{"id":42,"date":"2015-02-26T11:51:04","date_gmt":"2015-02-26T10:51:04","guid":{"rendered":"http:\/\/press.hkknos.org\/?page_id=42"},"modified":"2022-09-20T11:40:36","modified_gmt":"2022-09-20T09:40:36","slug":"publikationen-der-historischen-kommission","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/die-historische-kommission\/publikationen-der-historischen-kommission\/","title":{"rendered":"Seria Pism Krajoznawczych"},"content":{"rendered":"<p><strong>SERIA PISM KRAJOZNAWCZYCH, TOM 10<\/strong><\/p>\n<h4><strong>Historyczne powiaty bialski i prudnicki <\/strong><strong>w Katastrze Karoli\u0144skim z lat 1722\/26<\/strong><\/h4>\n<p>Nied\u0142ugo po opublikowaniu pierwszego karoli\u0144skiego katastru podatkowego, HKKNOS uzupe\u0142nia t\u0119 publikacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 drugim tomem o wioskach historycznych powiat\u00f3w bialskiego i prudnickiego oraz miasta Bi<a href=\"http:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-927 alignright\" src=\"http:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband-209x300.jpg\" alt=\"\" width=\"231\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband-209x300.jpg 209w, https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband-768x1105.jpg 768w, https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband-712x1024.jpg 712w, https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/neustadt_einband.jpg 1879w\" sizes=\"auto, (max-width: 231px) 100vw, 231px\" \/><\/a>a\u0142ej. Tak wi\u0119c, ten tom jest niezwyk\u0142y pod dwoma wzgl\u0119dami: Po pierwsze, uzupe\u0142nia on informacje o wioskach by\u0142ego powiatu prudnickiego. Z drugiej strony, HKKNOS publikuje po raz pierwszy rejestr podatkowy miasta na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a wydana dwuj\u0119zycznie, posiada polsko- i niemieckoj\u0119zyczne wprowadzenie historyczne, oryginalny niemieckoj\u0119zyczny tekst katastru podatkowego uj\u0119ty w zwi\u0119z\u0142ej formie oraz rejestr nazw miejscowo\u015bci. Dodatkowo posiada rejestr nazwisk, u\u0142atwiaj\u0105cy poszukiwania nazwisk w\u0142asnej rodziny.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107 w cenie 40,00 PLN w Muzeum Regionalnym w Prudniku\u00a0 lub w cenie 10,00 Euro plus koszty przesy\u0142ki z Niemiec i opakowania pod adresem: <u>ralph.wrobel@hkknos.de<\/u> lub <a href=\"mailto:andreas.smarzly@hkknos.de\"><u>andreas.smarzly@hkknos.de<\/u><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>SERIA PISM KRAJOZNAWCZYCH, TOM\u00a09 <\/strong><\/p>\n<h4><strong>Historyczny powiat g\u0142og\u00f3wecki w katastrze karoli\u0144skim z lat 1722\/26<\/strong><\/h4>\n<p>W IX tomie naszej Serii Pism Krajoznawczych przedstawiamy Pa\u0144stwu wyniki ponad 12 lat pracy badawczej i naukowej Komisji Historycznej: wykaz sytuacji podatkowej wszystkich wsi w <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-444 alignleft\" src=\"http:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/KK-210x300.jpg\" alt=\"KK\" width=\"210\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/KK-210x300.jpg 210w, https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/KK.jpg 243w\" sizes=\"auto, (max-width: 210px) 100vw, 210px\" \/>historycznym powiecie g\u0142og\u00f3weckim pocz\u0105wszy od wsi Przych\u00f3d na p\u00f3\u0142nocy, Szon\u00f3w na po\u0142udniu, Olbrachcice na zachodzie i Walce na wschodzie. Stworzenia katastru podatkowego, kt\u00f3rego oryginalne tomy znajduj\u0105 si\u0119 w Archiwum Pa\u0144stwowym we Wroc\u0142awiu, zleci\u0142 cesarz Karol VI przedstawicielom miejscowych komisji w latach 1722-1726. Zawiera on szczeg\u00f3\u0142owe informacje dotycz\u0105ce sytuacji kmieci i zagrodnik\u00f3w, posiadanego przez nich byd\u0142a oraz teren\u00f3w rolniczych, informacje o miejscowych m\u0142ynach, lasach, browarach i gorzelniach itd. Ksi\u0105\u017cka ta stanowi tym samym \u017ar\u00f3d\u0142o licznych informacji niezb\u0119dnych w badaniu historii w\u0142asnej rodziny lub historii gospodarczej i spo\u0142ecznej ca\u0142ego regionu.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a wydana dwuj\u0119zycznie, posiada polsko- i niemieckoj\u0119zyczne wprowadzenie historyczne, oryginalny niemieckoj\u0119zyczny tekst katastru podatkowego uj\u0119ty w zwi\u0119z\u0142ej formie oraz rejestr nazw miejscowo\u015bci. Dodatkowo posiada rejestr nazwisk, u\u0142atwiaj\u0105cy poszukiwania nazwisk w\u0142asnej rodziny.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107 w cenie 40,00 PLN w Muzeum Regionalnym w\u00a0G\u0142og\u00f3wku (Adres: ul. S\u0142owackiego 1, 48-250 G\u0142og\u00f3wek, Telefon: +48\u00a077\u00a043\u00a073 \u00a0500, Adresy e-mail: <u>muzeum.glogowek@gmail.com<\/u>, <u>aleksander.dc@gmail.com<\/u>) lub w cenie 10,00 Euro plus koszty przesy\u0142ki z Niemiec i opakowania pod adresem: <u>ralph.wrobel@hkknos.de<\/u> lub <a href=\"mailto:andreas.smarzly@hkknos.de\"><u>andreas.smarzly@hkknos.de<\/u><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>SERIA PISM KRAJOZNAWCZYCH, TOM 8 <\/strong><\/p>\n<p>Andreas M. Smarzly<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/docs.hkknos.de\/2014\/CoverBlaschewitz.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"378\" \/><strong>B\u0142a\u017cejowice Dolne (powiat prudnicki) &#8211; Historia g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej wioski<\/strong><\/p>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. (Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego)<\/p>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz 2014<\/p>\n<p>403 Strony<\/p>\n<p>Ok\u0142adka twarda, 15 x 21 cm,<\/p>\n<p>W j\u0119zyku polskim i niemieckim<\/p>\n<p>Cena 10,00 EUR + koszty wysy\u0142ki<\/p>\n<p>Cena 40,00 PLN + koszty wysy\u0142ki<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka wyprzedana.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 7<\/h5>\n<p>Johannes Preisner<\/p>\n<h4><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/docs.hkknos.de\/2014\/Friedersdorf1805.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"370\" \/><strong>Das Friedersdorfer Urbarium von 1805 und die Situation der Landbev\u00f6lkerung im Oberglogauer Land vor der Befreiung aus der Erbuntert\u00e4nigkeit (Urbarz biedrzychowicki z roku 1805 i sytuacja ludno\u015bci wiejskiej w okolicy G\u0142og\u00f3wka przed uwolnieniem od pa\u0144szczyzny)<\/strong><\/h4>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. [Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego]<\/p>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz 2013<\/p>\n<p>336 stron, ok\u0142adka twarda, 15&#215;21 cm, rysunki czarno-bia\u0142e, wydanie dwuj\u0119zyczne<\/p>\n<p><em>Biedrzychowice (niem. Friedersdorf<\/em> <em>) to jedna z wi\u0119kszych wsi w okolicy G\u0142og\u00f3wka.<\/em> <em>Dzi\u0119ki Farskiej Stodole miejscowo\u015b\u0107 ta sta\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie centrum kulturalnym Mniejszo\u015bci Niemieckiej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/em> <em>W miejscowo\u015bci tej zachowa\u0142 si\u0119 istotny dla historii ca\u0142ego G\u00f3rnego \u015al\u0105ska urbarz z roku 1805.<\/em> <em>Opisano w nim nie tylko wie\u015b i jej mieszka\u0144c\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuj\u0105ce w\u00f3wczas na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku s\u0142u\u017cebno\u015bci i podatki wobec w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w.<\/em> <em>Ksi\u0105\u017cka ta zawiera szczeg\u00f3\u0142owe wprowadzenie w j\u0119zyku niemieckim i polskim, a tak\u017ce tekst oryginalny.<\/em> <em>Cena oraz koszty wysy\u0142ki dost\u0119pne na \u017cyczenie.<\/em><\/p>\n<p>Zakup ksi\u0105\u017cki prowadzi pan Johannes Preisner, Zum M\u00fchlenteich 35, 58706 Menden, tel. 02373 \/ 10541, e-mail: preisner.menden@t-online.de.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>SERIA PISM KRAJOZNAWCZYCH, TOM 6<\/strong><\/p>\n<p>Anna Myszy\u0144ska<\/p>\n<h4><a href=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/oberschlesische_erzaehlungen.jpg\" rel=\"attachment wp-att-333\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-333 size-full\" src=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/oberschlesische_erzaehlungen.jpg\" alt=\"oberschlesische_erzaehlungen\" width=\"213\" height=\"305\" srcset=\"https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/oberschlesische_erzaehlungen.jpg 213w, https:\/\/hkknos.eu\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/oberschlesische_erzaehlungen-210x300.jpg 210w\" sizes=\"auto, (max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/><\/a><strong>Oberschlesische Erz\u00e4hlungen \/ \u015al\u0105skie Rozprawianie<\/strong><\/h4>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. [Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego]<\/p>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz<\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka autorki urodzonej w 1931 r. w K\u00f3rnicy znana publiczno\u015bci na ca\u0142ym G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, dwuj\u0119zyczna, zawieraj\u0105ca ok. 70 barwnych i fascynuj\u0105cych opowie\u015bci z licznymi zdj\u0119ciami okolic G\u0142og\u00f3wka, Krapkowic i Bia\u0142ej.<\/em><\/p>\n<p>Zam\u00f3wienia:<\/p>\n<p>Niemcy: Ralph Wrobel (Ralph.Wrobel@hkknos.de, Martinskloster 13, 99084 Erfurt). Cena 10,00 EUR + koszty wysy\u0142ki.<\/p>\n<p>Polska: Anna Myszy\u0144ska (tel.: 0048774387109, ul. G\u00f3ra Wolno\u015bci 1, 48-210 Bia\u0142a), cena 40,00 PLN + koszty wysy\u0142ki.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 5<\/h5>\n<p>Paul Dittrich<\/p>\n<h4><a href=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/stjakobus.jpg\" rel=\"attachment wp-att-335\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-335 alignright\" src=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/stjakobus.jpg\" alt=\"stjakobus\" width=\"133\" height=\"187\" \/><\/a><strong>Die Pfarrei St. Jakobus in Leuber \/ Kreis Neustadt\/OS (Parafia \u015bw. Jakuba Starszego w Lubrzy\/ Powiat prudnicki)<\/strong><\/h4>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz 2009<\/p>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. [Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego]<\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka ta dokumentuje bogat\u0105 histori\u0119 wiejskiej parafii \u015bw. Jakuba<\/em> <em>w Lubrzy w powiecie prudnickim od czas\u00f3w zasiedlenia w XII\/XIII w.<\/em> <em>do okresu przesiedlenia mieszka\u0144c\u00f3w w 1946 roku.<\/em> <em>Opisano tutaj i udokumentowano nie tylko okres katolicki, ale r\u00f3wnie\u017c okres ewangelicki przypadaj\u0105cy na prawie 150 lat.<\/em> <em>W ksi\u0105\u017cce tej opisano \u017cycie parafii, ojc\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, ko\u015bcielnych i nauczycieli wiejskiej szko\u0142y. Przez ponad 750 lat w ko\u015bciele wiara chrze\u015bcija\u0144ska by\u0142a wyg\u0142aszana w j\u0119zyku niemieckim &#8211; do momentu wyp\u0119dzenia wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi ze swojej ojczyzny w wyniku decyzji i postanowie\u0144 mo\u017cnych tego \u015bwiata.<\/em> <em>R\u00f3wnie\u017c ten okres zosta\u0142 opisany przez naocznych \u015bwiadk\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka zawiera liczne dane historyczne, dokumenty i \u015bwiadectwa.<\/em> <em>Odzwierciedla pe\u0142n\u0105 kronik\u0119 parafii Lubrza.<\/em><\/p>\n<p>Sprzeda\u017c ksi\u0105\u017cki prowadzi pan Paul Dittrich, Stobenstra\u00dfe 15, 31180 Emmerke, tel. 05121\/62425, mail: Dittrich.Paul@gmx.de w cenie 19,90 EUR plus koszty przesy\u0142ki.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 4<\/h5>\n<p>Richard Pohl, Johannes Preisner, Ralph Wrobel:<\/p>\n<h4><a href=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/neustadt1534.jpg\" rel=\"attachment wp-att-337\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-337\" src=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/neustadt1534.jpg\" alt=\"neustadt1534\" width=\"200\" height=\"285\" \/><\/a><strong>Der Kreis Neustadt\/OS im alten Urbarium von 1534 (Powiat prudnicki w starym urbarzu z 1534 roku)<\/strong><\/h4>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. [Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego]<\/p>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz 2007<\/p>\n<p>Cena 17,90 EUR<\/p>\n<p><em>W Archiwum Pa\u0144stwowym we Wroc\u0142awiu przechowywane s\u0105 cenne urbarze pochodz\u0105ce z teren\u00f3w G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.<\/em> <em>Najstarszy z nich pochodzi z roku 1534 i zosta\u0142 sporz\u0105dzony niebawem po \u015bmierci ostatniego z Piast\u00f3w Opolskich, ksi\u0119cia opolsko-raciborskiego Jana II Dobrego.<\/em> <em>Komisja Historyczna rozszyfrowa\u0142a urbarz w zakresie dotycz\u0105cym teren\u00f3w G\u0142og\u00f3wka, Prudnika, Bia\u0142ej, \u015acinawy Ma\u0142ej, Chrzelic i Krapkowic.<\/em><\/p>\n<p><em>Opr\u00f3cz licznych informacji dotycz\u0105cych historii danych miejscowo\u015bci urbarz opisuje tematy dot\u0105d niespotykane, a mianowicie nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 list\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w z podaniem ich pe\u0142nych danych osobowych.<\/em><\/p>\n<p><em>Fragment tekstu:<\/em><\/p>\n<p><em>&#8222;Aus der Stadt Oberglogau geben Sy zinse den herrn aufs Rathau\u00df die burger auf Sandt Michel von heusern, Eckern, handtwerchern, fleischpencken, Schuechpencken und von jedem handtwerch.<\/em> <em>Auch was jederman hat und von was er gibt, es sey in der Stadt oder vor der Stadt, in den Weingassen, im Forder und Hinnderdorf, und ist der Zin\u00df von heusern und von Eckern auf Behmisch breit groschen, und wo stet ain groschen Latus, soll man versteen, das die burger emp-fangen zwen groschen zu zwelf hellern.<\/em> <em>Und das darumb, das nach Prunst so die stadt war au\u00dfgeprannt und viel wusten stellen wurden.<\/em> <em>Khundten die burger mit der Suma irer Zin\u00df die gancze Suma den furst nit volkomenlich au\u00dfrichten.<\/em> <em>Derhalben seczen sie es also des sy die suma erreichen m\u00f6chten, sonder wo stehet ains, zwei, drey, groschen heller soll man verstehen ein schlesicher grosch zu 12 heller, und wo sich begibt, das er gibt hocher ein marckg etlich groschen, sy empfangen die burger aufs Rathau\u00df einen golt gulden fur sechsundfunfczig groschen, schlesische groschen&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka wyprzedana.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 3<\/h5>\n<p>Ralph Wrobel:<\/p>\n<h4><a href=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/wassermann_an_der_hotzenplotz.jpg\" rel=\"attachment wp-att-339\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-339 size-full alignright\" src=\"http:\/\/testpress.hkknos.org\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/wassermann_an_der_hotzenplotz.jpg\" alt=\"wassermann_an_der_hotzenplotz\" width=\"134\" height=\"203\" \/><\/a><strong>Der Wassermann an der Hotzenplotz: Sage und Brauch an der oberschlesischen Sprachgrenze (Wodnik nad Osob\u0142og\u0105. Legendy i zwyczaje na terenach granic j\u0119zykowych G\u00f3rnego \u015al\u0105ska)<\/strong><\/h4>\n<p>Senfkorn Verlag G\u00f6rlitz 2005<\/p>\n<p>Wydawca: Historische Kommission f\u00fcr den Kreis Neustadt\/Oberschlesien e.V. [Komisja Historyczna Powiatu Prudnickiego]<\/p>\n<p><em>\u201ePhilo vom Walde\u201c [przyp. t\u0142um.: pseudonim poety Johannesa Reinelta, \u201eFilozof z lasu\u201c] poprzez publikacj\u0119 swojej ksi\u0105\u017cki \u201eSchlesien in Sage und Brauch\u201c (\u201e\u015al\u0105sk w legendach i zwyczajach\u201c) ponad sto lat temu, stworzy\u0142 przejmuj\u0105cy obraz legend i zwyczaj\u00f3w panuj\u0105cych w\u00f3wczas na terenach niemieckoj\u0119zycznych powiat\u00f3w nyskiego i g\u0142ubczyckiego oraz prudnickiego &#8211; bezpo\u015brednio na styku granicy j\u0119zykowej G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.<\/em><\/p>\n<p><em>Dzisiaj tereny te zamieszkane s\u0105 przez Polak\u00f3w, poniewa\u017c ludno\u015b\u0107 niemiecka zosta\u0142a wyp\u0119dzona z tych teren\u00f3w po 1945 roku.<\/em> <em>Jednak \u201egranica j\u0119zykowa G\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u201c obowi\u0105zuje do dnia dzisiejszego.<\/em> <em>Jeszcze 60 lat temu niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy Prudnika, Nysy czy G\u0142ubczyc okre\u015blali p\u00f3\u0142nocno-wschodnie tereny regionu jako \u201epolskie\u201c, dzisiaj sytuacja ma si\u0119 zupe\u0142nie odwrotnie.<\/em> <em>Zasiedziali G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy m\u00f3wi\u0105 o sobie \u015al\u0105zacy, w przeciwie\u0144stwie do Polak\u00f3w przyby\u0142ych na tereny po\u0142udniowo-zachodnie.<\/em> <em>Uzupe\u0142nieniem dzie\u0142a s\u0105 wyniki bada\u0144 kultury duchowej s\u0142owia\u0144skich i niemieckich \u015al\u0105zak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych tereny po drugiej stronie granicy j\u0119zykowej.<\/em><\/p>\n<p><em>Bezpo\u015brednio na granicy j\u0119zykowej znajduje si\u0119 ma\u0142e miasto G\u0142og\u00f3wek.<\/em> <em>W przesz\u0142o\u015bci by\u0142o one kulturalnym, religijnym i gospodarczym centrum ca\u0142ej okolicy mi\u0119dzy czysto niemieckoj\u0119zycznymi terenami znajduj\u0105cymi si\u0119 na terenach po\u0142udniowo-zachodnich a lasem Chrzelickim i Odr\u0105 na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie.<\/em> <em>Krajobraz ten zosta\u0142 okre\u015blony jako \u201eZiemia G\u0142og\u00f3wecka\u201c, mimo \u017ce obejmuje on bardzo heterogeniczny obszar.<\/em><\/p>\n<p><em>W miastach takich, jak G\u0142og\u00f3wek, Bia\u0142a i Krapkowice oraz wsiach znajduj\u0105cych si\u0119 na po\u0142udniowych terenach, do roku 1945 dominowa\u0142 j\u0119zyk niemiecki, dzi\u015b jest to j\u0119zyk polski.<\/em> <em>Poza tym na terenach wiejskich rozmawiano w dialekcie, nazwanym p\u00f3\u017aniej \u201ewasserpolnisch\u201c.<\/em> <em>Bogate \u017cyzne ziemie na po\u0142udniu by\u0142y przeciwie\u0144stwem ubogich ziem na p\u00f3\u0142nocy regionu.<\/em><\/p>\n<p><em>Poniewa\u017c jednak rejon G\u0142og\u00f3wka to teren g\u0142\u00f3wnie rolniczy, a nie jak tereny znajduj\u0105ce si\u0119 na prawym brzegu Odry &#8211; wok\u00f3\u0142 Ko\u017ala i Raciborza, w kt\u00f3rych dominuje przemys\u0142 ci\u0119\u017cki, stanowi on wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszego \u015al\u0105ska.<\/em> <em>Tutaj \u015bl\u0105skie wsie \u017cyj\u0105 swoim dawnym rytmem.<\/em><\/p>\n<p><em>Naturalnie r\u00f3wnie\u017c tutaj ci\u0105gnik zast\u0105pi\u0142 konia, kombajn kos\u0119, jednak miejscowo\u015bci w rejonie G\u0142og\u00f3wka, po Bia\u0142\u0105 i Krapkowice, zachowa\u0142y sw\u00f3j wiejski, typowo \u015bl\u0105ski charakter.<\/em><\/p>\n<p><em>Odwiedzaj\u0105cy ten teren, podobnie jak czytelnicy ksi\u0105\u017cki, szybko zrozumiej\u0105 szczeg\u00f3lny charakter graniczny tych teren\u00f3w.<\/em> <em>Wp\u0142ywy niemieckie, polskie i czeskie w\u0142a\u015bnie tutaj si\u0119 spotykaj\u0105.<\/em> <em>Architektura Austrii i Prus znajduje tutaj swoje odzwierciedlenie, podobnie jak katolicyzm polski i kuchnia czeska.<\/em><\/p>\n<p><em>Tym samym historia i kultura regionu nabieraj\u0105 rangi europejskiej.<\/em> <em>Szczeg\u00f3lnie w czasie, gdy Europa \u015arodkowo-Wschodnia zbli\u017ca si\u0119 do Zachodniej, tereny te s\u0105 odzwierciedleniem kilkusetletniej wi\u0119zi mi\u0119dzy tymi europejskimi regionami, ich histori\u0105 i kultur\u0105, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie potwierdzeniem wsp\u00f3\u0142pracy i wsp\u00f3\u0142istnienia r\u00f3\u017cnych kultur i j\u0119zyk\u00f3w na stosunkowo ma\u0142ym obszarze.<\/em><\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka ta podejmuje pr\u00f3b\u0119 dokumentacji historii teren\u00f3w G\u0142og\u00f3wka z jego podaniami, pie\u015bniami, ta\u0144cami oraz tradycj\u0105.<\/em> <em>Zbi\u00f3r ten ma na celu utrzymanie ducha \u015bl\u0105skiego &#8211; dla tych, kt\u00f3rzy nie mieszkaj\u0105 ju\u017c na \u015al\u0105sku, jako forma przypomnienia; dla tych, kt\u00f3rzy tutaj mieszkaj\u0105, by (ponownie) odkryli w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105; a dla tych, kt\u00f3rzy dopiero si\u0119 tutaj sprowadzili &#8211; jest sposobem na poznanie swojej nowej ojczyzny.<\/em><\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka szczeg\u00f3\u0142owo dokumentuje legendy i tradycje G\u0142og\u00f3wka, znajduj\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci teren\u00f3w wiejskich oraz s\u0105siednich miast Bia\u0142a i Krapkowice.<\/em> <em>Zawiera 400 anegdot, powiada\u0144, legend, pie\u015bni, wierszy, ta\u0144c\u00f3w i zwyczaj\u00f3w opisanych na 481 stronach, opatrzonych ponad setk\u0105 interesuj\u0105cych zdj\u0119\u0107.<\/em><\/p>\n<p><em>Zakres tematyczny:<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>Historia kultury G\u0142og\u00f3wka i okolic<\/em><\/li>\n<li><em>Historia i opowie\u015bci<\/em><\/li>\n<li><em>Legendy historyczne (min.<\/em> <em>legendy lokacyjne, odnosz\u0105ce si\u0119 do miejsc i budynk\u00f3w)<\/em><\/li>\n<li><em>Opowiadania historyczne (humoreski, tragedie i katastrofy, historie z rabusiami w tle)<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>III.<\/em> <em>Ba\u015bnie, bajki i opowiadania<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em>Cuda i legendy<\/em><\/li>\n<li><em>Duchy, zjawy i zjawiska tajemnicze<\/em><\/li>\n<li><em>Zab\u0142\u0105kane dusze<\/em><\/li>\n<li><em>B\u0142\u0119dne ogniki<\/em><\/li>\n<li><em>Duchy i demony<\/em><\/li>\n<li><em>Wodnik (min.<\/em> <em>ojczyzna i rodzina Wodnika, zbrodnie Wodnika)<\/em><\/li>\n<li><em>Diabe\u0142<\/em><\/li>\n<li><em>Czarownice, wampiry i czarnoksi\u0119\u017cnicy<\/em><\/li>\n<li><em>Za\u015bwiaty<\/em><\/li>\n<li><em>Poezja (min. pie\u015bni duchowe, wiersze)<\/em><\/li>\n<li><em>Ta\u0144ce ludowe (nuty i opis ta\u0144c\u00f3w)<\/em><\/li>\n<li><em>Zwyczaje<\/em><\/li>\n<li><em>Zwyczaje w ci\u0105gu roku (Karnawa\u0142, Wielkanoc, zwyczaje letnie i \u017cniwne, zwyczaje i tradycje zimowe)<\/em><\/li>\n<li><em>Zwyczaje ko\u015bcielne, tradycje i instytucje<\/em><\/li>\n<li><em>Zwyczaje i tradycje rodzinne<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107 w cenie 19,90 EUR (plus koszty przesy\u0142ki) w Komisji Historycznej Powiatu Prudnickiego: Ralph.Wrobel@hkknos.de.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 2<\/h5>\n<p>Johannes Preisner:<\/p>\n<h4><strong>Friedersdorf &#8211; Kreis Neustadt OS, Die Entwicklung eines zweisprachigen Dorfes von seinen Anf\u00e4ngen bis 1945 [Biedrzychowice &#8211; Powiat prudnicki. Rozw\u00f3j dwuj\u0119zycznej wsi od jej pocz\u0105tk\u00f3w do roku 1945]<\/strong><\/h4>\n<p>Menden 2002<\/p>\n<p><em>Zakres tematyczny:<\/em><\/p>\n<p><em>Historia \u015al\u0105ska\/ Odkrycia lokacyjne\/ Biedrzychowice w \u015aredniowieczu\/ Powstanie maj\u0105tk\u00f3w ziemskich\/ Reformacja i kontrreformacja\/ Sytuacja poddanych przed uwolnieniem ch\u0142op\u00f3w od pa\u0144szczyzny\/ Urbarz biedrzychowicki z roku 1805\/ Uwolnienie od pa\u0144szczyzny\/ Biedrzychowice po uwolnieniu od pa\u0144szczyzny\/ I wojna<\/em> <em>\u015bwiatowa i jej nast\u0119pstwa\/ Okres nazistowski i II<\/em> <em>wojna \u015bwiatowa\/ Z kroniki szkolnej Biedrzychowic\/ Spis mieszka\u0144c\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p><em>Od wydawcy:<\/em><\/p>\n<p><em>\u201eW latach dwudziestych i trzydziestych, w okresie mi\u0119dzywojennym, August Lerch by\u0142 so\u0142tysem Biedrzychowic.<\/em> <em>Do jego zada\u0144 nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c archiwizowanie dokumentacji, w szczeg\u00f3lno\u015bci urbarza z 1805 roku, protoko\u0142\u00f3w poboru dziesi\u0119ciny (\u015bwiadczenia w naturaliach na rzecz proboszcza) z 1870 roku oraz separacji grunt\u00f3w (scalanie grunt\u00f3w) z roku 1871, a tak\u017ce kroniki wiejskiej i szkolnej.<\/em> <em>Uda\u0142o mu si\u0119 uratowa\u0107 dokumentacj\u0119 w po\u017cogach wojny.<\/em> <em>Na podstawie tej oraz innej dokumentacji obejmuj\u0105cej okres od p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza do czas\u00f3w nowo\u017cytnych, licznej dokumentacji prywatnej (dokumenty kupna-sprzeda\u017cy, protoko\u0142y przekazania, testamenty) oraz niekt\u00f3rych artyku\u0142\u00f3w z gazet stara\u0142em si\u0119 zrekonstruowa\u0107 histori\u0119 Biedrzychowic dodaj\u0105c do tego liczne mapy, opisy, stare poczt\u00f3wki i fotografie. <\/em><\/p>\n<p><em>Stara\u0142em si\u0119, aby \u017ar\u00f3d\u0142a m\u00f3wi\u0142y same za siebie, chcia\u0142em w ten spos\u00f3b pokaza\u0107, \u017ce mieszka\u0144cy Biedrzychowic nie tylko musieli ci\u0119\u017cko pracowa\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0119towali i brali udzia\u0142 w wydarzeniach politycznych tamtego okresu.<\/em><\/p>\n<p><em>Wprawdzie zar\u00f3wno kronika, jak r\u00f3wnie\u017c protoko\u0142y post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych z XIX w.<\/em> <em>pokazuj\u0105, \u017ce mieszka\u0144cy Biedrzychowic \u201ew du\u017cej mierze m\u00f3wili po polsku\u201c, czytelnik mo\u017ce jednak odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce mieli niemiecki spos\u00f3b my\u015blenia i czuli si\u0119 Prusami, zatem niezb\u0119dne jest wprowadzenie historyczne.<\/em><\/p>\n<p><em>W tzw. niemieckich wsiach powiatu prudnickiego mo\u017cna by\u0142o s\u0142ysze\u0107:<\/em> <em>&#8222;Klein Pramsen ist noch deutsch; in Gro\u00df Pramsen, da beginnt die Polackei (Pr\u0119\u017cynka to jeszcze Niemcy; Pr\u0119\u017cyna to ju\u017c jednak Polska) [przyp. t\u0142um.: Polackei &#8211; konotacja drwi\u0105ca, pejoratywna].<\/em> <em>Przez Polak\u00f3w G\u00f3rno\u015bl\u0105zacy byli z uwagi na j\u0119zyk s\u0142owia\u0144ski stosowany w domu widziani jako cz\u0119\u015b\u0107 swojego narodu, kt\u00f3remu wieloletni proces germanizacji odebra\u0142 polsk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105.<\/em> <em>Wyniki przeprowadzonego po I wojnie \u015bwiatowej plebiscytu pokazuj\u0105, \u017ce na tych terenach przynale\u017cno\u015b\u0107 narodowa nie by\u0142a kwesti\u0105 kryterium obiektywnego, jak na przyk\u0142ad kultura i j\u0119zyk ojczysty, a kwesti\u0105 \u015bwiadomo\u015bci i wolnej woli jednostki.<\/em><\/p>\n<p>Zakup ksi\u0105\u017cki prowadzi pan Johannes Preisner, Zum M\u00fchlenteich 35, 58706 Menden, tel. 02373 \/ 10541, mail: preisner.menden@t-online.de. Cena 40,00 EUR + koszty przesy\u0142ki.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Seria Pism Krajoznawczych, tom 1<\/h5>\n<p>Johannes Preisner:<\/p>\n<h4><strong>Das Oberglogauer Archipresbyteriat im Licht der Visitationsberichte von 1679, 1680 und 1688 [Archiprezbiterat g\u0142og\u00f3wecki w \u015bwietle wizytacji ko\u015bcielnych z lat 1679, 1680 oraz 1688]<\/strong><\/h4>\n<p>Menden 1999<\/p>\n<p><em>Pierwszy tom serii Pism Krajoznawczych obejmuje histori\u0119 ko\u015bcio\u0142a wschodniej cz\u0119\u015bci powiatu prudnickiego po okresie wojny trzydziestoletniej.<\/em><\/p>\n<p><em>Opr\u00f3cz wyczerpuj\u0105cego wprowadzenia Johannes Preisner za\u0142\u0105czy\u0142 t\u0142umaczenie wizytacji opublikowanej w 1904 roku po \u0142acinie. Opisuje ona ka\u017cdy ko\u015bci\u00f3\u0142, chwali lub poddaje krytyce proboszcza i tym samym przedstawia \u017cywy obraz stosunk\u00f3w ko\u015bcielnych i pozako\u015bcielnych z tamtego okresu.<\/em><\/p>\n<p><em>Ksi\u0105\u017cka zawiera:<\/em> <em>opis struktury organizacyjnej ko\u015bcio\u0142a na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, uwagi co do przebiegu reformacji na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, archiprezbiterat g\u0142og\u00f3wecki przed 1679 r., opis wizytacji ko\u015bcielnych z lat 1679, 1680 i 1688:<\/em> <em>1.<\/em> <em>G\u0142og\u00f3wek, 2.<\/em> <em>Nowy Browiniec, 3.<\/em> <em>Pisarzowice, 4.<\/em> <em>Szon\u00f3w, 5.<\/em> <em>Kazimierz, 6.<\/em> <em>Kierpie\u0144, 7.<\/em> <em>Klisino, 8.<\/em> <em>\u015aciborzyce Ma\u0142e, 9.<\/em> <em>Biedrzychowice, 10.<\/em> <em>Stare Kotkowice, 11.<\/em> <em>Wr\u00f3blin, 12.<\/em> <em>Walce, 13.<\/em> <em>Bro\u017cec, 14.<\/em> <em>Komorniki, 15.<\/em> <em>Rozkoch\u00f3w, 16.<\/em> <em>Krapkowice, 17.<\/em> <em>Dobra, 18.<\/em> <em>K\u00f3rnica, 19.<\/em> <em>Otm\u0119t, 20.<\/em> <em>Strzeleczki, 21.<\/em> <em>Rac\u0142awiczki, 22.<\/em> <em>Kujawy.<\/em><\/p>\n<p><em>Poni\u017cej fragment ksi\u0105\u017cki:<\/em><\/p>\n<p><em>&#8222;Pfarrei Kujau: &#8222;Die Pfarrkirche im Dorf Kujawa, das dem erlauchtesten Herrn Grafen Karl Ferdinand Praschma geh\u00f6rt, ist aus Ziegeln, 28 Ellen lang und 12 Ellen breit, im Jahre 1583 von den h\u00e4retischen Herren kostspielig erbaut und von jenen mit dem Titel der hl.<\/em> <em>Dreifaltigkeit beschenkt worden. (\u201eParafia Kujawy:<\/em> <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny we wsi Kujawy, stanowi\u0105cy w\u0142asno\u015b\u0107 hrabiego Karla Ferdinanda Praschmy, zbudowany z ceg\u0142y, jest d\u0142ugi na 28 \u0142okci i szeroki na 12, w roku 1583 zosta\u0142 rozbudowany przez heretyckich w\u0142a\u015bcicieli, kt\u00f3rzy to r\u00f3wnie\u017c nadali mu tytu\u0142 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej.\u201d)<\/em> <em>Sie hat ein kunstvolles Gew\u00f6lbe und eine Empore f\u00fcr die Herrschaft und die Musiker..<\/em> <em>Innen ist sie ausgeschm\u00fcckt mit Epitaphien der H\u00e4retiker. Der Boden ist mit Ziegeln gepflastert. Die Sakristei ist gemauert. Am Fu\u00dfe des Hochaltares gibt es eine Krypta der H\u00e4retiker mit ihren Leichnamen. Da es aber von der Kirche schwer verboten ist, unter dem Fu\u00dfe des Altares Leichname oder K\u00f6rper von Katholiken zu begraben, habe ich aufgetragen, da\u00df die Leichname der H\u00e4retiker von dieser Stelle ungef\u00e4hr 3 Ellen weiter hinaus in die Erde eingegraben und bestattet werden, die Krypta unter dem Fu\u00dfe des Altares aber mit Erde angef\u00fcllt wird.<\/em> <em>Der Glockenturm ist aus Ziegeln, in dem 3 Glocken von sich h\u00f6ren lassen. <\/em><em>(\u201ePosiada wyszukane sklepienie oraz empor\u0119 przeznaczon\u0105 dla w\u0142a\u015bciciela i muzyk\u00f3w. Wewn\u0105trz opatrzony epitafiami heretyk\u00f3w. Pod\u0142oga wybrukowana z ceg\u0142y. Zakrystia murowana. U podn\u00f3\u017ca o\u0142tarza znajduje si\u0119 krypta heretyk\u00f3w z ich pozosta\u0142o\u015bciami. Poniewa\u017c jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 zakazuje grzebania pod o\u0142tarzem szcz\u0105tk\u00f3w lub cia\u0142 katolik\u00f3w, wpisa\u0142em, \u017ce szcz\u0105tki heretyk\u00f3w zosta\u0142y przesuni\u0119te g\u0142\u0119biej w ziemi\u0119 o 3 \u0142okcie, krypta pod o\u0142tarzem wype\u0142niona jest ziemi\u0105. <\/em><em>Wie\u017ca dzwonnicza jest zbudowana z cegie\u0142 i posiada 3 dzwony\u201c).<\/em><\/p>\n<p><em>Das Patronatsrecht beansprucht der erlauchteste Herr Graf, der hiesige Dorfbesitzer.<\/em> <em>Der o.g.<\/em> <em>Herr Graf gr\u00fcndete eine Bruderschaft der hl.<\/em> <em>Barbara gest\u00e4rkt durch eine p\u00e4pstliche Bulle, die seine Durchlaucht der Prinz von Hessen, Kardinal und Bischof von Breslau, am 9.<\/em> <em>September 1678 best\u00e4tigte und gestattete, die (vom Papst gew\u00e4hrten) Abl\u00e4sse zu ver\u00f6ffentlichen.<\/em> <em>Weil aber die Form und die Art und Weise der vom Papst Clemens VIII.<\/em> <em>(1592-1605) eingef\u00fchrten Bruderschaft nicht beachtet wird, ist ihre Gr\u00fcndung nicht sichtbar und schwach, da den Br\u00fcdern weder Vorsteher noch zust\u00e4ndige Beichtv\u00e4ter noch Regeln vorgeschrieben werden..<\/em> <em>Ferner gibt es im Dorf unter den Bauern eine geringe Fr\u00f6mmigkeit.<\/em> <em>Sie (die Bruderschaft) ist auf die (vom Papst vorgeschriebene) Form zur\u00fcckzuf\u00fchren, wenn die Privilegien, die vom Papst gew\u00e4hrt worden sind, Kraft und St\u00e4rke behalten sollen&#8230;\u201d <\/em><\/p>\n<p><em>(\u201ePrawo patronatu posiada hrabia, w\u0142a\u015bciciel wsi. Wy\u017cej wymieniony hrabia za\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c Bractwo \u015bw. Barbary, umocnione bull\u0105 papiesk\u0105, potwierdzone przez ksi\u0119cia Hesji, Kardyna\u0142a i Biskupa Wroc\u0142awia, w dniu 9 wrze\u015bnia 1678, zezwalaj\u0105c\u0105 na udzielanie odpust\u00f3w. Jednak forma za\u0142o\u017cycielska Bractwa wprowadzonego przez papie\u017ca Klemensa VIII (1592-1605) nie jest przestrzegana, poniewa\u017c braciom brakuje przewodnicz\u0105cego oraz odpowiedzialnego spowiednika i regu\u0142y. Dodatkowo we wsi rolnicy charakteryzuj\u0105 si\u0119 niewielk\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105. Bractwo nale\u017cy prowadzi\u0107 wed\u0142ug formu\u0142y (narzuconej przez papie\u017ca), je\u015bli przywileje zosta\u0142y udzielone przez papie\u017ca i maj\u0105 pozosta\u0107 w mocy&#8230;\u201d).<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Zakup ksi\u0105\u017cki prowadzi pan Johannes Preisner, Zum M\u00fchlenteich 35, 58706 Menden, tel. 02373 \/ 10541, mail: preisner.menden@t-online.de. Cena wynosi 35,00 EUR + koszty przesy\u0142ki.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SERIA PISM KRAJOZNAWCZYCH, TOM 10 Historyczne powiaty bialski i prudnicki w Katastrze Karoli\u0144skim z lat 1722\/26 Nied\u0142ugo po opublikowaniu pierwszego karoli\u0144skiego katastru podatkowego, HKKNOS uzupe\u0142nia t\u0119 publikacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 drugim tomem o wioskach historycznych powiat\u00f3w bialskiego i prudnickiego oraz miasta Bia\u0142ej. Tak wi\u0119c, ten tom jest niezwyk\u0142y pod dwoma wzgl\u0119dami: Po pierwsze, uzupe\u0142nia on informacje o &hellip; <a href=\"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/die-historische-kommission\/publikationen-der-historischen-kommission\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Seria Pism Krajoznawczych<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":18,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-42","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/42","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/42\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1546,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/42\/revisions\/1546"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}