{"id":104,"date":"2015-03-13T17:36:34","date_gmt":"2015-03-13T16:36:34","guid":{"rendered":"http:\/\/press.hkknos.org\/?page_id=104"},"modified":"2018-08-04T14:51:15","modified_gmt":"2018-08-04T12:51:15","slug":"zuelz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hkknos.eu\/pl\/orte\/zuelz\/","title":{"rendered":"Bia\u0142a"},"content":{"rendered":"

1225\/1226: Pierwsza wzmianka o osadzie \u201eBela\u201c, p\u00f3\u017aniejsze\"200px-POL_Bia\u0142a_COA.svg\"j Bia\u0142ej.<\/p>\n

1239: Wzmianka o s\u0119dzi ksi\u0105\u017c\u0119cym we wsi Bela, p\u00f3\u017aniejszej Bia\u0142ej.<\/p>\n

1315: G\u0142\u00f3d ogarnia ca\u0142y \u015al\u0105sk.<\/p>\n

1374: Wzmianka o szkole w Bia\u0142ej.<\/p>\n

1380: Najstarsze dokumenty dotycz\u0105ce miasta. Ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk Niemodli\u0144ski sprzedaje na rzecz Petra Heidenreich 12 morg p\u00f3l w \u201eCz\u00fclze\u201c.<\/p>\n

1384 (28.04.): Bia\u0142a cz\u0142onkiem za\u0142o\u017conego przez W\u0142adys\u0142awa II zwi\u0105zku miast licz\u0105cego 21 miast po\u0142\u0105czonych celem obrony przed z\u0142odziejami i grabie\u017cami.<\/p>\n

1390: Podczas po\u017cogi \u201eProkopius K\u00f6nig Wenzeslaus\u201c, kt\u00f3ra niszczy ca\u0142y G\u00f3rny \u015al\u0105sk, dotkni\u0119ta zostaje r\u00f3wnie\u017c Bia\u0142a.<\/p>\n

1421 (30.03.): W umowie mi\u0119dzy kapitanem Temchen z Pr\u0119\u017cynki, a Heinze Schoff z Czy\u017cowic, obok \u015bwiadka Lenharda von Ottok oraz pisarza cesarskiego Heinricha Nostitz, wymienia si\u0119 tak\u017ce w\u00f3jta Bia\u0142ej Heinricha Nicoausa, kt\u00f3ry otrzymuje prawo, aby w razie niewype\u0142nienia postanowie\u0144 umowy przekaza\u0107 folwark Pr\u0119\u017cynka kapitanowi Temchen.<\/p>\n

1447: Pierwsza wzmianka o ko\u015bciele parafialnym w Bia\u0142ej.<\/p>\n

1502: Ksi\u0105\u017c\u0119 Jan II Dobry nadaje tkaczom statut cechowy.<\/p>\n

1503: Ksi\u0105\u017c\u0119 Jan II Dobry nadaje krawcom, piekarzom i szewcom statut cechowy.<\/p>\n

1514: Wkroczenie reformacji do Bia\u0142ej.<\/p>\n

1544 (28.10.): Po\u017car w Bia\u0142ej trawi prawie wszystkie budynki, jedynie dwa zostaj\u0105 ocalone. Pierwsza wzmianka o spalonej szkole i budynku zarz\u0105dcy szko\u0142y.<\/p>\n

1550: Poprzez r\u00f3\u017cne formy wsparcia (podarowanie kopii obrazu Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej) pana von Hordstein, ko\u015bci\u00f3\u0142 w Bia\u0142ej mo\u017ce zosta\u0107 odbudowany.<\/p>\n

1563: Maj\u0105tek Bia\u0142a przechodzi w r\u0119ce hrabiego Krzysztofa Pr\u00f3szkowskiego.<\/p>\n

1564: Hrabia Krzysztof Pr\u00f3szkowski zezwala \u017bydom na osiedlanie si\u0119 przed bramami miasta Bia\u0142a (przed Bram\u0105 Nysk\u0105) i udziela im schronienia.<\/p>\n

1564: Maj\u0105tek Bia\u0142a przechodzi w r\u0119ce cesarza Ferdynanda. Cesarz nadaje statut cechowy rze\u017anikom, kowalom, \u015blusarzom i stolarzom.<\/p>\n

1605: Cesarz Rudolf sprzedaje maj\u0105tek Bia\u0142a hrabiemu Krzysztofowi Pr\u00f3szkowskiemu.<\/p>\n

1632-1633: D\u017cuma w Bia\u0142ej.<\/p>\n

1655: Na pami\u0105tk\u0119 d\u017cumy z lat 1632\/1633, dzi\u0119ki wsparciu baronowej von Kochtitz, rozpoczyna si\u0119 budowa kaplicy.<\/p>\n

1666: Cesarz Leopold nadaje mieszka\u0144com miasta Bia\u0142a przywilej browarniczy, zgodnie z kt\u00f3rym 24 mieszka\u0144c\u00f3w na rynku Gatscher obok Kaczego Stawu (niem. Ententeich<\/em>) mo\u017ce wybudowa\u0107 browar (istniej\u0105cy do roku 1887).<\/p>\n

1690: Ko\u015bci\u00f3\u0142 na tzw. Starym Mie\u015bcie staje si\u0119 fili\u0105 ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Bia\u0142ej.<\/p>\n

1693 (pocz\u0105tek wrze\u015bnia): Bia\u0142a (podobnie jak ca\u0142y \u015al\u0105sk) zostaje zaatakowana przez plag\u0119 szara\u0144czy.<\/p>\n

1696-1699: \u017bydzi z Bia\u0142ej otrzymuj\u0105 ksi\u0105\u017c\u0119ce zezwolenie na osiedlanie si\u0119 w jednej z dzielnic miasta. Wkr\u00f3tce buduj\u0105 tutaj synagog\u0119.<\/p>\n

1699 (17.07.): Wsp\u00f3lny przywilej dla \u017byd\u00f3w w Bia\u0142ej, za przyk\u0142adem przywileju \u017cydowskiego dla wszystkich \u017byd\u00f3w praskich i \u015bl\u0105skich z 1627 i 1628 r., wydanego przez cesarza Ferdynanda II. Kultura \u017cydowska w Bia\u0142ej (od roku 1562) prze\u017cywa swoj\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107.<\/p>\n

1740 (16.12.): Fryderyk II wkracza na \u015al\u0105sk i wkr\u00f3tce przejmuje s\u0142abo chronion\u0105 prowincj\u0119. Antoni Krzysztof hrabia Pr\u00f3szkowski, dziedzic Bia\u0142ej i prezydent \u015bl\u0105skiej komory we Wroc\u0142awiu, zostaje wydalony i udaje si\u0119 do Wiednia, gdzie umiera 4.06.\/1741 r. Wdowa po nim, El\u017cbieta Fryderyka, urodzona hrabianka von Schaffgotsch, przejmuje w\u0142adanie nad Bia\u0142\u0105.<\/p>\n

1745: Bia\u0142a staje si\u0119 miastem garnizonowym. Wkracza tutaj pu\u0142k hrabiego Geslersch, a od 1755 r. kompania pod przyw\u00f3dztwem Georga Heinricha von Doblin.<\/p>\n

1747 (08.12.): Sprzeda\u017c maj\u0105tku Bia\u0142a przez spadkobierc\u00f3w po wdowie El\u017cbiecie Fryderyce hrabinie Pr\u00f3szkowskiej za 158.000 talar\u00f3w Bartholomeusowi von Oderfeld, b\u0119d\u0105cemu wcze\u015bniejszym dzier\u017cawc\u0105 lub zarz\u0105dc\u0105 maj\u0105tku.<\/p>\n

1756 (2.01.): Bartholomeus von Oderfeld umiera nie pozostawiaj\u0105c testamentu.<\/p>\n

1756: Pochodz\u0105cy z Czech hrabia Rudolf von Matuschka pozyskuje maj\u0105tek w Bia\u0142ej za kwot\u0119 170.000 talar\u00f3w.<\/p>\n

1760: Ustawienie granitowych postument\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i Jana Nepomucena na dziedzi\u0144cu zamkowym przed szpitalem miejskim.<\/p>\n

1763-1772: W Bia\u0142ej wymienia si\u0119 mistrza szkolnego wraz z pomocnikiem.<\/p>\n

1769 (22.09.): W wyniku po\u017caru pali si\u0119 synagoga \u017cydowska oraz 12 dom\u00f3w.<\/p>\n

1770: Umiera hrabia Rudolf von Matuschka.<\/p>\n

1772: Przeniesienie poligonu z Prudnika do Bia\u0142ej.<\/p>\n

1775: Ponowne spalenie synagogi.<\/p>\n

1781: Hrabina Josepha von Matuschka, spadkobierczyni maj\u0105tku Bia\u0142a, umiera a maj\u0105tek przechodzi w r\u0119ce jej nieletniego wnuka hrabiego Josepha von Matuschka. Do uzyskania pe\u0142noletno\u015bci w 1788 r. baron von Sierstorpff jest jego kuratorem.<\/p>\n

1790: Zlikwidowanie garnizonu w Bia\u0142ej.<\/p>\n

1791: Po\u017car trwaj\u0105cy cztery dni niszczy ratusz, 40 dom\u00f3w na rynku oraz w centrum miasta, a tak\u017ce wszystkie stare dokumenty. Szkody wyceniono na 75.000 talar\u00f3w.<\/p>\n

1800-1810: Sprzeda\u017c p\u00f3l nale\u017c\u0105cych do maj\u0105tku w Grabinie, \u015amiczu, J\u00f3zefowie, Wasi\u0142owicach i Ligocie Bialskiej ch\u0142opom mieszkaj\u0105cym w tych miejscowo\u015bci za \u0142\u0105czn\u0105 sum\u0119 70.000 talar\u00f3w.<\/p>\n

1812 (22.05.): Sprzeda\u017c pozosta\u0142ego maj\u0105tku Bia\u0142a przez hrabiego Josepha von Matuschka hrabiemu Antonowi von Matuschka za 170.000 talar\u00f3w.<\/p>\n

1821: Wichura niszczy wiele dach\u00f3w w mie\u015bcie i wyrz\u0105dza du\u017ce szkody na uprawach.<\/p>\n

1826: (Maj) Pow\u00f3d\u017a na nizinach na przedmie\u015bciach nad rzek\u0105 Bleiche i oraz na Przedmie\u015bciu Nyskim wyrz\u0105dza mieszka\u0144com wiele szk\u00f3d.<\/p>\n

1828: Wzmianka o szkole niemieckiej (1830 z 3 nauczycielami) i polskiej (1830 z 2 nauczycielami).<\/p>\n

1840: Zezwolenie biskupa na organizowanie w kaplicy \u015bw. Rocha cztery razy w roku nabo\u017ce\u0144stwa ewangelickiego.<\/p>\n

1841 (6.08.): Sprzeda\u017c pozosta\u0142o\u015bci maj\u0105tku Bia\u0142a na rzecz sakso\u0144skiego rotmistrza Ferdynanda von Gersdorff i oraz szambelana Karla von Gersdorff za cen\u0119 195.000 talar\u00f3w. Rozwi\u0105zanie maj\u0105tku poprzez dalsz\u0105 sprzeda\u017c.<\/p>\n

1846: Otwarcie ma\u0142ej prywatnej szko\u0142y ewangelickiej.<\/p>\n

1849: Kr\u00f3lewski s\u0105d miejski w Bia\u0142ej zostaje rozwi\u0105zany i po\u0142\u0105czony z S\u0105dem Okr\u0119gowym w Prudniku.<\/p>\n

1850: Powstaje gmina ewangelicka.<\/p>\n

1856 (28.02.): Sprzeda\u017c maj\u0105tku Bia\u0142a m\u0142ynarzowi. Wykre\u015blenie maj\u0105tku Bia\u0142a z rejestru d\u00f3br rycerskich.<\/p>\n

1860: Rozebranie wie\u017cy wi\u0119ziennej (Stockhausturm<\/em>) i Bramy Prudnickiej.<\/p>\n

1865-1866: Po\u0142o\u017cona niedaleko miasta Szwedzka G\u00f3rka zostaje przez stowarzyszenie promenadowe przekszta\u0142cona.<\/p>\n

1868 (pocz\u0105tek): Urz\u0105d miasta w Bia\u0142ej pozyskuje zamek po by\u0142ym maj\u0105tku Bia\u0142a.<\/p>\n

1869: Utworzenie Katolickiego Stowarzyszenia Czeladnik\u00f3w.<\/p>\n

1870: Rozwi\u0105zanie szko\u0142y \u017cydowskiej z uwagi na ma\u0142\u0105 liczb\u0119 uczni\u00f3w.<\/p>\n

1873: Budowa domu modlitw dla ewangelik\u00f3w poprzez fundacj\u0119 i wsparcie Stowarzyszenia Gustawa Adolfa.<\/p>\n

1874: W zamku by\u0142ego maj\u0105tku Bia\u0142a utworzono obok preparandy Seminarium Nauczycielskie.<\/p>\n

1875 (1.07.): Utworzenie Towarzystwa Sportowego dla M\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n

Rozw\u00f3j struktur demograficznych<\/h2>\n

 <\/p>\n

Rok: liczba mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n