{"id":303,"date":"2016-01-20T00:07:40","date_gmt":"2016-01-19T23:07:40","guid":{"rendered":"http:\/\/testpress.hkknos.org\/?page_id=303"},"modified":"2016-06-24T18:07:06","modified_gmt":"2016-06-24T16:07:06","slug":"1784-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/kreis-neustadtos\/1784-2\/","title":{"rendered":"1784"},"content":{"rendered":"<p>POWIAT PRUDNICKI Z PERSPEKTYWY ROKU 1784<\/p>\n<ul>\n<li>\u0179r\u00f3d\u0142o: Zimmermann, Friedrich Albert, <em>Beytr\u00e4ge zur Beschreibung von Schlesien<\/em>, Band III, Bieg 1784<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>1. Po\u0142o\u017cenie, granice, wielko\u015b\u0107<\/li>\n<\/ul>\n<p>Do powiatu prudnickiego, zgodnie z obecnym podzia\u0142em administracyjnym, nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c: okr\u0119g g\u0142og\u00f3wecki (jako najwi\u0119kszy) oraz okr\u0119g bialski. Te 3 powiaty licz\u0105 \u0142\u0105cznie 13 do 14 mil kwadratowych, granicz\u0105c z powiatami: opolskim, niemodli\u0144skim, kozielskim, g\u0142ubczyckim, nyskim i cesarsk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015al\u0105ska, powiatem Vidnava.<\/p>\n<ul>\n<li>2. G\u00f3ry i minera\u0142y<\/li>\n<\/ul>\n<p>W\u0142a\u015bciwy powiat prudnicki jest usytuowany od po\u0142udnia na terenach g\u00f3rskich, g\u00f3ry tworz\u0105 wraz z Czechami jeden \u0142a\u0144cuch; w\u015br\u00f3d nich, najwy\u017cszym wzniesieniem jest Zamkowa G\u00f3ra (<em>Burgberg<\/em>), b\u0119d\u0105ca w\u0142asno\u015bci\u0105 Prudnika, nast\u0119pnie wzg\u00f3rza w okolicy miejscowo\u015bci Moszczanka i Trzebina.<\/p>\n<p>Powiat g\u0142og\u00f3wecki obejmuje z regu\u0142y r\u00f3wniny, natomiast bialski charakteryzuje si\u0119 licznymi wzniesieniami.<\/p>\n<p>Brak tutaj zasob\u00f3w rud, gleby torfowe znale\u017a\u0107 mo\u017cna w okolicy Zabierzowa. Kamie\u0144 murowy znale\u017a\u0107 za\u015b mo\u017cna w okolicy Moszczanki, Trzebiny i \u0141\u0105ki Prudnickiej.<\/p>\n<ul>\n<li>3. W\u0142a\u015bciwo\u015bci, \u017cyzno\u015b\u0107 gleb i produkty<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ponad dwie trzecie ca\u0142ego powiatu zajmuj\u0105 gleby \u017cyzne, najlepsze w okolicach Wierzchu, na po\u0142udniowy zach\u00f3d od G\u0142og\u00f3wka oraz w okolicach Bia\u0142ej; najgorsze ziemie znajduj\u0105 si\u0119 w Dobrej, Steblowie, Wawrzy\u0144cowicach, Mokrej, Brze\u017anicy oraz w okolicy tych miejscowo\u015bci. Tam ziemia jest bardzo piaszczysta.<\/p>\n<p>W wielu miejscach wyst\u0119puje ja\u0142owizna, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 z niej jest wykorzystywana. Jedna czwarta ziem obsiana jest pszenic\u0105, a trzy czwarte \u017cytem. \u017bniwa na r\u00f3wninach oraz na ziemiach piaszczystych odbywaj\u0105 si\u0119 oko\u0142o 16 lipca, na terenach g\u00f3rskich dopiero pod koniec lipca.<\/p>\n<p>W okolicy Szybowic, Mieszkowic, Rudziczki, Lubrzy i Bia\u0142ej uprawia si\u0119 du\u017co pi\u0119knego lnu, w pozosta\u0142ych regionach mniej, a w innych w og\u00f3le.<\/p>\n<p>Siano pozyskuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na maj\u0105tku w Chrzelicach, roczne zapasy wynosz\u0105 ponad 5000 fur. W roku 1783 drzew owocowych by\u0142o 780669 sztuk. Drzew morwowych 3830 sztuk. Chmiel liczony jest na 300 szefli.<\/p>\n<ul>\n<li>4. Tereny le\u015bne<\/li>\n<\/ul>\n<p>W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci powiatu w okolicach Chrzelic i Dobrej tereny s\u0105 silnie zalesione, podobnie jak samo miasto Prudnik, w szczeg\u00f3lno\u015bci przez sosny; na wzg\u00f3rzach w okolicy Trzebiny ro\u015bnie rzadko wyst\u0119puj\u0105cy na \u015al\u0105sku m\u0142ody modrzew; obecnie wyst\u0119puj\u0105cy w du\u017cych ilo\u015bciach. Kiedy\u015b by\u0142o wi\u0119cej tego typu drzew, jednak zosta\u0142y one zniszczone wskutek wojny siedmioletniej. Brak jest pszcz\u00f3\u0142 samotnic. Dziczyzna wyst\u0119puje na w\u0142asny u\u017cytek.<\/p>\n<ul>\n<li>5. Akweny wodne i ryby<\/li>\n<\/ul>\n<p>Brak jezior, wyst\u0119puj\u0105 licznie stawy. Jeden znajduje si\u0119 w okolicy Chrzelic maj\u0105cy obsad\u0119 1000 kop narybku, w okolicach \u0141\u0105ki Prudnickiej i Moszczanki znajduj\u0105 si\u0119 najwi\u0119ksze po stawach chrzelickich.<\/p>\n<p>Znale\u017a\u0107 w nich mo\u017cna typowe rodzaje ryb: karp, szczupak, kara\u015b. W okolicach Moszczanki uchodzi jedno z odga\u0142\u0119zie\u0144 Opawy, zwane tutaj <em>Steinbach<\/em>, gdzie \u0142owi si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci pstr\u0105g\u00f3w.<\/p>\n<p>Rzeki to: Prudnik, Bia\u0142a, Osob\u0142oga oraz liczne ma\u0142e potoki, \u017caden z nich nie jest jednak \u017ceglowny; Osob\u0142oga cz\u0119sto wylewa ze swego koryta.<\/p>\n<ul>\n<li>Zwierz\u0119ta domowe<\/li>\n<\/ul>\n<p>W okolicach Prudnika i we wsi Szon\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 licznie konie i krowy, w pozosta\u0142ych okolicach jest ich znacznie mniej.<\/p>\n<p>Ich liczba wynosi\u0142a w roku 1783: 4670 koni, 1413 wo\u0142\u00f3w, 8302 krowy, 35430 owiec, 3460 \u015bwi\u0144, 1559 pe\u0142nych uli.<\/p>\n<ul>\n<li>Domostwa<\/li>\n<\/ul>\n<p>Najlepszym zamkiem szlacheckim jest zamek w Dobrej; w okolicach Dobrej, Bia\u0142ej i Pr\u00f3szkowa znajduj\u0105 si\u0119 ogrody.<\/p>\n<p>W Chrzelicach znajduje si\u0119 stary masywny zamek z nietypowo grubymi murami.<\/p>\n<p>Mieszkania ch\u0142op\u00f3w w okolicy Prudnika s\u0105 cz\u0119\u015bciowo murowane, a te zbudowane z drewna lub budowane na spos\u00f3b pruski s\u0105 bardzo dobrze wykonane, w cz\u0119\u015bci polskiej za G\u0142og\u00f3wkiem po przeciwnej stronie Odry, w okolicach Dobrej i Chrzelic s\u0105 jednak w nie najlepszym stanie.<\/p>\n<p>W powiecie s\u0105: 3 miasta, 2 osady targowe, 113 wsi a w tych dw\u00f3ch ostatnich 97 folwark\u00f3w. 34 ko\u015bcio\u0142y, 1902 osad ch\u0142opskich, 1881 osad zagrodnik\u00f3w, 1291 cha\u0142upnik\u00f3w i 1 wybielarnia.<\/p>\n<ul>\n<li>8. Mieszka\u0144cy<\/li>\n<\/ul>\n<p>J\u0119zyk, jakim m\u00f3wi si\u0119 w powiecie prudnickim to wprawdzie niemiecki, brzmienie jest jednak cz\u0119sto melodyjne, wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w powiat\u00f3w g\u0142og\u00f3weckiego i bialskiego m\u00f3wi po polsku.<\/p>\n<p>Mieszka\u0144cy Olszynki s\u0105 w ca\u0142o\u015bci ewangelikami, w Szybowcu, Mieszkowicach, Rudziczce, \u0141\u0105ce Prudnickiej, Moszczance, Niemys\u0142owicach, Lubrzy, S\u0142okowie i Laskowicach mieszka\u0144cy to cz\u0119\u015bciowo protestanci a cz\u0119\u015bciowo katolicy, pozosta\u0142e miejscowo\u015bci zamieszkuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie katolicy.<\/p>\n<p>Mieszka\u0144cy niemieckich wiosek, w szczeg\u00f3lno\u015bci w okolicach Prudnika, s\u0105 pracowici, w cz\u0119\u015bci polskiej wok\u00f3\u0142 G\u0142og\u00f3wka i w du\u017cej mierze po drugiej stronie Odry oraz na terenach lesistych mieszka\u0144cy nie czuj\u0105 potrzeby poprawy swojej sytuacji maj\u0105tkowej, a wobec og\u00f3lnej tendencji Polak\u00f3w do picia, du\u017co pij\u0105. Na terenach g\u00f3rskich g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem po pracy na roli jest prz\u0119dzenie lnu.<\/p>\n<p>Liczba mieszka\u0144c\u00f3w powiatu bez trzech miast:<\/p>\n<ul>\n<li>1755 &#8211; 26422<\/li>\n<li>1765 &#8211; 28897<\/li>\n<li>1775 &#8211; 31006<\/li>\n<li>1783 &#8211; 30120<\/li>\n<\/ul>\n<p>Liczny jest przyrost naturalny, a na 31 \u017cyj\u0105cych umiera 1 osoba.<\/p>\n<ul>\n<li>9. Cechy charakterystyczne<\/li>\n<\/ul>\n<p>W okolicy Zamkowej G\u00f3ry (<em>Burgberg<\/em>) w powiecie prudnickim znajduje si\u0119 stary zniszczony zamek, tak\u017ce w okolicy Piorunkowic znajduj\u0105 si\u0119 podobne ruiny: obie zgodnie z legend\u0105 mia\u0142y zosta\u0107 wybudowane przez templariuszy. W Golczowicach, nale\u017c\u0105cych do hrabiego von Schaffgotsch, znajdowa\u0142 si\u0119 kiedy\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, poniewa\u017c by\u0142 w bardzo z\u0142ym stanie, 12 lat temu zosta\u0142 zupe\u0142nie zlikwidowany.<\/p>\n<p>Brak innych staro\u017cytno\u015bci. W roku 1783 kr\u00f3l odkupi\u0142 maj\u0105tek w Chrzelicach i administruje go, jako maj\u0105tek skarbowy.<\/p>\n<ul>\n<li>10. Administracja zewn\u0119trzna<\/li>\n<\/ul>\n<p>Powiat ten reprezentuj\u0105 starosta George David Wenzel von Tscheppe, dw\u00f3ch deputowanych powiatu: pan Kaspar Heinrich von N\u00e4se i pan Franz von Hoscheck, a tak\u017ce poborca skarbowy &#8211; pan Friedrich Karl Grimm. Lekarzem powiatowym jest pan D. Kurz.<\/p>\n<p>Urz\u0105d skarbowy znajduje si\u0119 w G\u0142og\u00f3wku.<\/p>\n<p>W sprawach s\u0105dowych mieszka\u0144cy podlegaj\u0105 pod jurysdykcj\u0119 danej miejscowo\u015bci, szlachta i znamienici mieszka\u0144cy pod s\u0105d wy\u017cszej instancji z siedzib\u0105 w Brzegu.<\/p>\n<p>Powiat w kwestiach umowy ubezpieczenia zwierz\u0105t gospodarskich nale\u017cy do drugiej kategorii, za\u015b w sprawach podatkowych podlega drugiej klasie.<\/p>\n<p>Pob\u00f3r do wojska odbywa si\u0119 do regimentu von Arnim (Arnim skre\u015blono i zast\u0105piono \u201eMengden\u201c).<\/p>\n<p>Miasta w kwestiach podatkowych podlegaj\u0105 do sz\u00f3stego departamentu podatkowego. Radca podatkowy mieszka w Prudniku.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POWIAT PRUDNICKI Z PERSPEKTYWY ROKU 1784 \u0179r\u00f3d\u0142o: Zimmermann, Friedrich Albert, Beytr\u00e4ge zur Beschreibung von Schlesien, Band III, Bieg 1784 &nbsp; 1. Po\u0142o\u017cenie, granice, wielko\u015b\u0107 Do powiatu prudnickiego, zgodnie z obecnym podzia\u0142em administracyjnym, nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c: okr\u0119g g\u0142og\u00f3wecki (jako najwi\u0119kszy) oraz okr\u0119g bialski. Te 3 powiaty licz\u0105 \u0142\u0105cznie 13 do 14 mil kwadratowych, granicz\u0105c z powiatami: opolskim, &hellip; <a href=\"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/kreis-neustadtos\/1784-2\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">1784<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":51,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-303","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":493,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/303\/revisions\/493"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}