno┼Ťci min. burmistrza miasta i gminy Krapkowice, pana Andrzeja Kasiury, cz┼éonka zarz─ůdu TSKN na ┼Ül─ůsku Opolskim, pani Zuzanny Donath-Kasiura, radnego powiatu, pana Jerzego Mikusa, by┼éego w├│jta Walec i naszego przyjaciela Piotra Miczki, proboszcza J├│zefa Niedzieli, naszych przyjaci├│┼é z DFK w K├│rnicy, cz┼éonk├│w miejscowych stowarzysze┼ä, licznych cz┼éonk├│w HKKNOS, wielu mieszka┼äc├│w K├│rnicy oraz odwiedzaj─ůcych z bliska i daleka, odby┼é si─Ö wspania┼éy festyn, podczas kt├│rego ksi─ů┼╝ka cieszy┼éa si─Ö niesamowitym zainteresowaniem. W kr├│tkich przemowach dyrektor Reszczy┼äski oraz burmistrz Kasiura powitali go┼Ťci i podkre┼Ťlili istot─Ö prezentowanych publikacji, kt├│re stanowi─ů nieoceniony wk┼éad w poznanie w┼éasnej historii i zachowanie g├│rno┼Ťl─ůskiej to┼╝samo┼Ťci. Prof. Wrobel opisa┼é uczestnikom spotkania obecn─ů aktywno┼Ť─ç HKKNOS a Andreas Smarzly przedstawi┼é trwaj─ůce ponad 20 lat prace nad zbieraniem fotografii niezb─Ödnych do powstania ksi─ů┼╝ki, a tak┼╝e opisa┼é dzia┼éania, kt├│re doprowadzi┼éy do powstania ksi─ů┼╝ki.┬á Podzi─Ökowa┼é r├│wnie┼╝ za nieocenion─ů pomoc w realizacji dzie┼éa, kt├│r─ů otrzyma┼é ze strony Andrei Smolarz, dzi─Ökuj─ůc tak┼╝e wszystkim fundatorom i sponsorom, kt├│rzy do tego celu udost─Öpnili swoje prywatne albumy fotograficzne. Pi─Öknej uroczysto┼Ťci towarzyszy┼éy wyst─Öpy dzieci szkolnych z K├│rnicy, kt├│re ┼Ťpiewa┼éy piosenki i recytowa┼éy wiersze w j─Özyku polskim, niemieckim i g├│rno┼Ťl─ůskim, a tak┼╝e wyst─Öp ch├│ru ÔÇ×K├Ârnitzer StimmeÔÇť, kt├│ry swoimi tradycyjnymi i nieco nowocze┼Ťniejszymi piosenkami u┼Ťwietni┼é uroczysto┼Ť─ç.

R├│wnolegle do uroczysto┼Ťci w K├│rnicy jedna z naszych cz┼éonk├│w, cz┼éonek zarz─ůdu TSKN na ┼Ül─ůsku Opolskim, pani R├│┼╝a Zgorzelska oraz dr Wojciech Dominiak z Muzeum Ziemi Prudnickiej, zorganizowali w Biedrzychowicach imprez─Ö promuj─ůc─ů ksi─ů┼╝k─Ö: ÔÇťSpojrzenie przez gardink─Ö. Wielokulturowo┼Ť─ç G├│rnego ┼Ül─ůska na przyk┼éadzie Ziemi Prudnickiej i G┼éubczyckiejÔÇť. Do powstania ksi─ů┼╝ki, kt├│ra w swoim drugim nak┼éadzie zosta┼éa wydana dwuj─Özycznie, przyczynili si─Ö r├│wnie┼╝ prof. Ralph Wrobel oraz Andreas Smarzly.

Ukoronowaniem naszego ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť zorganizowanego przez HKKNOS by┼éa konferencja na temat: ÔÇ×Ziemia┼ästwo na G├│rnym ┼Ül─ůsku u progu ery nowo┼╝ytnej: pochodzenie, znaczenie i upadek (1428-1648)ÔÇť. Konferencja organizowana wsp├│lnie z Muzeum Regionalnym w G┼éog├│wku, odby┼éa si─Ö 1 czerwca w du┼╝ej sali konferencyjnej muzeum, w by┼éej baszcie. Konferencj─Ö otworzy┼é wyk┼éad Kamila Adamusa z Muzeum Diecezjalnego w Opolu referatem pod tytu┼éem: ÔÇ×Ksi─ů┼╝─Ö Bolko V Husyta i ruch husycki na ┼Ül─ůskuÔÇť. Przedstawi┼é on ┼╝ycie, otoczenie rodzinne i polityczn─ů dzia┼éalno┼Ť─ç ksi─Öcia g┼éog├│weckiego, opolskiego i raciborskiego. W kontek┼Ťcie ÔÇ×pochodzenia ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiegoÔÇť dr Joachim Himanek (HKKNOS) wyg┼éosi┼é wyk┼éad pod tytu┼éem: ÔÇ×R├│d von Larisch: z Klisina przez Ligot─Ö do KarwinyÔÇť. Dr Himanek przedstawi┼é uczestnikom konferencji nieznane dotychczas dokumenty, kt├│re znalaz┼é w Archiwum Pa┼ästwowym w Brnie, a kt├│re rzuci┼éy nowe ┼Ťwiat┼éo na histori─Ö ww. rodu. R├│d ten obsadzi┼é na stanowiskach pierwszych w├│jt├│w w G┼éog├│wku i awansowa┼é do rangi najwy┼╝szej szlachty. Wyk┼éadem ÔÇ×R├│d Strzela von Dielaw auf M├╝llmen jako prekursorzy reformacjiÔÇť prof. dr Wrobel (HKKNOS) wni├│s┼é sw├│j wk┼éad w dyskusj─Ö dotycz─ůc─ů dzia┼éalno┼Ťci reformatorskiej ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiego. Licznym uczestnikom spotkania, przyby┼éym nawet z Bawarii czy te┼╝ z Zabrza prof. Wrobel wskaza┼é na znacznie szersze rozprzestrzenienie si─Ö reformacji na G├│rnym ┼Ül─ůsku na lewym brzegu Odry ni┼╝ dotychczas przypuszczano.

Po przerwie obiadowej Andreas Smarzly (HKKNOS) oraz dyrektor Muzeum Regionalnego w G┼éog├│wku, Aleksander Devosges-Cuber, zaprezentowali swoje wyk┼éady dotycz─ůce regionalnego i ponadregionalnego znaczenia ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiego. Wyk┼éad ÔÇ×R├│d Lassota von Steblau i jego polityczna dzia┼éalno┼Ť─ç na arenie lokalnej i mi─ÖdzynarodowejÔÇť, kt├│ry zaprezentowa┼é uczestnikom konferencji Andreas Smarzly, opisywa┼é dw├│ch najbardziej znanych cz┼éonk├│w tej rodziny, kt├│rymi byli kanclerz Nikolaus Lassota von Steblau oraz dyplomata cesarski Erich Lassota von Steblau, silnie zwi─ůzani z ziemi─ů g┼éog├│weck─ů a w XVI w. odgrywaj─ůcy znaczn─ů rol─Ö w polityce ksi─Östwa opolsko-raciborskiego, a tak┼╝e na arenie europejskiej. Aleksander Devosges Cuber wyg┼éosi┼é natomiast wyk┼éad na temat ÔÇ×Fundacje g┼éog├│weckie Jana (1514-1584) i Jerzego Maksymiliana (1547-1607) von Oppersdorff.ÔÇť Pokaza┼é on dynastyczne powi─ůzania rodu Oppersdorff├│w i ich osi─ůgni─Öcia kulturalno-historyczne.

W ostatnim bloku wyk┼éad├│w dotycz─ůcym ÔÇ×Zr├│┼╝nicowania ziemia┼ästwa g├│rno┼Ťl─ůskiegoÔÇť pani Ewa Kalbarczyk-K┼éak z Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Opolu wyg┼éosi┼éa wyk┼éad na temat ÔÇ×Stan zachowania rezydencji ziemia┼äskich z XVI i XVII w. na po┼éudniowych terenach by┼éego ksi─Östwa opolskiegoÔÇť. Wyk┼éadowczyni skoncentrowa┼éa si─Ö w szczeg├│lno┼Ťci na zamkach w Trzebinie, w ┼ü─ůce┬áPrudnickiej┬áoraz Rozkochowie. Przedstawi┼éa r├│wnie┼╝ rezydencj─Ö┬árodu von Pruskovsky z Pr├│szkowa. Ostatnim wyk┼éadowc─ů by┼é Peter Ernst (HKKNOS) z tematem ÔÇ×Wyp─Ödzenie protestanckiego ziemia┼ästwa w ┼Ťwietle kontrreformacji w wojnie 30-letniejÔÇť. Jak zaznaczy┼é, podczas wojny trzydziestoletniej dosz┼éo do zmiany charakteru ziemia┼ästwa ze zorientowanego militarnie do ziemia┼ästwa odpowiedzialnego administracyjnie i politycznie. Rody ekonomicznie silne i podleg┼ée katolickim Habsburgom, jak np. r├│d von Oppersdorff, wyp─Ödzi┼éy ziemia┼ästwo – cz─Ö┼Ťciowo protestanckie – silnie dotkni─Öte wojnami i skutkami kontrreformacji.

Wszystkie wyk┼éady, przemowy i referaty, wyg┼éaszane zar├│wno w G┼éog├│wku, jak r├│wnie┼╝ podczas spotkania w Prudniku oraz K├│rnicy, w spos├│b absolutnie profesjonalny t┼éumaczy┼éa konsekutywnie zar├│wno na, jak i z j─Özyka niemieckiego pani Agnieszka Skrzypulec. Tegoroczny ÔÇ×Tydzie┼ä historycznyÔÇť opr├│cz du┼╝ego zainteresowania lokalnej spo┼éeczno┼Ťci cieszy┼é si─Ö r├│wnie┼╝ zainteresowaniem ze strony lokalnych medi├│w. Wszystkie znacz─ůce gazety i periodyki z regionu, jak ÔÇ×Tygodnik PrudnickiÔÇť, ÔÇ×┼╗ycie G┼éog├│wkaÔÇť, ÔÇ×Tygodnik KrapkowickiÔÇť, ÔÇ×Panorama BialskaÔÇť, ÔÇ×Nowiny KrapkowickieÔÇť, ponadregionalnie ukazuj─ůcy si─Ö ÔÇ×WochenblattÔÇť, “Neust├Ądter Heimatbrief” i “Schlesien heute” oraz nag┼éosnia “Radio Opole” relacjonowa┼éy ww. wydarzenia. Trzyosobowy zesp├│┼é agencji produkcyjnej Pro Futura towarzyszy┼é nam ze swoj─ů kamer─ů. Zrealizowano kr├│tki reporta┼╝ dotycz─ůcy naszej dzia┼éalno┼Ťci, pokazany p├│┼║niej w dwuj─Özycznym programie ÔÇ×Schlesien JournalÔÇť w TV: TVP3 Katowice, TV Silesia (TVS) i TVP3 Opole. Obecnie dost─Öpny jest r├│wnie┼╝ tutaj.

Wiele fotografii wykonanych z okazji ÔÇ×Tygodnia historycznegoÔÇť, jak r├│wnie┼╝ niekt├│re artyku┼éy prasowe dost─Öpne s─ů dla cz┼éonk├│w HKKNOS r├│wnie┼╝ na naszej chmurze.

W ten spos├│b z przyjemno┼Ťci─ů spogl─ůdamy na miniony ju┼╝ tydzie┼ä historyczny zako┼äczony sukcesem i wsp├│lnie sp─Ödzonym czasem z naszymi cz┼éonkami i przyjaci├│┼émi w Polsce. Przede wszystkim cieszymy si─Ö, ┼╝e owoce naszej pracy zosta┼éy z du┼╝ym zainteresowaniem przyj─Öte przez szerokie grono odbiorc├│w na G├│rnym ┼Ül─ůsku. Niezapomniane pozostan─ů r├│wnie┼╝ wsp├│lnie sp─Ödzone wieczory w hotelu ÔÇ×SalveÔÇť w G┼éog├│wku i w hotelu ÔÇ×PiastÔÇť w Opolu, w kt├│rych to go┼Ťcie z Niemiec nocowali i spotykali si─Ö przy smacznym ┼Ťl─ůskim cie┼Ťcie i dobrym polskim piwie, prowadz─ůc ┼╝ywe rozmowy o emocjach towarzysz─ůcych podczas intensywnie sp─Ödzonego dnia.

 

Links:

Radio Opole – Interview z Andreasem Smarzly

www.youtube.com/watch?v=YDGd4QhBsTQ

http://wochenblatt.pl/es-gibt-noch-viel-zu-erforschen-video/

http://terazprudnik.pl/2018/05/30/kopalnia-informacji-w-bialsko-prudnickim-katastrze-karolinskim/

http://terazprudnik.pl/2018/06/02/hkknos/ O g├│rno┼Ťl─ůskim ziemia┼ästwie i jego siedzibach

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.1570614366394871.1073741905.244249939031327&type=1&l=a9c1011183

https://www.facebook.com/pg/kornica1/photos/?tab=album&album_id=858189867712662

https://www.facebook.com/pg/%C5%BBycie-G%C5%82og%C3%B3wka-586981721436483/photos/?tab=album&album_id=1266541160147199

Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie – Historyczne fotografie z K├│rnicy

HKKNOS prezentuje now─ů ksi─ů┼╝k─Ö Andreasa M. Smarzly: ÔÇ×Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie – Historyczne fotografie z K├│rnicyÔÇť

Ksi─ů┼╝ka zawiera wyb├│r 620 historycznych zdj─Ö─ç z XX wieku. Jest ona podzielona na nast─Öpuj─ůce obszary tematyczne, z kt├│rych ka┼╝dy poprzedza tekst obja┼Ťniaj─ůcy: Widok├│wki wsi, Stroje ludowe ÔÇô moda, Rodziny, Dzieci, Stacje ┼╝ycia (Komunia, Wesele, Pogrzeb), ┼╗ycie szkolne, Przedszkole, Nauczyciele i uczniowie, Wycieczki szkolne i imprezy, Praca, Czas wolny, Pi┼éka no┼╝na, Motoryzacja, Ko┼Ťci├│┼é i ┼╝ycie religijne, Ministranci, Ch├│r ko┼Ťcielny i orkiestra, W r├│┼╝nych mundurach, W daleki ┼Ťwiat i za┼é─ůcznik ÔÇ×Identyfikacja os├│bÔÇť. Praca jest uzupe┼éniona przez przedmow─Ö pierwszego przewodnicz─ůcego HKKNOS, Prof. dr Wrobla, kr├│tki tekst pochodz─ůcej z K├│rnicy pisarki Anny Myszy┼äskiej o historii fotografii, siedmio stronicowy tekst wprowadzaj─ůcy i list─Ö wszystkich nazwisk znajduj─ůcych si─Ö w ksi─ů┼╝ce.

Ok┼éadka: hardcover, format: DINA 4, papier: kreda, ilo┼Ť─ç stron: 297, waga: 1.400 gr., wydawnictwo: Solpress Opole

Ksi─ů┼╝k─Ö mo┼╝na naby─ç w cenie 40,00 PLN w Muzeum Regionalnym w G┼éog├│wku, w┬áZespole Szkolno-Przedszkolny w K├│rnicy lub w cenie 10,00 Euro plus koszty przesy┼éki z Niemiec i opakowania pod adresem: ralph.wrobel@hkknos.de┬álub┬áandreas.smarzly@hkknos.de

Historyczny Ok├│lnik 2018-01

Do┼é─ůczamy aktualny Historyczny Ok├│lnik : Edycja 2018-1

Zapraszamy serdecznie na ÔÇ×Tydzie┼ä historycznyÔÇť od 29. maja do 1 czerwca 2018 r. na ┼Ül─ůsku:

– Wtorek, 29.05.2018, Wyk┼éad w Kierpniu ÔÇ×750 lat KierpniaÔÇť (R. Wrobel)

– ┼Üroda, 30.05.2018, Prudnik, Prezentacja ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Historyczne powiaty bialski i prudnicki w Karoli┼äskim katastrze podatkowym z lat 1722/26ÔÇť.

– Czwartek, 31.05.2018, K├│rnica, Prezentacja ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Stulecie ┼╝ycia wiejskiego na G├│rnym ┼Ül─ůsku w obiektywie – Historyczne fotografie z K├│rnicyÔÇť (A. Smarzly) po┼é─ůczona z festynem (Wyst─Öpy: Dzieci szkolne, ch├│r, stra┼╝acy, dmuchany zamek dla dzieciÔÇŽ)

– Pi─ůtek, 01.06.2018, Konferencja w G┼éog├│wku: ÔÇ×Ziemia┼ästwo na G├│rnym ┼Ül─ůsku u progu ery nowo┼╝ytnej: pochodzenie, znaczenie i upadek (1428-1648)ÔÇť po┼é─ůczona z wyk┼éadami min. cz┼éonk├│w HKKNOS.