{"id":1172,"date":"2019-08-10T10:28:00","date_gmt":"2019-08-10T08:28:00","guid":{"rendered":"http:\/\/hkknos.eu\/?p=1172"},"modified":"2019-08-12T10:29:43","modified_gmt":"2019-08-12T08:29:43","slug":"oberschlesien-als-drehscheibe-der-migration-der-kreis-neustadt-os-als-beispiel-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/2019\/08\/oberschlesien-als-drehscheibe-der-migration-der-kreis-neustadt-os-als-beispiel-2\/","title":{"rendered":"G\u00f3rny \u015al\u0105sk jako centrum migracji na przyk\u0142adzie historycznego powiatu prudnickiego"},"content":{"rendered":"

Tegoroczne Walne Zgromadzenie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego zosta\u0142o poprzedzone seminarium historycznym przeprowadzonym we wsp\u00f3\u0142pracy z referentem kultury ds. G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, panem dr Vasco Kretschmannem. Wyk\u0142ady obejmuj\u0105ce szerokie spektrum temat\u00f3w wyg\u0142osili wybitni historycy z Polski i z Niemiec.<\/p>\n

\"\"
dr Gregor Ploch, dr Stephan Kaiser, dr Wojciech Dominiak, Prof. Ralph Wrobel, dr Vasco Kretschmann, Andreas Smarzly, Sebastian K\u00f6nig, dr Marek Mazurkiewicz<\/figcaption><\/figure>\n

Seminarium podsumowa\u0142a dyskusja panelowa obejmuj\u0105ca do\u015bwiadczenia migracyjne przedstawicieli kilku pokole\u0144 o zr\u00f3\u017cnicowanym tle migracyjnym. Opr\u00f3cz dwudziestu cz\u0142onk\u00f3w Komisji Historycznej w dyskusji uczestniczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c osoby z bliska i z daleka nie b\u0119d\u0105ce cz\u0142onkami naszej komisji. Poni\u017cej streszczenie wyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Prof.<\/strong> dr Ralph Wrobel:<\/strong> Migracja ludno\u015bci w powiecie prudnickim od \u015bredniowiecza do nowo\u017cytno\u015bci: zarys<\/strong><\/p>\n

\"\"Jako pierwszy podj\u0105\u0142 temat prof. dr Ralph Wrobel omawiaj\u0105c pocz\u0105tki migracji od czas\u00f3w \u015bredniowiecza. W przypadku powiatu prudnickiego na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce w jego obr\u0119bie \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 obszar dawnego s\u0142owia\u0144skiego zasiedlania w cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocno-wschodniej oraz obszar nowego zasiedlania na prawie niemieckim w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowo-zachodniej. Na po\u0142udniu oraz na zachodzie powiatu znajdowa\u0142a si\u0119 niegdy\u015b g\u0119sta puszcza odgraniczaj\u0105ca tereny margrabiego na Morawach od po\u0142udnia, teren ksi\u0119stwa nyskiego pozostaj\u0105cego w r\u0119kach biskup\u00f3w wroc\u0142awskich od zachodu oraz teren ksi\u0119stwa opolskiego od p\u00f3\u0142nocnego wschodu. Po wykarczowaniu puszczy wszystkie trzy strony celem zabezpieczenia roszcze\u0144 zak\u0142ada\u0142y nowe miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych osiedlano niemieckoj\u0119zycznych osadnik\u00f3w. Nale\u017cy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce sytuacja j\u0119zykowa powiatu jeszcze w XX wieku by\u0142a uwarunkowana wsp\u00f3\u0142\u017cyciem mieszka\u0144c\u00f3w o korzeniach wywodz\u0105cych si\u0119 z dawnego s\u0142owia\u0144skiego obszaru zasiedlania, a tak\u017ce pochodz\u0105cych z Niemiec \u015brodkowych oraz po\u0142udniowych. Podobnie do typu zasiedlania \u015bredniowiecznego mo\u017cna opisa\u0107 przej\u015bcie z prawa niemieckiego (z ksi\u0119stwa nyskiego) na posiadanie lassyckie (w obr\u0119bie dawnego obszaru zasiedlania w kierunku Ko\u017ala) wewn\u0105trz powiatu prudnickiego, gdzie istnia\u0142y formy mieszane. Gdy w p\u00f3\u017aniejszym okresie roczna \u015brednia temperatura przez pewien okres znacznie spad\u0142a (\u201ema\u0142a epoka lodowcowa\u201c), zarejestrowano s\u0142abe \u017cniwa, zarazy oraz prze\u015bladowanie \u017byd\u00f3w, a liczba ludno\u015bci odpowiednio si\u0119 zmniejszy\u0142a. W nast\u0119pstwie wiele gospodarstw podupad\u0142o, dosz\u0142o do migracji z gleb mniej \u017cyznych na bardziej \u017cyzne. Niekt\u00f3re miejscowo\u015bci (np.: Wierzch) zmieni\u0142y swoj\u0105 wi\u0119kszo\u015bciow\u0105 struktur\u0119 j\u0119zykow\u0105 i pocz\u0105tkowe wyspy j\u0119zykowe uleg\u0142y z czasem p\u0142ynnej zamianie. W czasach powstawania maj\u0105tk\u00f3w ziemskich ograniczono migracj\u0119 ch\u0142op\u00f3w zobowi\u0105zanych do swojego rodzaju pa\u0144szczyzny. Po edykcie cesarza Ferdynanda I w XVI i XVII wieku mia\u0142a miejsce migracja rodzin \u017cydowskich z Czech i Moraw do Bia\u0142ej. W czasach pruskich do historycznego powiatu prudnickiego imigrowali nie tylko urz\u0119dnicy (i wojskowi), ale r\u00f3wnie\u017c koloni\u015bci z okresu kolonizacji fryderycja\u0144skiej. W XIX wieku po raz pierwsze mia\u0142y miejsce istotne ruchy emigracyjne. Wielu Prudniczan emigrowa\u0142o do Ameryki.\u00a0 W okresie industrializacji na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku dochodzi\u0142o zar\u00f3wno do emigracji, jak i\u00a0 imigracji. Okr\u0119gi przemys\u0142owe korzysta\u0142y z imigracji. Z niewielkich wsi powstawa\u0142y w szybkim tempie miasta, jak np.: Katowice. Z drugiej jednak strony mia\u0142a miejsce emigracja zarobkowa na zach\u00f3d. Podczas wcze\u015bniejszego seminarium poruszano ju\u017c temat migracji zarobkowej z powiatu prudnickiego do Delmenhorst (okresowej i sta\u0142ej).<\/p>\n

David Skrabania, mgr:<\/strong> Region w podr\u00f3\u017cy:<\/strong> procesy migracyjne z i na G\u00f3rny \u015al\u0105sk w XIX w. i na pocz\u0105tku XX<\/strong> w.<\/strong><\/p>\n

\"\"Kolejny wyk\u0142ad wyg\u0142osi\u0142 David Skrabania zajmuj\u0105cy si\u0119 na Uniwersytecie Zag\u0142\u0119bia Ruhry w Bochum tematem migracji zarobkowej mi\u0119dzy G\u00f3rnym \u015al\u0105skiem a Zag\u0142\u0119biem Ruhry. W zachodnioniemieckim Zag\u0142\u0119biu Ruhry zarobki by\u0142y o 50% wy\u017csze ni\u017c w g\u00f3rno\u015bl\u0105skim zag\u0142\u0119biu przemys\u0142owym. Pierwsi g\u00f3rnicy emigrowali z tych teren\u00f3w w XIX wieku do Zag\u0142\u0119bia Ruhry. Byli oni uczestnikami profesjonalnie przeprowadzanych akcji rekrutacyjnych, maj\u0105cych na celu sprowadzenie na te tereny jak najwi\u0119kszej liczby pracownik\u00f3w z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Dla rzeszy emigrant\u00f3w do Zag\u0142\u0119bia Ruhry tworzono specjalne osiedla g\u00f3rnicze, w kt\u00f3rych emigranci pochodz\u0105cy ze \u015al\u0105ska wsp\u00f3lnie mieszkali i piel\u0119gnowali swoj\u0105 kultur\u0119. Opr\u00f3cz migracji sta\u0142ej mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 czasow\u0105 migracj\u0119 m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn: G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy migrowali do Zag\u0142\u0119bia Ruhry na jeden sezon lub na kilka lat celem poprawy bytu rodziny, podczas gdy \u017cony pozosta\u0142e w domu zajmowa\u0142y si\u0119 gospodarstwem. Bardzo cz\u0119sto zarobki z lat wypracowanych w Zag\u0142\u0119biu Ruhry stanowi\u0142y podstaw\u0119 budowania p\u00f3\u017aniejszej egzystencji na \u015al\u0105sku. Przyk\u0142adem takich \u201ew\u0119druj\u0105cych \u015bwiat\u00f3w\u201c jest rodzina niemieckiego pi\u0142karza Miroslava Klose z Opola. Inny przebieg mia\u0142a imigracja z innych (p\u00f3\u0142nocno-wschodnich) prowincji pruskich. Podczas gdy grup\u0119 g\u00f3rno\u015bl\u0105skich imigrant\u00f3w zarobkowych stanowili g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczy\u017ani, i wielu z nich w p\u00f3\u017aniejszym czasie wr\u00f3ci\u0142o na gospodarczo dobrze rozwini\u0119ty G\u00f3rny \u015al\u0105sk, z prowincji p\u00f3\u0142nocno-wschodnich emigrowa\u0142y ca\u0142e miejscowo\u015bci wykluczaj\u0105c tym samym jak\u0105kolwiek my\u015bl o powrocie do ojczyzny. Zadziwiaj\u0105cy jest fakt, \u017ce w szczeg\u00f3lno\u015bci w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w Zag\u0142\u0119bia Ruhry widoczna by\u0142a polityczno-spo\u0142eczna emancypacja, b\u0119d\u0105ca instrumentem kultury polskiej maj\u0105ca na celu pi\u0119tnowanie hegemonii pruskiej. W\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w g\u00f3rno\u015bl\u0105skich pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie j\u0119zykiem s\u0142owia\u0144skim pewna dyskryminacja zwi\u0105zana z u\u017cywan\u0105 mow\u0105 w po\u0142\u0105czeniu z politycznym zaanga\u017cowaniem w ruchach robotniczych doprowadzi\u0142a cz\u0119\u015bciowo do postrzegania siebie r\u00f3wnie\u017c jako Polak\u00f3w. Wyje\u017cd\u017caj\u0105c jako \u015al\u0105zacy, do ojczyzny wracali jako \u201ePolacy\u201c propaguj\u0105cy na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w\u015br\u00f3d ludno\u015bci g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej pogl\u0105dy polityczne pozyskane w Zag\u0142\u0119biu Ruhry.<\/p>\n

Zwiedzanie Muzeum Ziemi G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej<\/strong><\/p>\n

\"\"Dr Vasco Kretschmann oprowadzi\u0142 nas po Muzeum Ziemi G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w muzeum mo\u017cna znale\u017a\u0107 liczne, typowo \u015bl\u0105skie przedmioty u\u017cytkowe. Muzeum urz\u0105dzono tak, aby umo\u017cliwia\u0142o przedstawienie w chronologicznym zarysie burzliwej historii regionu. Tak\u017ce okres po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, obejmuj\u0105cy plebiscyt, podzia\u0142 regionu i powstania \u015bl\u0105skie zosta\u0142 przedstawiony kompleksowo, obiektywnie i poparty \u015bwiadectwami oraz opisami tamtych czas\u00f3w. Aktualna wystawa czasowa pokazuje stare zabawki.\u00a0 \"\"W naszej pami\u0119ci pozosta\u0142o zdj\u0119cie dw\u00f3ch, najprawdopodobniej zaprzyja\u017anionych z sob\u0105 ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c jako doro\u015bli znale\u017ali si\u0119 po dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych stronach – narodowych socjalist\u00f3w i ich przeciwnik\u00f3w – a po wojnie ponownie nawi\u0105zali z sob\u0105 kontakt.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dr<\/strong> Gregor Ploch:<\/strong> Wyp\u0119dzenie Niemc\u00f3w z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska po II wojnie \u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n

\"\"Dr Gregor Ploch, Bildungswerk St. Otto Zinnowitz Usedom (Instytut edukacyjny Otto Zinnowitz na wyspie Uznam) m\u00f3wi\u0142 o wyp\u0119dzeniu Niemc\u00f3w z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska po II wojnie \u015bwiatowej. Oficjalne poj\u0119cie tego zjawiska stosowane w Polsce to \u201ewysiedlenia\u201c. Dr Ploch rozpocz\u0105\u0142 sw\u00f3j wyk\u0142ad od przedstawienia plan\u00f3w polskich polityk\u00f3w i naukowc\u00f3w si\u0119gaj\u0105ce ko\u0144ca XIX wieku i przewiduj\u0105ce w przypadku ewentualnego powstania pa\u0144stwa polskiego przej\u0119cie niemieckich teren\u00f3w wschodnich takich, jak \u015al\u0105sk. Plany te sta\u0142y si\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej r\u00f3wnie\u017c w zwi\u0105zku z ustalonym przez aliant\u00f3w podczas konferencji w Teheranie i Ja\u0142cie przesuni\u0119ciem granic Polski na zach\u00f3d oficjalnym celem wojny. Polska musia\u0142a wprawdzie po wojnie odst\u0105pi\u0107 swoje terytoria wschodnie zaanektowane przez Sowiet\u00f3w z Wilnem i Lwowem na czele, otrzyma\u0142a jednak niemieckie tereny na wsch\u00f3d od linii Odry i Nysy. Wyp\u0119dzenie Niemc\u00f3w by\u0142o zaplanowane i zrealizowane przez instytucje polskie. Podczas realizacji \u201epolityki fakt\u00f3w dokonanych\u201c celem uzyskania lepszej pozycji negocjacyjnej na przysz\u0142\u0105 konferencj\u0119 w Poczdamie w lipcu 1945 r. w\u0142adze polskie bra\u0142y aktywny udzia\u0142 w procesie \u201edzikiego wyp\u0119dzania\u201c setek tysi\u0119cy \u015al\u0105zak\u00f3w jeszcze bez zgody aliant\u00f3w. Dopiero po konferencji w Poczdamie okre\u015blono zasady \u201ehumanitarnych\u201c transfer\u00f3w niemieckiej ludno\u015bci z Polski. Nie wyp\u0119dzano niezb\u0119dnych ekspert\u00f3w i pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 gwar\u0105 G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w, zweryfikowanych jako Polak\u00f3w, a tak\u017ce \u015al\u0105zak\u00f3w deportowanych w ramach akcji reparacyjnej do prac przymusowych w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Radzieckiego. Przed ostateczn\u0105 deportacj\u0105 do Niemiec wyp\u0119dzeni prze\u017cyli jeszcze zaj\u0119cie maj\u0105tku, zamkni\u0119cie na ma\u0142ym terytorium w tzw. \u201egettach\u201c tudzie\u017c \u201eobozach\u201d, pobyty w obozach o brutalnym przebiegu i najcz\u0119\u015bciej bezprawn\u0105 ingerencj\u0119 oraz obra\u017aliwe szykanowania. Du\u017ca liczba os\u00f3b nie prze\u017cy\u0142a takiego traktowania.<\/p>\n

Dr<\/strong> Wojciech Dominiak:<\/strong> Imigracja polskiej ludno\u015bci do powiatu prudnickiego po II wojnie \u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n

\"\"Dr Wojciech Dominiak, dyrektor Muzeum Regionalnego w Prudniku, zaprezentowa\u0142 wyk\u0142ad na temat imigracji ludno\u015bci polskiej do powiatu prudnickiego po II wojnie \u015bwiatowej. W j\u0119zyku polskim obie tragedie ludzko\u015bci zwi\u0105zane z przesuni\u0119ciem granic na zach\u00f3d, a mianowicie wyp\u0119dzenie Niemc\u00f3w ze \u015al\u0105ska oraz wyp\u0119dzenie Polak\u00f3w z utraconych po II wojnie \u015bwiatowej teren\u00f3w wschodnich za lini\u0105 Curzona (z Wilnem i Lwowem) okre\u015blane s\u0105 tak samo, jako \u201ewysiedlenie\u201c – urz\u0119dow\u0105 migracj\u0119 przymusow\u0105, zdefiniowan\u0105 jako przeniesienie miejsca sta\u0142ego zamieszkania do innego kraju. Churchill uzgodni\u0142 ze Stalinem w Teheranie w 1943 r., \u017ce Zwi\u0105zek Radziecki zachowa tereny pozyskane od Polski wskutek paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow a Polska otrzyma tereny na zachodzie kosztem Niemiec. Podczas konferencji w Ja\u0142cie w lutym 1945 r. Stalin za\u017c\u0105da\u0142 nowej granicy zachodniej przebiegaj\u0105cej na Nysie i Odrze. Nie zwa\u017caj\u0105c na brak ostatecznych regulacji granic oraz ustale\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do prawa mi\u0119dzynarodowego w wielkim stylu przeprowadzono akcj\u0119 wysiedlenia\/wyp\u0119dzenia. Oko\u0142o 4 milin\u00f3w Polak\u00f3w ze wschodu oraz ok. 12-16 milion\u00f3w Niemc\u00f3w zosta\u0142o na wschodnich terenach Niemiec wysiedlonych tudzie\u017c wyp\u0119dzonych ze swoich dom\u00f3w. Dr Dominiak przedstawi\u0142 szczeg\u00f3\u0142owe informacje dotycz\u0105ce pochodzenia ludno\u015bci przybywaj\u0105cej do powiatu prudnickiego dla ka\u017cdej wsi z osobna. Bior\u0105c pod uwag\u0119 ca\u0142\u0105 ludno\u015b\u0107 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska spis ludno\u015bci z 1948 roku okre\u015bla\u0142, \u017ce 14% spo\u0142ecze\u0144stwa pochodzi\u0142o z centralnej Polski, 23% z utraconych przez Polsk\u0119 teren\u00f3w na wschodzie (g\u0142\u00f3wnie z zachodnich teren\u00f3w dzisiejszej Ukrainy) a 63% to pozosta\u0142a ludno\u015b\u0107 autochtoniczna (G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy).<\/p>\n

Andreas Smarzly:<\/strong> \u201eWysiedlenie\u201c z historycznego powiatu prudnickiego w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej<\/strong><\/p>\n

\"\"Andreas Smarzly nawi\u0105zuj\u0105c tematycznie do kwestii \u201ewysiedle\u0144\u201c przedstawi\u0142 histori\u0119 G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w pozosta\u0142ych w swojej ma\u0142ej ojczy\u017anie po fali wyp\u0119dze\u0144 w latach 1945-50. W pierwszej kolejno\u015bci om\u00f3wi\u0142, w jakich warunkach mo\u017cliwe by\u0142o funkcjonowanie dotychczasowych obywateli niemieckich na \u015al\u0105sku, znajduj\u0105cym si\u0119 nagle w polskich granicach administracyjnych i jakie to mia\u0142o konsekwencje dla tej ludno\u015bci w kolejnych dziesi\u0119cioleciach. Wyja\u015bni\u0142 ustawodawstwo polskie odnosz\u0105ce si\u0119 do tzw. ludno\u015bci autochtonicznej, to, jak w\u0142adze polskie okre\u015bla\u0142y \u015al\u0105zak\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c powody, dla kt\u00f3rych prawie 850.000 G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w przyj\u0119\u0142o po II wojnie \u015bwiatowej obywatelstwo polskie. Smarzly zacytowa\u0142 min. polskiego autora i znawc\u0119 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, Franciszka Hawranka, kt\u00f3ry ju\u017c w 1948 roku jako g\u0142\u00f3wne powody pozostania \u015al\u0105zak\u00f3w w granicach nowego pa\u0144stwa polskiego nie nazwa\u0142 ich przywi\u0105zania narodowo\u015bciowego lub politycznego do Polski, a przede wszystkim zwi\u0105zanie z ma\u0142\u0105 \u015bl\u0105sk\u0105 ojczyzn\u0105 i jej mieszka\u0144cami, ich gospodarcz\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 oraz nadziej\u0119 na zmiany ustroju politycznego (=ponowne przy\u0142\u0105czenie \u015al\u0105ska do Niemiec). W rzeczywisto\u015bci sytuacja os\u00f3b pozosta\u0142ych w ojczy\u017anie w komunistycznej rzeczywisto\u015bci jednak nie uleg\u0142a poprawie. \u015al\u0105zacy byli cz\u0119sto szykanowani, pozbawieni perspektyw w zakresie kulturowym, politycznym i ekonomicznym. Doprowadzi\u0142o to do tego, \u017ce z pocz\u0105tkiem lat 50-tych rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przeprowadzona na szerok\u0105 skal\u0119 nowa fala wyjazd\u00f3w G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w do Niemiec zachodnich; jej szczytowe momenty przypad\u0142y na prze\u0142om lat 50-tych i 60-tych, nast\u0119pnie lat 70-tych i 80-tych a w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b na prze\u0142om lat 80-tych i 90-tych.<\/p>\n

Andreas Smarzly przedstawi\u0142 sytuacj\u0119 wyp\u0119dzonych i wysiedle\u0144c\u00f3w z dawnych wschodnich teren\u00f3w Niemiec w poszczeg\u00f3lnych strefach okupacyjnych pokonanych Niemiec, z kt\u00f3rych w 1949 roku powsta\u0142a Republika Federalna Niemiec oraz Niemiecka Republika Demokratyczna. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje w szczeg\u00f3lno\u015bci sytuacja prawna os\u00f3b wyp\u0119dzonych oraz wysiedlonych do RFN, poniewa\u017c wyp\u0119dzeni, zgodnie z \u00a7 116 ustawy zasadniczej Niemiec, zostali prawnie zr\u00f3wnani z pozosta\u0142ymi Niemcami, a przesiedleni, zgodnie z Federaln\u0105 Ustaw\u0105 o Wyp\u0119dzonych i Uchod\u017acach z 1953 roku, zostali uznani za wyp\u0119dzonych z ojczyzny i otrzymuj\u0105c tym samym automatycznie wszystkie prawa i obowi\u0105zki obywatelskie os\u00f3b posiadaj\u0105cych obywatelstwo niemieckie. Wyja\u015bni\u0142 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnice w stosowaniu poj\u0119\u0107, jak \u201eHeimatvertriebene\u201d (\u201ewyp\u0119dzeni z ziem ojczystych\u201c = wyp\u0119dzeni z teren\u00f3w, kt\u00f3re do 1914 r. znajdowa\u0142y si\u0119 na terenach Rzeszy Niemieckiej oraz Monarchii Austro-W\u0119gierskiej), \u201eAussiedler\u201d (\u201ewysiedle\u0144cy\u201c = wysiedleni, kt\u00f3rzy do 1992 roku przybyli do RFN, otrzymuj\u0105c automatycznie niemieckie obywatelstwo) lub \u201eSp\u00e4taussiedler\u201d (\u201ep\u00f3\u017ani wysiedle\u0144cy\u201c = wysiedleni, kt\u00f3rzy po 1992 roku przybyli do RFN, ich obowi\u0105zkiem by\u0142o potwierdzenie konieczno\u015bci wyjazdu w zwi\u0105zku z nast\u0119pstwami wojny w kontek\u015bcie zmian politycznych).<\/p>\n

Na zako\u0144czenie wyk\u0142adu Andreas Smarzly przedstawi\u0142 histori\u0119 w\u0142asnej rodziny, kt\u00f3ra na prze\u0142omie lat 1987\/88 po dramatycznych prze\u017cyciach i przebiegu wyjazdu przyby\u0142a do Republiki Federalnej Niemiec. Przedstawi\u0142 histori\u0119 rodziny od zawsze zamieszkuj\u0105cej G\u00f3rny \u015al\u0105sk, jak r\u00f3wnie\u017c opisa\u0142 histori\u0119 wielu cz\u0142onk\u00f3w rodziny, kt\u00f3rzy od ko\u0144ca XIX wieku przemieszczali i osiedlali si\u0119 na innych terenach Rzeszy Niemieckiej tudzie\u017c p\u00f3\u017aniejszej Republiki Federalnej Niemiec, jak r\u00f3wnie\u017c \u017cycie i losy najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wraz z powodami podj\u0119cia trudnej decyzji opuszczenia rodzinnych stron. Wyk\u0142ad pokaza\u0142 r\u00f3wnie\u017c, przed jakimi wyzwaniami musia\u0142a stan\u0105\u0107 rodzina rozpoczynaj\u0105ca nowe \u017cycie w zachodnich Niemczech w Nadrenii-Palatynacie, proces poszukiwania pracy lub mieszkania oraz skuteczn\u0105 integracj\u0119 rodziny w zachodnioniemieckim spo\u0142ecze\u0144stwie przy jednoczesnym piel\u0119gnowaniu tradycji g\u00f3rno\u015bl\u0105skich.<\/p>\n

Dr<\/strong> Marek Mazurkiewicz:<\/strong> Wyp\u0119dzenie.<\/strong> Przesiedlenie.<\/strong> Przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/strong> Wyp\u0119dzenie Niemc\u00f3w i Polak\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej widziane z dzisiejszej polsko-niemieckiej perspektywy<\/strong><\/p>\n

\"\"O wyp\u0119dzeniu Niemc\u00f3w i Polak\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej widzianym z dzisiejszej polsko-niemieckiej perspektywy m\u00f3wi\u0142 dr Marek Mazurkiewicz z Instytutu Politologii Uniwersytetu Opolskiego. Przyczyn\u0105 r\u00f3\u017cnic pami\u0119ci zbiorowej Polak\u00f3w i Niemc\u00f3w stanowi przebieg II wojny \u015bwiatowej oraz postanowienia traktatu wersalskiego. W szczeg\u00f3lno\u015bci nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwa czynniki: po pierwsze, po II wojnie \u015bwiatowej mniejszo\u015bci etniczne by\u0142y postrzegane jako \u017ar\u00f3d\u0142o konfliktu. W celu zapewnienia pokoju w przysz\u0142o\u015bci d\u0105\u017cono do tworzenia pa\u0144stw narodowo\u015bciowych. Po drugie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y d\u0105\u017cenia ekspansywne ZSRR. Opisana wcze\u015bniej polityka fakt\u00f3w dokonanych prowadzona przez Stalina by\u0142a realizowana ju\u017c w trakcie wojny.\u00a0 Polityka ta t\u0142umaczy d\u0105\u017cenie do osi\u0105gni\u0119cia w\u0142adzy przez Stalina oraz jego rygorystyczne podej\u015bcie do realizacji dzia\u0142a\u0144: ju\u017c 13 lutego 1945 roku, zatem kilka miesi\u0119cy przed zako\u0144czeniem wojny oraz konferencj\u0105 w Poczdamie, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 prowadzona przez ZSRR \u201erepatriacja\u201c ludno\u015bci zamieszkuj\u0105cej wschodnie tereny Polski. R\u00f3wnie\u017c wielu G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych wschodnie tereny G\u00f3rnego \u015al\u0105ska mi\u0119dzy 17 a 50 rokiem \u017cycia zosta\u0142o internowanych. Ok. 40.000 G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych po niemiecku zosta\u0142o deportowanych do ZSRR do prac przymusowych w ramach reparacji wojennych. W Poczdamie Stalin chcia\u0142 jedynie uwieczni\u0107 na pi\u015bmie co\u015b, co ju\u017c si\u0119 dokona\u0142o. Wyp\u0119dzenia ze \u015al\u0105ska oraz wschodniej Polski sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 a w obliczu silnej pozycji Stalina brak by\u0142o nadziei na zmiany. Od tego momentu wspomnienia niemieckie i polskie zacz\u0119\u0142y si\u0119 troch\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107. Na przyk\u0142ad \u017ar\u00f3d\u0142a polskie podaj\u0105 liczb\u0119 wysiedlonych na ok. 3,5 mln a niemieckie na 12 do 16 mln. Nie zwa\u017caj\u0105c na p\u00f3\u017aniejsz\u0105 konferencj\u0119 pokojow\u0105, umowa graniczna aliant\u00f3w podczas konferencji w Poczdamie zosta\u0142a zaakceptowana przez w\u0142adze powojenne Polski. Niemcy w ramach prowadzonej polityki wewn\u0119trznej d\u0142ugo po wojnie rozwa\u017ca\u0142y i postulowa\u0142y za \u201eponownym zjednoczeniem podzielonych Niemiec\u201c. By\u0142o to zwi\u0105zane najprawdopodobniej z faktem, \u017ce w kontek\u015bcie prawa mi\u0119dzynarodowego postanowienia konferencji w Poczdamie by\u0142y w\u0105tpliwe a ich akceptacja przez wyp\u0119dzonych, kt\u00f3rych postrzegano jako wyborc\u00f3w, by\u0142a ma\u0142o prawdopodobna. Rzeczywista polityka zewn\u0119trzna znacznie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od wewn\u0119trznych obietnic wyborczych. Mimo tego nadzieje rozpalane w Republice Federalnej Niemiec utrzymywa\u0142y niepok\u00f3j po stronie polskiej. W Polsce by\u0142e tereny wschodnich Niemiec ideologicznie okre\u015blane by\u0142y jako \u201etereny odzyskane\u201c i opisywane jako \u201eprapolskie\u201c. Przyk\u0142adem s\u0105 tutaj znaczki pocztowe wyemitowane w tym samym czasie: podczas gdy w Republice Federalnej Niemiec wyemitowano znaczek pocztowy z okazji jubileuszu \u201e10 rocznicy ucieczki i wyp\u0119dzenia\u201c, w Polsce \u015bwi\u0119towano jubileusz \u201eodzyskania teren\u00f3w prapolskich\u201c. Pierwszymi punktami zwrotnymi w stosunkach mi\u0119dzy krajami by\u0142o pismo biskup\u00f3w polskich z roku 1965 oraz ukl\u0119kni\u0119cie Willy\u2018ego Brandta w Warszawie w 1970 roku. Nast\u0119pnie w 1990 roku, po upadku muru berli\u0144skiego, mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 podpisanie polsko-niemieckiego traktatu granicznego, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142 obowi\u0105zuj\u0105ce granice pa\u0144stwowe. Niezale\u017cnie od dzia\u0142a\u0144 prowadz\u0105cych do normalizacji wzajemnych stosunk\u00f3w, w dalszym ci\u0105gu utrzymywa\u0142y si\u0119 obci\u0105\u017cenia historyczne i schematy my\u015blenia. Przyk\u0142adem s\u0105 obawy Polski dotycz\u0105ce powstania niemieckiego Centrum przeciwko Wyp\u0119dzeniom oraz \u017c\u0105dania Powiernictwa Pruskiego. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 co jaki\u015b czas w dyskusjach \u017c\u0105dania reparacyjne ze strony polskiej rozumiane s\u0105 jednak jako czysta gra prowadzona w ramach polityki wewn\u0119trznej Polski. Wspomnienia historyczne s\u0105 uwarunkowane zmieniaj\u0105cymi si\u0119 wp\u0142ywami politycznymi. Zalecana literatura: \u201eDeutsch-Polnische Erinnerungsorte\u201c wydane pod redakcj\u0105 Hansa Henninga Hahna i Roberta Traby z wydawnictwa Sch\u00f6ningh Verlag.<\/p>\n

Dyskusja panelowa<\/strong><\/p>\n

Nast\u0119pnie dr Vasco Kretschmann poprowadzi\u0142 dyskusj\u0119 panelow\u0105 na temat: \u201eG\u00f3rno\u015bl\u0105zacy: Ludzie z t\u0142em migracyjnym? – Por\u00f3wnanie to\u017csamo\u015bci\u201c Z r\u00f3\u017cnych stron mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 osobiste do\u015bwiadczenia przedstawicieli r\u00f3\u017cnych pokole\u0144 zmieniaj\u0105ce si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od czasu i miejsca.\u00a0 Z Muzeum Regionalnego w Prudniku w dyskusji via Skype uczestniczy\u0142a dzisiejsza prudniczanka, pani Kazimiera Zator, opowiadaj\u0105ca o strasznych warunkach, w jakich odby\u0142o si\u0119 jej wyp\u0119dzenie ze wschodnich teren\u00f3w Polski a dzisiejszych teren\u00f3w Ukrainy. Podczas podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem przez Katowice w marcu 1945 roku widzia\u0142a wiele oddzia\u0142\u00f3w wojskowych i wiele trup\u00f3w. Po przybyciu do Prudnika czu\u0107 by\u0142o wielk\u0105 niepewno\u015b\u0107 a jej rodzina musia\u0142a dzieli\u0107 mieszkanie z obcymi lud\u017ami.<\/p>\n

Cz\u0142onek naszej komisji, Werner Matulla z G\u00fctersloh, dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 w Prudniku. Do dzi\u015b odwiedza wraz z \u017con\u0105 swoje rodzinne miasto i piel\u0119gnuje przyjazne stosunki z dzisiejszymi prudniczanami. Jak prawie wszyscy \u00f3wcze\u015bni mieszka\u0144cy Prudnika jego rodzina uciek\u0142a w marcu 1945 roku przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem w Sudety. Ulice by\u0142y przepe\u0142nione uchod\u017acami. Gdy jego rodzina powr\u00f3ci\u0142a w maju do Prudnika, ju\u017c w Czechach widzia\u0142a zmasakrowane cia\u0142a niemieckich \u017co\u0142nierzy. Na miejscu znale\u017ali zrujnowane mieszkanie. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej otrzymali rozkaz opuszczenia mieszkania i przeniesienia si\u0119 do obozu dla Niemc\u00f3w przy \u00f3wczesnej\u00a0 Fischerstra\u00dfe.\u00a0 Tam dzielili mieszkanie wielko\u015bci 60m2 z 22 osobami. S\u0142yszeli, \u017ce kobiety z obozu ponownie stawa\u0142y si\u0119 ofiarami gwa\u0142t\u00f3w. 6 lipca 1945 roku jego rodzina zosta\u0142a wyp\u0119dzona z rodzinnego miasta przez w\u0142adze polskie. W trakcie d\u0142ugiej i wi\u0105\u017c\u0105cej si\u0119 z niedostatkiem podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem na zach\u00f3d wiele os\u00f3b zmar\u0142o. Ich cia\u0142a zostawa\u0142y po prostu odk\u0142adane na najbli\u017cszym dworcu kolejowym. W Westfalii kontakt z lokaln\u0105 ludno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c nie zawsze by\u0142 \u0142atwy. Jego matka cz\u0119sto powtarza\u0142a, \u017ce niekt\u00f3rzy Niemcy z zachodu uwa\u017caj\u0105, \u017ce tylko wyp\u0119dzeni przegrali wojn\u0119. Starsi bracia zachowywali w pami\u0119ci czas sp\u0119dzony w Prudniku i wspominali swoj\u0105 ojczyzn\u0119.<\/p>\n

R\u00f3\u017ca Zgorzelska jest cz\u0142onkiem Rady Miasta i Gminy G\u0142og\u00f3wek z ramienia Mniejszo\u015bci Niemieckiej, cz\u0142onkiem zarz\u0105du Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego Niemc\u00f3w na \u015al\u0105sku Opolskim oraz kustoszem izby regionalnej w Biedrzychowicach. M\u00f3wi\u0142a w imieniu os\u00f3b pozosta\u0142ych w ojczy\u017anie. Wprawdzie jej rodzina pr\u00f3bowa\u0142a w marcu 1945 roku ucieka\u0107, jednak \u201ekocio\u0142 zosta\u0142 zamkni\u0119ty\u201c<\/em> (z uwagi na dzia\u0142ania wojenne z wielu stron rodzina zosta\u0142a odci\u0119ta od mo\u017cliwo\u015bci ucieczki). Jej babka w 1946 roku sama podpisa\u0142a wniosek o polskie obywatelstwo dla ca\u0142ej rodziny. Nie by\u0142a to zatem jej indywidualna decyzja, jednak obecnie jest zadowolona, \u017ce mog\u0142a wraz z rodzin\u0105 pozosta\u0107 na miejscu. Pocz\u0105tkowo osoby m\u00f3wi\u0105ce po niemiecku by\u0142y szykanowane i pods\u0142uchiwane. Dzisiaj cieszy si\u0119, \u017ce jej muzeum stanowi niejako most prowadz\u0105cy do \u015bl\u0105skich korzeni jednocze\u015bnie pokazuj\u0105c star\u0105 niemieck\u0105 kultur\u0119 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

\"\"
dr Kretschmann, Roza Zgorzelska, dr Achim Himanek, Werner Matulla, Sebastian K\u00f6nig<\/figcaption><\/figure>\n

Dr Achim Himanek z Neuwied wzrasta\u0142 w Prudniku i przesiedli\u0142 si\u0119 dopiero w wieku studenckim. Jego ojciec prze\u017cy\u0142 koniec wojny jako dziecko i zosta\u0142 zmuszony do przeganiania byd\u0142a do Rosji. Uda\u0142o mu si\u0119 jednak uciec przed Gliwicami. Poniewa\u017c ojciec podczas jego s\u0142u\u017cby w wojsku polskim pisa\u0142 listy do przyjaci\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra wyjecha\u0142a do Republiki Federalnej Niemiec, zosta\u0142 pos\u0105dzony o szpiegowanie. Po pi\u0119ciu latach niewinnego przesiadywania w warszawskim wi\u0119zieniu zosta\u0142 wypuszczony dzi\u0119ki staraniom \u017cydowskiego adwokata. Nast\u0119pnie by\u0142 stale zastraszany. Dopiero po s\u0142ynnym ukl\u0119kni\u0119ciu Willy\u2018ego Brandta (1970) mia\u0142 odwag\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o wyjazd dla ca\u0142ej rodziny. Dr Achim Himanek znalaz\u0142 szcz\u0119\u015bliwie swoje miejsce w Sinzig, w Nadrenii-Palatynacie, dzi\u0119ki pomocy kuzyna w tym samym wieku, kt\u00f3ry wyjecha\u0142 ju\u017c w 1957 roku, i kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 mu si\u0119 zaadaptowa\u0107. Mimo, \u017ce znalaz\u0142 now\u0105 ma\u0142\u0105 ojczyzn\u0119 w Neuwied, ch\u0119tnie bada histori\u0119 swoich \u015bl\u0105skich korzeni.<\/p>\n

Sebastian K\u00f6nig z Hardegsen jest niejako przedstawicielem pokolenia wnuk\u00f3w wyp\u0119dzonych i urodzi\u0142 si\u0119 w Republice Federalnej Niemiec. Pami\u0119ta, \u017ce jego rodzina mieszkaj\u0105ca w Dolnej Saksonii zawsze bardzo stara\u0142a si\u0119 m\u00f3wi\u0107 literackim j\u0119zykiem niemieckim. Histori\u0119 rodziny opowiedziano mu bardzo p\u00f3\u017ano i tylko na potrzeby w\u0142asne. Zgodnie z przes\u0142aniem, \u017ce \u201eojczyzna jest tam, gdzie jest rodzina\u201c, jego ojczyzn\u0105 jest Hardegsen, gdzie mieszka z \u017con\u0105 i dzie\u0107mi, czuje si\u0119 jednak zwi\u0105zany z korzeniami swojej \u015bl\u0105skiej rodziny. Regularnie odwiedza rodzin\u0119 w Rac\u0142awicach \u015al\u0105skich.<\/p>\n

W tym miejscu dzi\u0119kujemy serdecznie wszystkim zaanga\u017cowanym osobom, przede wszystkim gospodarzowi dr Vasco Kretschmannowi oraz organizatorom, podzi\u0119kowania sk\u0142adamy r\u00f3wnie\u017c na r\u0119ce naszych obu przewodnicz\u0105cych – prof. Ralph Wrobel oraz Andreas Smarzly, uczestnikom z Polski, kt\u00f3rzy podj\u0119li trud d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy, sk\u0142adamy podzi\u0119kowania dla dr Gregora Plocha za t\u0142umaczenie, dzi\u0119kujemy tak\u017ce wszystkim referentom i osobom bior\u0105cym udzia\u0142 w dyskusji w trakcie tego interesuj\u0105cego seminarium!<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Protok\u00f3\u0142 z obrad Rocznego Walnego Zgromadzenia 2019 r.<\/strong><\/p>\n

Niedziela, 5<\/strong> maja 2019 r., \u201eDom G\u00f3rno\u015bl\u0105ski\u201c (Haus Oberschlesien) w Ratingen.<\/strong><\/p>\n

TEMAT 1:<\/strong> Powitanie<\/strong><\/p>\n

Profesor Ralph Wrobel powita\u0142 pi\u0119tnastu uprawnionych do g\u0142osowania uczestnik\u00f3w tegorocznego Walnego Zgromadzenia w Domu G\u00f3rno\u015bl\u0105skim. Szcz\u0119\u015bliwie udzia\u0142 w nim wzi\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c nasza by\u0142a pani skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka, kt\u00f3rej w ubieg\u0142ym roku k\u0142opoty zdrowotne nie pozwoli\u0142y na udzia\u0142 w spotkaniu. Cz\u0142onek za\u0142o\u017cycielski, Herbert Schindler, oraz administrator strony, Christian Sarnes, wzi\u0119li udzia\u0142 w seminarium, nie mogli jednak pozosta\u0107 na czas zgromadzenia.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>TEMAT 2:<\/strong> Sprawozdania<\/strong><\/p>\n

Z przykro\u015bci\u0105 przyj\u0119li\u015bmy informacj\u0119, \u017ce referent kultury ds. G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, dr Vasco Kretschmann, wkr\u00f3tce wyje\u017cd\u017ca do Berlina by tam wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z organizacj\u0105 \u201eDeutsche Kriegsgr\u00e4berf\u00fcrsorge\u201c zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 piel\u0119gnowaniem pami\u0119ci o niemieckich grobach wojennych. Jego nast\u0119pca\/nast\u0119pczyni zostanie przedstawiony\/a najprawdopodobniej do ko\u0144ca bie\u017c\u0105cego roku.<\/p>\n

Jak poinformowa\u0142 Ralph Wrobel, nasza ksi\u0105\u017cka – \u201eHistoryczne powiaty bialski i prudnicki w Katastrze Karoli\u0144skim z lat 1722\/26 \u201c, wydana w 2018 roku zosta\u0142a zaprezentowana podczas \u201eTygodnia Historycznego\u201c na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w maju w Prudniku. Od tego czasu cieszy si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem. Tym samym projekt, nad kt\u00f3rym wielu naszych cz\u0142onk\u00f3w pracowa\u0142o przez kilka lat, zosta\u0142 zako\u0144czony.<\/p>\n

Andreas Smarzly poinformowa\u0142 o przebiegu poprzez niego zainicjowanego i zorganizowanego \u201eTygodnia Historycznego\u201c odbywaj\u0105cego si\u0119 na \u015al\u0105sku pod koniec maja 2018 roku oraz o dystrybucji ksi\u0105\u017cki \u201eStulecie \u017cycia wiejskiego na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w obiektywie – Historyczne fotografie z K\u00f3rnicy\u201c. Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a sfinansowana przez rad\u0119 so\u0142eck\u0105 wsi K\u00f3rnica, Miasto i Gmin\u0119 Krapkowice, Powiat Krapkowice i przede wszystkim przez HKKNOS, jej prezentacja mia\u0142a miejsce podczas \u201eTygodnia Historycznego\u201c w ramach festynu wiejskiego odbywaj\u0105cego si\u0119 w Bo\u017ce Cia\u0142o w K\u00f3rnicy. Z uwagi na niesamowity popyt ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a praktycznie wyprzedana, mo\u017cna zatem ju\u017c my\u015ble\u0107 o ewentualnym dodruku lub nawet kontynuacji albumu. Aby umo\u017cliwi\u0107 udost\u0119pnienie ksi\u0105\u017cki szerszej grupie odbiorc\u00f3w, obaj przewodnicz\u0105cy przekazali r\u00f3wnie\u017c egzemplarze ksi\u0105\u017cek do renomowanych bibliotek w Niemczech, Polsce, Czechach, Austrii i w USA.<\/p>\n

W trakcie \u201eTygodnia Historycznego\u201c mia\u0142y miejsce liczne wyk\u0142ady i prezentacje ksi\u0105\u017cek, jak r\u00f3wnie\u017c konferencja dotycz\u0105c\u0105 ziemia\u0144stwa na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku odbywaj\u0105ca si\u0119 w G\u0142og\u00f3wku. Konferencja, podczas kt\u00f3rej przy jednoczesnym wsparciu t\u0142umacza wyg\u0142oszono 6 wyk\u0142ad\u00f3w, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem i odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem w prasie. Niemiecki program emitowany w polskiej telewizji \u201eSchlesien Journal\u201c przygotowa\u0142 nawet program, do kt\u00f3rego link znajduje si\u0119 w Ok\u00f3lniku z 01\/2019 https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Rundbrief_Okolnik_2019-01.pdf<\/a>, gdzie znajduje si\u0119 pe\u0142ne sprawozdanie \u201eTygodnia Historycznego\u201c z 2018 r.<\/p>\n

Profesor Wrobel z\u0142o\u017cy\u0142 w bardzo emocjonuj\u0105cy spos\u00f3b podzi\u0119kowania drugiemu przewodnicz\u0105cemu, Andreasowi Smarzlemu, kt\u00f3ry w du\u017cej mierze przyczyni\u0142 si\u0119 do zorganizowania wielu event\u00f3w w latach 2014, 2016 i 2018 podczas \u201eTygodni Historycznych\u201c HKKNOS na \u015al\u0105sku, jak r\u00f3wnie\u017c podczas ostatnich wizyt studyjnych.<\/p>\n

Sebastian K\u00f6nig ju\u017c na pocz\u0105tku swojego sprawozdania podzi\u0119kowa\u0142 pani Rosemarie Matulla-Jablonka, swojej poprzedniczce, za bardzo skrupulatne prowadzenie spraw ksi\u0119gowych. Poniewa\u017c ma on mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z infrastruktury biura rachunkowego swojej rodziny, od teraz prowadzenie rachunkowo\u015bci komisji otrzyma\u0142o r\u00f3wnie\u017c wsparcie w postaci oprogramowania a wszelkie p\u0142atno\u015bci odbywaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przez konto. Z uwagi na publikacje ksi\u0105\u017cek w roku 2018 by\u0142o wi\u0119cej koszt\u00f3w ni\u017c przychod\u00f3w. Mimo tego posiadamy wystarczaj\u0105co du\u017co \u015brodk\u00f3w niezb\u0119dnych do realizacji przysz\u0142ych projekt\u00f3w. Finanse stowarzyszenia maj\u0105 si\u0119 bardzo dobrze. Tak\u017ce w kwestii bud\u017cetu na rok 2019 stwierdzono, \u017ce tegoroczne seminarium, mimo zaproszenia wielu znakomitych wyk\u0142adowc\u00f3w, dzi\u0119ki wsparciu finansowemu referenta kultury ds. G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, nie doprowadzi\u0142o do powstania dziury w kasie HKKNOS. Kai Sauer oraz dr Achim Himanek sprawdzili stan kasy nie znajduj\u0105c w niej \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci. Skarbnik otrzyma\u0142 tym samym absolutorium sam wstrzymuj\u0105c si\u0119 do g\u0142osu.<\/p>\n

Sprawozdanie administratora sieci (Christian Sarnes) przeczyta\u0142 profesor Wrobel. Reasumuj\u0105c mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w sieci panuje pe\u0142ne zadowolenie. Obecnie istnieje jeden problem, kt\u00f3rego rozwi\u0105zanie nie jest do ko\u0144ca proste. Z uwagi na konieczn\u0105 aktualizacj\u0119, automatyczny plug-in nie udziela optymalnego wsparcia drugiemu j\u0119zykowi, co powoduje konieczno\u015b\u0107 wi\u0119kszego nak\u0142adu pracy w zakresie wgrywania nowych tre\u015bci. Robert Hellfeier wyrazi\u0142 ch\u0119\u0107 pomocy w minimalizacji problemu poprzez wsparcie programowe.[1]<\/a> Jak dotychczas pami\u0119\u0107 naszej chmury jest wystarczaj\u0105ca du\u017ca. W przysz\u0142o\u015bci prosimy jednak, podczas wgrywania danych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci wgrywania zdj\u0119\u0107, do kompresji wielko\u015bci celem zoptymalizowania pojemno\u015bci chmury. Zapraszamy wszystkich do wgrywania danych interesuj\u0105cych badaczy historii regionu, jak na przyk\u0142ad starych nazw miejscowo\u015bci. W tym celu wystarczy poprosi\u0107 Christiana Sarnesa o przekazanie drog\u0105 elektroniczn\u0105 stosownego kodu (tzw. upload code). W przysz\u0142o\u015bci planujemy doda\u0107 linki prowadz\u0105cymi do miejscowych kronik wg miejscowo\u015bci powiatu. Paul Dittrich udost\u0119pni\u0142 online kronik\u0119 dla swojej miejscowo\u015bci Lubrza.<\/p>\n

TEMAT 3:<\/strong> Udzielenie absolutorium by\u0142ej <\/strong>\u00a0skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka<\/strong><\/p>\n

Ju\u017c w ubieg\u0142ym roku doskona\u0142a praca naszej wieloletniej pani skarbnik, Rosemarie Matulla-Jablonka, zosta\u0142a uhonorowana. W tym roku mogli\u015bmy jednak osobi\u015bcie przekaza\u0107 prezent komisji. Wraz z m\u0119\u017cem, Wernerem Matulla, przez 14 lat perfekcyjnie prowadzi\u0142a ksi\u0119gowo\u015b\u0107 a jako cz\u0142onek i cz\u0142owiek po prostu budowa\u0142a wok\u00f3\u0142 siebie szacunek i uznanie. Dzi\u0119kujemy! Z uwagi na ubieg\u0142oroczn\u0105 nieobecno\u015b\u0107 uwarunkowan\u0105 przyczynami zdrowotnymi stan kasy z 2017 roku sprawdzili Monika Rose oraz Maik Gliese. Absolutorium by\u0142o jednog\u0142o\u015bne przy osobistym wstrzymaniu si\u0119 od g\u0142osu by\u0142ej pani skarbnik.<\/p>\n

TEMAT 4:<\/strong> Publikacje i wydania naukowe<\/strong><\/p>\n

Podczas ostatniego Rocznego Walnego Zgromadzenia zdecydowano o pozyskaniu oferty na transkrypcj\u0119 dw\u00f3ch pozyskanych rejestr\u00f3w (Landb\u00fccher) ksi\u0119stwa opolsko-raciborskiego z\u00a0 XVI wieku przez Stefana Guzy, wydawc\u0119 urbarza Ko\u017ala. Niestety z uwagi na jego go\u015bcinne wyk\u0142ady na Szkole Wy\u017cszej Sztuk i Wzornictwa w Halle nie jest on w najbli\u017cszym czasie w stanie zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w projekt. St\u0105d przedstawiono dwie mo\u017cliwo\u015bci: Andreas Smarzly spr\u00f3buje nawi\u0105za\u0107 kontakt z profesorem Stiborem z Czech, kt\u00f3ry ju\u017c odszyfrowywa\u0142 inne rejestry, Viktor Pordzik porozmawia ze znajom\u0105 pani\u0105 naukowiec z p\u00f3\u0142nocnych Czech, kt\u00f3ra pisa\u0142a o rejestrach sakso\u0144skich, dr Achim Himanek spr\u00f3buje zapyta\u0107 dyrektora muzeum z Brnie, dr Wojciech Dominiak zosta\u0142 poproszony o wykorzystanie swoich kontakt\u00f3w w Opawie, Robert Hellfeier zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 natomiast o skierowanie zapytania do historyka, Romana S\u0119kowskiego, czy by\u0142by zainteresowany prac\u0105 nad projektem. Chodzi g\u0142\u00f3wnie o dopytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 transkrypcji i t\u0142umaczenia pe\u0142nych rejestr\u00f3w, poniewa\u017c ograniczenie na obszar Prudnika, z uwagi na podzia\u0142 wg rodzin i rozpo\u015bcieranie si\u0119 posiad\u0142o\u015bci na inne regiony, mog\u0142oby w praktyce nie funkcjonowa\u0107. Istnieje nadzieja, \u017ce tego typu transgraniczny projekt m\u00f3g\u0142by otrzyma\u0107 wsparcie finansowe.<\/p>\n

Poniewa\u017c znane roczniki i periodyki dotycz\u0105ce \u015al\u0105ska zar\u00f3wno w Niemczeach jak i w Polsce w ostatnich latach s\u0105 coraz rzadziej publikowane lub zanik\u0142y one ca\u0142kiem, Andreas Smarzly podsun\u0105\u0142 pomys\u0142 wydania ksi\u0105\u017cki zawieraj\u0105cej prace popularno-naukowe tudzie\u017c referaty dot. r\u00f3\u017cnych temat\u00f3w zwi\u0105zanych z histori\u0105 powiatu prudnickiego. Mia\u0142aby ona wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 powiatu prudnickiego a wszyscy zainteresowani cz\u0142onkowie i przyjaciele HKKNOS mogliby zosta\u0107 zaanga\u017cowani w projekt. Andreas Smarzly przedstawi\u0142 liczne prace koleg\u00f3w o wysokiej warto\u015bci naukowej, kt\u00f3re obecnie nie s\u0105 nigdzie publikowane. Projekt o roboczym tytule \u201eArtyku\u0142y historyczne dla powiatu prudnickiego”, powinien zosta\u0107 wydany w wersji dwuj\u0119zycznej w 2020 lub 2021 roku, aby wszyscy cz\u0142onkowie i przyjaciele HKKNOS mieli czas na spisanie referat\u00f3w a tak\u017ce na badania i publikacj\u0119 tekst\u00f3w. Wyb\u00f3r tekst\u00f3w do nowej ksi\u0105\u017cki m\u00f3g\u0142by si\u0119 odby\u0107 w przysz\u0142ym roku podczas Rocznego Walnego Zgromadzenia, wtedy te\u017c mo\u017cna by zdecydowa\u0107 o wielko\u015bci nak\u0142adu oraz szczeg\u00f3\u0142ach dotycz\u0105cych druku. Mo\u017cna ju\u017c teraz za\u0142o\u017cy\u0107 kontynuowanie serii w nieregularnych odst\u0119pach czasu. Pomys\u0142 drugiego przewodnicz\u0105cego znalaz\u0142 uznanie obecnych. Wszyscy zainteresowani cz\u0142onkowie s\u0105 proszeni o przedk\u0142adanie zarz\u0105dowi odpowiednich tekst\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce edycji tekst\u00f3w opisano w za\u0142\u0105czonym apelu.<\/p>\n

W 2020 r., dok\u0142adnie 75 lat po wojnie, ma si\u0119 r\u00f3wnie\u017c odby\u0107 publikacja Johanna Preisnera dotycz\u0105ca wyp\u0119dze\u0144. W tym celu przekaza\u0142 on manuskrypt w aktualnej wersji niemieckoj\u0119zycznej pani prof. Ma\u0142gorzacie \u015awider, pracuj\u0105cej na Uniwersytecie Opolskim, a zajmuj\u0105cej si\u0119 histori\u0105 XX wieku, z pro\u015bb\u0105 o korekt\u0119 tekstu. Dodatkowo ksi\u0105\u017cka ma zosta\u0107 opatrzona wst\u0119pem dr Wojciecha Dominiaka a jeden z rozdzia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cy t\u0142a historycznego przygotuje Peter Ernst.[2]<\/a> Johannes Preisner otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsparcie polskiej wersji swojej ksi\u0105\u017cki o franciszkanach.<\/p>\n

TEMAT 5:<\/strong> Podr\u00f3\u017c studyjna 2019:<\/strong> \u201ePrzez dziki \u015al\u0105sk:<\/strong> z Zielonej G\u00f3ry do Katowic\u201c<\/strong><\/p>\n

Nast\u0119pnie om\u00f3wiono organizowan\u0105 przez HKKNOS wizyt\u0119 studyjn\u0105 pod has\u0142em \u201ePrzez dziki \u015al\u0105sk: z Zielonej G\u00f3ry do Katowic\u201c w dniach 25 sierpnia do 1\u00a0 wrze\u015bnia 2019 r. Liczba zapisanych os\u00f3b jest zadowalaj\u0105ca, ch\u0119tnie przyjmiemy kolejnych zainteresowanych. Dotychczasowa firma transportowa og\u0142osi\u0142a upad\u0142o\u015b\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie Andreas Smarzly wystarczaj\u0105co wcze\u015bniej poprosi\u0142 now\u0105 firm\u0119, kt\u00f3ra jest nie tylko ta\u0144sza, a dodatkowo gwarantuje przekaza\u0107 nam kierowc\u0119, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w naszych dotychczasowym podr\u00f3\u017cach. Punktem pocz\u0105tkowym pozostaje jak dotychczas Wadersloh. Spotkanie z cz\u0142onkami odb\u0119dzie si\u0119 w tym roku 31.08.2019<\/u><\/strong> w stodole parafialnej w izbie regionalnej w Biedrzychowicach, gdzie zaprezentowana zostanie ksi\u0105\u017cka \u201eKulinaria \u015al\u0105ska\u201c wraz z degustacj\u0105. Wszyscy cz\u0142onkowie i przyjaciele Komisji Historycznej (w szczeg\u00f3lno\u015bci mieszkaj\u0105cy w Polsce) s\u0105 zaproszeni do Biedrzychowic!<\/u><\/strong><\/p>\n

TEMAT 6:<\/strong> Pozosta\u0142e informacje<\/strong><\/p>\n

Statut stowarzyszenia zosta\u0142 zaktualizowany w taki spos\u00f3b, aby w przysz\u0142o\u015bci nie tylko skarbnik, ale ca\u0142y zarz\u0105d otrzymywa\u0142 absolutorium.<\/p>\n

Stan naszej kasy b\u0119dzie podlega\u0142 inwentaryzacji.<\/p>\n

Poniewa\u017c profesor Wrobel w przysz\u0142ym roku planuje semestr we wschodniej Azji, kolejne Walne Zgromadzenie Roczne odb\u0119dzie si\u0119 najprawdopodobniej dopiero we wrze\u015bniu 2020 roku a program zostanie przedstawiony w p\u00f3\u017aniejszym terminie. Spotkanie odb\u0119dzie si\u0119 najprawdopodobniej w mie\u015bcie partnerskim Prudnika w Northeim.<\/p>\n

Peter Ernst poprosi\u0142, aby w folderze znajduj\u0105cym si\u0119 w chmurze sk\u0142ada\u0107 materia\u0142y dotycz\u0105ce historii Prudnika w pierwszej po\u0142owie XX wieku, dokumentuj\u0105ce \u017cycie kulturalne i polityczne okresu Republiki Weimarskiej oraz czas\u00f3w narodowego socjalizmu. Je\u015bli w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci Johannes Preisner opublikuje ksi\u0105\u017ck\u0119 na temat wyp\u0119dze\u0144, automatycznie mi\u0119dzy okresami, co do kt\u00f3rych komisja wydawa\u0142a ksi\u0105\u017cki, a okresem powojennym, powstanie luka. Fakt, \u017ce akurat okres narodowego socjalizmu nie zosta\u0142 om\u00f3wiony, jest spraw\u0105 przypadku, jednak nie jest to sytuacja optymalna. Na szcz\u0119\u015bcie jeden z naszych cz\u0142onk\u00f3w, G\u00fcnter Hauptstock, opracowa\u0142 ten okres publikuj\u0105c w 2016 r. seri\u0119 \u201eHistoria miasta G\u0142og\u00f3wka IV\u201c. Prudnik ma w tej kwestii jednak luk\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wype\u0142ni\u0107. Tylko niewiele os\u00f3b wie, \u017ce w fabryce Fr\u00e4nkla mia\u0142 siedzib\u0119 oddzia\u0142 zamiejscowy obozu KZ Auschwitz, gdzie pracowa\u0142y przymusowo w\u0119gierskie \u017byd\u00f3wki. St\u0105d apel, aby podzieli\u0107 si\u0119 \u015bwiadectwami dotycz\u0105cymi zjawisk pozytywnych\u00a0 z pocz\u0105tku XX wieku w Prudniku – dot. np. \u017cycia kulturalnego, spo\u0142ecznego i demokratycznego (awangarda, jazz, ruch feministyczny i robotniczy) a z drugiej strony opisa\u0107, jak manifestowa\u0142o si\u0119 przej\u0119cie w\u0142adzy przez narodowych socjalist\u00f3w w mie\u015bcie i powiecie. Proste przyk\u0142ady mog\u0105 przyk\u0142adowo zawiera\u0107 plany miasta z r\u00f3\u017cnych epok, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce zmiany nazewnictwa, nawi\u0105zuj\u0105ce do polityk\u00f3w okresu weimarskiego,\u00a0 jak np. Rathenau lub Erzberger i p\u00f3\u017aniej z okresu nazistowskiego. Nast\u0119pnie adresy, np. adres Gestapo. Artyku\u0142y z gazet dotycz\u0105ce st\u0142umienia socjaldemokracji lub opozycji, dyskryminacji \u017byd\u00f3w lub innych grup spo\u0142ecznych, bagatelizowania eutanazji, prze\u015bladowa\u0144, tendencyjnych artyku\u0142\u00f3w z proces\u00f3w s\u0105dowych itp. Posiadaj\u0105c dobry materia\u0142 pogl\u0105dowy \u0142atwiej stworzy\u0107 artyku\u0142 lub ksi\u0105\u017ck\u0119. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c referaty cz\u0142onk\u00f3w opisuj\u0105ce historie pojedynczych os\u00f3b wywodz\u0105cych si\u0119 z Prudnika lub okolic.<\/p>\n

 <\/p>\n

Protok\u00f3\u0142: Peter Ernst<\/p>\n

T\u0142umaczenie na j\u0119zyk polski: Agnieszka Skrzypulec<\/p>\n

[1]<\/a> W mi\u0119dzyczasie Robert Hellfeier rozwi\u0105za\u0142 problem. Dzi\u0119kujemy!!!!<\/p>\n

[2]<\/a>Johannes Preisner poprosi\u0142 o przes\u0142anie wszystkich element\u00f3w ksi\u0105\u017cki chc\u0105c wpierw samodzielnie dokona\u0107 korekty wersji.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tegoroczne Walne Zgromadzenie Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego zosta\u0142o poprzedzone seminarium historycznym przeprowadzonym we wsp\u00f3\u0142pracy z referentem kultury ds. G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, panem dr Vasco Kretschmannem. Wyk\u0142ady obejmuj\u0105ce szerokie spektrum temat\u00f3w wyg\u0142osili wybitni historycy z Polski i z Niemiec. Seminarium podsumowa\u0142a dyskusja panelowa obejmuj\u0105ca do\u015bwiadczenia migracyjne przedstawicieli kilku pokole\u0144 o zr\u00f3\u017cnicowanym tle migracyjnym. Opr\u00f3cz dwudziestu cz\u0142onk\u00f3w Komisji … Czytaj dalej G\u00f3rny \u015al\u0105sk jako centrum migracji na przyk\u0142adzie historycznego powiatu prudnickiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1172","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemeines"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1172"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1209,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1172\/revisions\/1209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}